Trwa ładowanie...

Choroba Alzheimera - przyczyny, objawy, leczenie

Alzheimer to schorzenie charakteryzujące się zaburzeniami w sferze czynności poznawczych. Pojawia się najczęściej w starszym wieku, jednak pierwsze objawy mogą pojawić się dużo wcześniej. Choroba nazywana jest także otępieniem starszym - prowadzi do zaburzeń świadomości. Zobacz, jak ją rozpoznać i jak sobie z nią radzić.

Zobacz film: "Wiedza i świadomość pacjentów w dobie Internetu"

spis treści
Jak zmniejszyć ryzyko zachorowania na Alzheimera?
Jak zmniejszyć ryzyko zachorowania na Alzheimera? [7 zdjęć]

Sprawność fizyczna i regularne ćwiczenia powstrzymują chorobę Alzheimera. Tak wynika z badań naukowców...

zobacz galerię

1. Czym jest choroba Alzheimera

Alzheimer to choroba neurodegeneracyjna polegająca na zmianach zachodzących w komórkach nerwowych mózgu. Zaobserwowano, że w przebiegu choroby we włóknach nerwowych odkładane jest specyficzne białko – beta-amyloid. Odkładanie tej postaci amyloidu utrudnia działanie neuronów, w wyniku czego nie mogą spełniać swoich funkcji. Najprawdopodobniej to powoduje obumieranie komórek nerwowych w mózgu.

Degeneracja neuronów powoduje obniżenie produkcji neuroprzekaźników, a dokładniej acetylocholiny oraz brak możliwości działania już wytworzonej na receptory znajdujące sie na włóknach neuronów. Acetylocholina bierze udział w reakcji zapamiętywania, dlatego też pojawiają się w tej chorobie problemy z pamięcią. W badaniach wykazano, że frakcja alfa-amyloidy nie wpływa na rozwój choroby Alzheimera i prowadzone są badania nad lekami powodującymi przemianę beta-amyloidu w jego postać alfa.

1.1. Kogo najczęściej dotyka i jak się rozwija

Alzheimer najczęściej występuje u osób starszych – jak wynika z danych szacunkowych, na chorobę Alzheimera zapada od 5 do 10 proc. pacjentów, którzy przekroczyli 65. rok życia i 50 proc. osób po 80. roku życia. Obecnie na chorobę alzheimera cierpi około 250 tys. Polaków, jednak zdaniem naukowców liczba ta w najbliższych dekadach może ulec znacznemu wzrostowi. Nie jest możliwe wskazanie jednego czynnika wywołującego chorobę Alzheimera. Za główną przyczynę choroby Alzheimera uważa się wiek, chociaż nie bez znaczenia są także zmiany genowe. Jak wykazują badania, na chorobę Alzheimera w większym stopniu są narażone osoby o niskim stopniu wykształcenia, które unikają spotkań towarzyskich, a także te, które są wystawione na działanie substancji toksycznych.

Rozwój choroby Alzheimera jest odpowiedzialny za nieodwracalne uszkodzenie komórek nerwowych. Dochodzi do niego głównie w tych obszarach mózgu, które odpowiadają za procesy pamięciowe i poznawcze. Niszczenie neuronów w chorobie Alzheimera postępuje w szybkim tempie, co staje się przyczyną znacznego upośledzenia zdolności intelektualnych. Objawem alzheimera jest wyraźne otępienie, w którego przebiegu można wyszczególnić pewne etapy: fazę początkową, wczesną, umiarkowaną oraz zaawansowaną.

W dzisiejszych czasach choroba Alzheimera nie oznacza izolacji. Dzięki internetowi chory na chorobę Alzheimera może mieć kontakty z innymi chorymi na forum o alzheimerze. W chorobie Alzheimera forum może również pomóc rodzinie chorego. Pamiętajmy, że choroba Alzheimera bardzo obciąża również najbliższych chorego. Wsparcie udzielane w chorobie Alzheimera na forum jest często bardzo ważne zarówno dla chorego, jak i dla jego rodziny.

2. Objawy i przebieg choroby Alzheimera

Aktywność umysłowa jest czynnikiem spowalniającym przebieg choroby. Na postęp Alzheimera mają także wpływ przebyte urazy, a w przypadku kobiet – ciąża po 40. roku życia. Dość rzadko choroba jest dziedziczona.

Alzheimeryzm rozwija się na początku bezobjawowo. Zaczyna się od zaburzeń pamięci i trudności z zapamiętywaniem nowych informacji. Chory ma problemy z jazdą samochodem oraz korzystaniem z różnych przyrządów i instrumentów. Wiele osób z takimi objawami tłumaczy je sobie procesami starzenia. Wkrótce mogą pojawić się zmiany nastroju: chory staje się agresywny lub płaczliwy. Charakterystyczna jest także zmiana nawyków związanych ze spaniem oraz utrata motywacji, na przykład do kontaktów z ludźmi.

2.1. Faza początkowa Alzheimera

W początkowym etapie choroby Alzheimera pierwsze objawy są dość łagodne. Objawem alzheimera są zaburzenia poznawcze, które nie są charakterystyczne dla grupy wiekowej, do której należy pacjent, ani dla poziomu jego wykształcenia. W chorobie Alzheimera chory zaczyna mieć problemy z prawidłowym funkcjonowaniem pamięci krótkotrwałej – coraz częściej zdarza się mu zapominać o drobiazgach. Kolejny objaw alzheimera to zapominanie nazwisk i adresów. Z powodu choroby Alzheimera pojawia się problem z rozpoznaniem miejsca, w którym się znajduje.

Typowym dla choroby Alzheimera pierwszym objawem są powtarzające się pytania o tę samą kwestię, a także nieporadne prowadzenie rozmowy. W czasie konwersacji chory na chorobę Alzheimera często gubi wątek lub kolejny raz wraca do poruszanego tematu. Rozwój choroby Alzheimera negatywnie wpływa na życie towarzyskie chorego. Z powodu choroby Alzheimera zaczyna on unikać wyjść ze znajomymi czy spotkań w większym gronie.

W wielu przypadkach choroby Alzheimera pierwszym objawom towarzyszą problemy z koncentracją, kłopoty z podejmowaniem decyzji. Czasem w przebiegu choroby Alzheimera wystąpić mogą dodatkowo rozdrażnienie, apatia czy stany depresyjne.

Rekomendowane przez naszych ekspertów

2.2. Wczesna faza Alzheimera

W kolejnej fazie obserwowane w rozwoju choroby Alzheimera objawy to głównie nasilenie wyżej wymienionych objawów alzheimera. W wyniku znacznego pogorszenia pamięci krótkotrwałej w chorobie Alzheimera dochodzi do tego, że normalne funkcjonowanie zostaje znacznie utrudnione. Chory na chorobę Alzheimera ma ogromny problem z wykonywaniem zadań o charakterze złożonym – prowadzeniem auta czy robieniem zakupów, do czego przyczyniają się postępujące zaburzenia koncentracji.

Alzheimer powoduje nieodwracalne uszkodzenia komórek nerwowych w mózgu
Alzheimer powoduje nieodwracalne uszkodzenia komórek nerwowych w mózgu (Ilustracja / Shutterstock )

Demencja prowadzi do tego, że osoba chora nie potrafi odnaleźć się we własnym domu, którego rozkładu nie pamięta. W chorobie Alzheimera do problemów z komunikacją dołączają kłopoty z rozpoznawaniem twarzy, co niejednokrotnie skutkuje całkowitym wycofaniem się z życia społecznego. Kolejnym w chorobie Alzheimera objawem są zmiany w zachowaniu osoby chorej na alzheimera – nasila się jego drażliwość i apatyczność, pojawiają się napady złości i nieuzasadniona podejrzliwość względem najbliższych.

2.3. Faza umiarkowana Alzheimera

Choroba Alzheimera prowadzi do całkowitej utraty samodzielności. Zaburzenia procesów pamięciowych nie dotyczą już jedynie pamięci krótkotrwałej – choroba Alzheimera sprawia, że chory nie potrafi przypomnieć sobie ważnych faktów na temat własnego życia, nie jest w stanie przyswoić żadnej nowej informacji, niemożliwe staje się także racjonalne podjęcie jakiejkolwiek decyzji.

Charakterystyczny na tym etapie choroby Alzheimera objaw to także huśtawka nastrojów – u osób chorych na alzheimera poczucie frustracji w mgnieniu oka ustąpić może radości i niewyjaśnionej euforii. Choroba Alzheimera powoduje brak samokontroli w kwestii zachowania, co sprawia, że pacjent wymaga nieustannej opieki, zwłaszcza że traci on zdolność rozpoznawania miejsc i orientacji w czasie, a także umiejętność samodzielnego wykonywania takich czynności jak mycie czy ubieranie.

2.4. Zaawansowana faza Alzheimera

Znaczne zaburzenie działania układu nerwowego sprawia, że życie osoby chorej na alzheimera jest uzależnione od pomocy innych. Niemal całkowity zanik pamięci i problemy z mówieniem skutkują niemożnością nawiązania kontaktu z otoczeniem.

Choroba Alzheimera doprowadza do tego, że chory nie potrafi już odróżnić pór roku, dnia od nocy, zapomina o jedzeniu, często cierpi przy tym na bezsenność. Utracie kontroli nad zwieraczami towarzyszą w chorobie Alzheimera objawy o charakterze neurologicznym – chory przestaje chodzić, jego ruchy stają się wyraźnie spowolnione, a ciało sztywne. Z tego powodu większość czasu spędza w łóżku, nie rozumiejąc otaczającej go rzeczywistości. Ta faza choroby Alzheimera trwa około dwóch lat.

3. Rozpoznanie i leczenie choroby Alzheimera

Lekarz przeprowadza rozmowy z chorym lub jego rodziną. Niekiedy do diagnozy używany jest rezonans magnetyczny, który obrazuje zaniki w mózgu. Wzrasta także znaczenie badań genetycznych.

Leczenie Alzheimera nastręcza wiele trudności i zwykle ogranicza się do łagodzenia objawów. Ważne jest uspokojenie pacjenta, który cierpi z powodu depresji, psychoz, zaburzeń snu oraz pobudzenia. Istotna jest także opieka rodziny. Podawane są leki usprawniające przepływ krwi w naczyniach mózgowych, leki wpływające na pamięć, np. preparaty z lecytyną. Przede wszystkim stosowane są jednak inhibitory acetylocholinoesterazy – enzymu odpowiedzialnego za rozkład acetylocholiny. Zaliczamy tutaj galantaminę, donepezil, takrynę.

Osoby, które zauważyły u siebie pierwsze objawy choroby Alzheimera, powinny skonsultować się z lekarzem. Nie zawsze symptomy te oznaczają alzheimeryzm, dlatego warto uzyskać możliwie szybką diagnozę. Im wcześniej choroba jest rozpoznana, tym szybciej można zacząć jej leczenie.

Polecane dla Ciebie

Pomocni lekarze

Szukaj innego lekarza

Komentarze

Wysyłając opinię akceptujesz regulamin zamieszczania opinii w serwisie. Grupa Wirtualna Polska S.A. z siedzibą w Warszawie jest administratorem twoich danych osobowych dla celów związanych z korzystaniem z serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania.