Palatolalia - co to jest, przebieg, objawy, leczenie

Palatolalia to zaburzenie mowy, z którym stykają się na co dzień logopedzi. Mowa dziecka dotkniętego tego rodzaju zaburzeniem odznacza się specyficznym poszumem nosowym.

Terminem palatolalii nazywa się sprzężone zaburzenia mowy, zarówno dyslalię złożoną jak i rynolalię (nosowanie). Zaburzenia te występują u maluchów dotkniętych rozszczepem podniebienia lub rozszczepem wargi o wyrostka zębodołowego.

Najbardziej charakterystycznym objawem występujących u pacjentów z palatolią jest rynolalia otwarta, zwana także nosowaniem otwartym. Jest to zaburzenie rezonansu w mowie, polegające na tym, że wszelkie samogłoski ustne oraz spółgłoski ustne odznaczają się nadmiernie nosowym charakterem, co jest spowodowane brakiem oddzielenia jamy ustnej od jamy nosowej w trakcie wypowiadania komunikatów.

U pacjentów z tym zaburzeniem nie dochodzi do zamknięcia przejścia między jamą nosową, jamą ustną oraz nosogardzielą. W przebiegu palatolalii zaobserwować można także współwystępujące wady wymowy takie jak:

• rotacyzm, zwany reraniem (niezwykle powszechna wada wymowy polegająca na niewłaściwym wymawianiu głoski R),
• sygmatyzm (wada polegająca na nieprawidłowej realizacji głosek dentalizowanych, jednego, dwu lub wszystkich trzech szeregów; przykład to głoski S, Z, C, DZ, Ś, Ź, Ć, SZ, Ż, DŻ, DŹ),
• kappacyzm (wada polegająca na nieprawidłowej artykulacji wymową głosek tylnojęzykowych zwartych takich jak K, KI)
• gammacyzm (wada wymowy, polegająca na niewłaściwej artykulacji głoski G),
• mowa bezdźwięczna (pacjenci dotknięci tą wadą mają problem z realizacją dźwięczności i nie wymawiają głosek dźwięcznych; wyjątkiem są samogłoski oraz spółgłoski sonorne takie jak R, L, M, N, LI, J, Ń),
• niepoprawne wymawianie głosek wargowo-zębowych takich jak W i F,
• niepoprawne wymawianie głosek wargowych takich jak P i B,
• niepoprawne wymawianie głosek przedniojęzykowo-zębowych (przykładem mogą być literki T,D,N czy L).

Maluchy, u których występuje zaburzenie zwane palatolią nie tylko mają problem z porozumiewaniem się z innymi osobami. Zaobserwować można u nich również:

• zaburzenie dotyczące mimiki twarzy,
• zaburzenie dotyczące takich czynności jak ssanie czy połykanie (połączona jama ustna z jamą nosową sprawia wiele problemów w trakcie karmienia, ponieważ pokarm wydostaje się przez nos),
• zaburzenie oddychania (mali pacjenci z roszczepem podniebienia nauczone są oddychania za pomocą ust, co sprawia, że błona śluzówka może szybko wysychać).

U dzieci z roszczepem podniebienia wykonuje się zabiegi chirurgiczne, polegające przede wszystkim na zszyciu rozszczepu podniebienia. Po wykonaniu zabiegu chirurgicznego niezbędna jest kontrola ortodontyczna i ewentualne leczenie rehabilitacyjne.

Poza operacjami dziecko wymaga opieki logopedy, który przeprowadza z młodym pacjentem mnóstwo ćwiczeń ukierunkowanych na poprawę sposobu artykułowania komunikatów. Bardzo ważne są ćwiczenia prawidłowego toru oddechowego. Specjaliści zalecają zwykle wykonywanie ćwiczeń, które polegają na dmuchaniu, sapaniu czy ziewaniu.