Leczenie lęków
Mgr Kamila Krocz - psycholog społeczny, autorka wielu publikacji dotyczących rozwoju osobistego oraz warsztatów z doradztwa zawodowego i komunikacji...
Każdy z nas czegoś się boi. Jedni mają lęk wysokości, inni boją się pająków (arachnofobia), a jeszcze inni – małych pomieszczeń (klaustrofobia). Lęk definiowany jest jako negatywny stan emocjonalny, pojawiający się w sytuacji zagrożenia. Lęk jest procesem wewnętrznym i nie wiąże się z bezpośrednim zagrożeniem czy bólem. Czy można wygrać z lękiem? Owszem, można, ale musi to być skok na głęboką wodę. Istnieje wiele specjalistycznych metod walki z lękami, które stosuje się w psychoterapii, jak i doraźnych sposobów na redukcję nieuzasadnionych obaw, jakich doświadcza się na co dzień.
Metody walki z lękiem
Metody walki z lękiem w dużej mierze wywodzą się z podejścia behawiorystycznego w psychologii. Behawioryzm obstaje przy twierdzeniu, że reakcje człowieka są wynikiem uczenia się. Skoro człowiek nauczył się czegoś bać, należy go tego oduczyć. Oto metody walki z lękami.
- Desensytyzacja – pierwszym i podstawowym krokiem w walce z fobią jest oswojenie się z wrogiem, tzw. odwrażliwienie. Polega ono na oswajaniu się z rzeczą lub sytuacją, która wzbudza w nas lęk. Można zastosować metodę małych kroczków, tzn. zacząć od małego pieska, jeżeli ktoś boi się psów. Metoda ta może być wykonana w wyobraźni. Jest tylko jeden warunek – osoba wykonująca takie ćwiczenie musi mieć plastyczną wyobraźnię.
- Terapia implozywna – polega na intensywnym i długotrwałym oddziaływaniu bodźca, który wywołuje u człowieka lęk. Terapia ma na celu przekonanie człowieka, że kontakt z bodźcem, który wywołuje lęk, nie jest taki straszny, jak się wcześniej wydawało.
- Pamiętaj - aby przezwyciężyć lęk, musisz mieć kontakt z bodźcem, który go wywołuje. W innym przypadku lęk nie zniknie. Uwolnienie się od lęku jest bardzo ważne – nawet, jeżeli lęk z pozoru wydaje się niegroźny dla naszej psychiki.
- Lęk może być spowodowany depresją, a wtedy najlepszą metodą leczenia jest psychoterapia, najlepiej psychoterapia behawioralno-poznawcza.
Sposoby radzenia sobie z lękiem
Nie każda osoba jest gotowa na terapię, wtedy można zastosować inne sposoby walki z fobią. Do takich sposobów należą:
- bliskość drugiej osoby – jeżeli znajdujemy się w sytuacji, która wzbudza w nas lęk, poprośmy kogoś bliskiego o towarzystwo. Lęk na pewno będzie wtedy mniejszy;
- umiejętność relaksacji – jest bardzo ważna w walce z lękiem. Kiedy napada nas fobia, musimy się postarać zrelaksować, a lęk sam odejdzie;
- metoda EDMR – „odwrażliwianie za pomocą ruchów oczu”. Według badań, metoda ta redukuje negatywne emocje, a polega ona na żwawym poruszaniu oczu w górę, w dół i na ukos;
- odwrócenie uwagi od bodźca wywołującego lęk – jest bardzo dobrym sposobem na walkę z fobią. Przykładowo osobom, które boją się publicznie występować, zaleca się, aby nie patrzyli na publiczność;
- obserwacja ludzi, którzy się boją – dzięki temu człowiek przekonuje się, że nie ma czego się bać, że innym nic się nie dzieje w czasie np. publicznego wystąpienia. Obserwacja pomaga przezwyciężyć lęk również przez naśladowanie osoby, która się nie boi.
Jeżeli metody są nieskuteczne, a fobia jest na tyle uciążliwa, że utrudnia funkcjonowanie człowieka w społeczeństwie, stosuje się leczenie farmaceutyczne. Fobia może być związana z nieprawidłową pracą mózgu. Leki przywracają równowagę biochemiczną, a stan osoby cierpiącej na fobię ulega poprawie. Lęki można przezwyciężyć. Wystarczy tylko trochę dobrej chęci, zaparcia i odwagi. Jeżeli boisz się wysokości, pająków (arachnofobia) czy innych rzeczy, to nie czekaj, tylko zwalcz swój lęk, aby później śmiać się ze swoich irracjonalnych obaw.
Artykuły Nerwica i lęki
Już wkrótce leczenie zaburzeń lękowych może wyglądać zupełnie inaczej. Zamiast tradycyjnej psychoterapii chorym mogą pomóc... gry komputerowe.
Nerwica i lęki bardzo ściśle wiążą się z koncepcją psychodynamiczną, ale są pojęciami zbyt pojemnymi znaczeniowo, dlatego nowe klasyfikacje diagnostyczne ICD-10 i DSM-IV zastępują pojęcie nerwicy ...
Zespół Da Costy to pierwotna nazwa nerwicy serca. Główne objawy choroby, to: duszność, kołatanie serca i silny ból w klatce piersiowej. Leczenie opiera się na farmakoterapii i psychoterapii.
Patologiczny lęk przed ciemnością to nyktofobia. Chorzy na nyktofobię bezustannie palą światło, boją się być sami nocą w mieszkaniu i niejednokrotnie mają problemy z zasypianiem.
Astrafobia lub brontofobia to nieproporcjonalny do zagrożenia lęk przed burzą, który może upośledzać normalne funkcjonowanie człowieka. Czasami patologiczny strach wymaga psychoterapii.
Zoofobia to nieuzasadniony lęk przed zwierzętami. Do najbardziej znanych typów zoofobii należy strach przed kotami (ailurofobia), psami (kynofobia), owadami (insektofobia) i wężami (ofidiofobia).
Klaustrofobia to nieuzasadniony lęk przed zamkniętymi i ciasnymi pomieszczeniami. W walce z klaustrofobią stosuje się głównie metody psychoterapeutyczne oraz leki antydepresyjne.
Strach przed pająkami to inaczej arachnofobia. Irracjonalny lęk wymaga czasami leczenia. Stosuje się wówczas różne metody terapii fobii, np. systematyczną desensytyzację lub terapię implozywną.
Lęk wysokości może bardzo utrudnić życie. Ludzie unikają miejsc, które grożą potencjalnym upadkiem. Akrofobia w skrajnych przypadkach wymaga psychoterapii.
Lęk przed lataniem wydaje się jednym z pierwotnych lęków. Człowiek po prostu przystosowany jest, by stąpać po ziemi, a nie fruwać w przestworzach. Jak sobie radzić z awiofobią?
Lęk separacyjny pojawia się w wieku niemowlęcym i jest przejawem buntu dziecka przed rozstaniem z matką. Dziecko może histeryzować, wykazywać kłopoty ze snem albo tracić apetyt.
Do leków przeciwlękowych zalicza się m.in. barbiturany i benzodiazepiny, które działają uspokajająco i odprężająco na OUN. Stosuje się je w leczeniu zaburzeń lękowych, np. nerwicy natręctw.
Psychalgię określa się inaczej jako uporczywe bóle psychogenne. Dolegliwości nie da się uzasadnić organiczną dysfunkcją medyczną, gdyż źródła objawów tkwią w psychice i problemach emocjonalnych.
Zespół Briqueta to inaczej zaburzenia somatyzacyjne. Pacjenci skarżą się na różne dolegliwości bólowe i mają za sobą skomplikowaną historię kontaktów z lekarzami specjalistycznej opieki zdrowotnej.
Osoby podatne na niepokój w przyszłości mogą doświadczyć napadu paniki. Ostatnio dowiedziono, że w walce z atakiem strachu mogą okazać się pomocne regularne ćwiczenia fizyczne o dużym natężeniu.
Strach i lęk traktuje się jako synonimy reakcji emocjonalnych w sytuacji przeżywania stresu. Uczucia lęku i strachu nie są jednak sobie tożsame. Irracjonalny lęk świadczy często o nerwicy.
Zaburzenia adaptacyjne uznaje się za zaburzenia nerwicowe, które objawiają się w postaci lęku, depresji, smutku i stałego napięcia. Problemy emocjonalne powstają wskutek stresujących zmian życiowych.
Ostra reakcja na stres to rodzaj przejściowego zaburzenia nerwicowego, które pojawia się wskutek ciężkiej sytuacji życiowej lub traumy. Szok psychiczny trwa zwykle od kilku godzin do kilku dni.
Neurastenia to zaburzenie z grupy nerwic. Inaczej neurastenię określa się jako nerwicę neurasteniczną albo osobowość neurasteniczną. Główne objawy choroby, to: wzrost pobudliwości i uczucie zmęczenia.
Agorafobia to lęk przed otwartą przestrzenią. Najczęściej na ten rodzaj fobii cierpią młode kobiety. Chorzy boją się tłumu, otwartych przestrzeni, miejsc publicznych i samotnego podróżowania.
Atak paniki to nie jest zwykły lęk . Osoba doświadczająca ataku paniki nie potrafi zapanować nad własnymi reakcjami organizmu. Zaczyna oddychać coraz szybciej, zaczyna drżeć, staje się blada, ...
Nerwica natręctw , czyli zaburzenia obsesyjno-kompulsywne, charakteryzuje się występowaniem natrętnych myśli – obsesji (stąd nazwa nerwica natręctw myślowych) i czynności (kompulsji), którym ...
Strach i lęk – często używamy tych słów zamiennie, nie zwracając uwagi na to, że choć ich znaczenie jest zbliżone, to jednak nie takie samo. Strach czujemy przed dużym, warczącym na nas psem czy ...
Skany mózgu pokazały różnice w reakcji mózgu osób cierpiących na dysmorfofobię (ang. Body Dysmorphic Disorder, BDD), gdy zostały im pokazane zdjęcia ich samych. Dysmorfofobia jest zaburzeniem ...
Zdjęcia
Video
Konsultanci działu Psychologia
psycholog społeczny, autorka wielu publikacji dotyczących rozwoju osobistego
