Lęk wysokości

Lęk wysokości określa się mianem akrofobii. Akrofobia to dokładnie strach przed przebywaniem na znacznych wysokościach i przed ewentualnym spadnięciem. Lęk wysokości, w mniejszym lub większym stopniu, dotyczy wielu osób. Akrofob czuje się niepewnie, np. w górach, na balkonie, a nawet stojąc na stołku. Mogą pojawić się zawroty głowy, niepokój, panika, przyspieszona akcja serca, drżenie mięśni, nadmierna potliwość, mdłości – fizjologiczne objawy fobii. Lęk może wystąpić na samą myśl o konieczności przebywania w wysoko położonym miejscu, ale nie obserwuje się go podczas oglądania zdjęć czy filmów, prezentujących przepaście itp. Skrajne przypadki akrofobii wymagają pomocy terapeutycznej.

Spis treści:
  1. 1. Przyczyny lęku wysokości
  2. 2. Jak radzić sobie z lękiem wysokości?

1. Przyczyny lęku wysokości

Nie ma zgody co do przyczyn powstawania lęku wysokości. Zgodnie z podejściem behawiorystycznym rozwój akrofobii, tak jak inne fobie, łączono z procesem warunkowania. Człowiek po prostu nauczył się bać, będąc na znacznych wysokościach i trudno uporać mu się teraz z paraliżującym strachem. Aktualne doniesienia z badań psychologicznych zdają się jednak obalać twierdzenia behawiorystów dotyczące genezy akrofobii. Uwypukla się raczej znaczenie wrodzonego instynktu. Człowiek ewolucyjnie został przystosowany, by bać się upadku, który stanowił potencjalne zagrożenie i niósł ryzyko zranienia czy nawet śmierci. Lęk wysokości stał się mechanizmem adaptacyjnym, który warunkował przeżycie i sukces reprodukcyjny.

Ewolucyjne podejście zakłada zatem, że każdy człowiek nosi w sobie zadatki do bania się bycia na wysokościach – różnimy się między sobą jedynie natężeniem odczuwanego strachu, a termin „akrofobia” należy rezerwować dla najcięższych przypadków. Eksperymenty psychologów rozwojowych z wykorzystaniem „wizualnych przepaści” wskazują, że niemowlęta, uczące się raczkować czy chodzić, niechętnie wchodzą na podłogę ze szkła, pod którą widać kilkumetrową przestrzeń, co sugeruje, że dzieci rodzą się z instynktem unikania upadków i pewnym poziomem lęku wysokości.

Istnieje też grupa osób, która twierdzi, że traumatyczne przeżycia z dzieciństwa, np. upadek z huśtawki czy wypadnięcie z wózka, mogą uprawdopodabniać i nasilać strach przed wysokościami. Inni w kolei twierdzą, że akrofobia to skutek braku równowagi między wrażeniami z ucha wewnętrznego a danymi wzrokowymi. Jak widać, źródła lęku wysokości są do tej pory nieznane i pozostają raczej w sferze spekulacji niż pewnych danych potwierdzonych naukowo.

2. Jak radzić sobie z lękiem wysokości?

Lęk wysokości może bardzo uprzykrzyć życie. Człowiek z lękiem wysokości unika wszelkich miejsc, w których mógłby zacząć się bać. Nie wchodzi na wysokie wieże, na balkony w wysokich blokach mieszkaniowych, rezygnuje z uprawiania sportów wysokościowych, boi się latania samolotem albo skakania do basenu z trampoliny. Jak uporać się z irracjonalnych strachem? Istnieje kilka wskazówek.

  • Nie udawaj przed sobą i innymi, że problem nie istnieje. Rozmawiaj z bliskimi, przyjaciółmi albo lekarzem czy psychologiem o tym, że boisz się przebywania na wysokościach. Być może szczera rozmowa pozwoli odnaleźć ci prawdziwy powód twoich lęków, a innym umożliwi zrozumienie, dlaczego czasem dziwnie się zachowujesz.
  • Kiedy znajdujesz się na dużych wysokościach, przytrzymuj się poręczy lub balustrad. W ten sposób poczujesz się pewniej, bezpieczniej i nieco zredukujesz poziom odczuwanego lęku.
  • Działaj metodą małych kroków w oswajaniu się z wizją przebywania na wysokościach. Na początku wyjrzyj przez okno z niewysokich budynków, potem postaraj się wejść na balkon, by w końcu móc spojrzeć w dół nawet z wysokiego wieżowca.
  • Możesz wykonywać proste ćwiczenia, polegające np. na wspinaniu się na drzewa, wchodzeniu na drabinki, za każdym razem o stopień wyżej, albo huśtaniu się na huśtawce.
  • Uzbrój się w cierpliwość. Przezwyciężanie lęków wymaga czasu i wielu wysiłków. Terapia szokowa w postaci skoku na bungee może nie przynieść oczekiwanych efektów.

W skrajnych przypadkach, kiedy akrofobia paraliżuje życie pacjenta, konieczna staje się terapia fobii, najlepiej w nurcie behawioralno-poznawczym, by skonfrontować się stopniowo ze źródłem strachu i zmodyfikować sposób myślenia o przebywaniu na wysokościach. W tym celu wykorzystuje się różne techniki terapeutyczne, np. systematyczną desensytyzację, zanurzanie lub metodę modelowania.

Bibliografia

  • Bemis J., Barrada A., Pokonać lęki i fobie. Jak radzić sobie z niepokojem i napadami paniki?, GWP, Gdańsk 2007, ISBN 978-83-7489-080-9.
  • Seligman M.E., Walker E.F., Rosenhan D.L., Psychopatologia, Wydawnictwo Zysk i S-ka, Poznań 2003, ISBN 83-7298-441-7.
Porozmawiaj o tym na Forum Psychologia »
Lubię to!
1

Komentarze (1)

Wyloguj
~wlo
~wlo

A nie sama wysokość, tylko boczne zabezpieczenia. Nie robi na mnie taras na Pałacu Kultury, ale balkon na drugim piętrze z ażurową balustradą.

Odpowiedz

Porady ekspertów

Czy to jest jakaś fobia?

Kiedy w pobliżu przebywa ktoś z aparatem fotograficznym, jestem niespokojna, obserwuję tę osobę...

mgr Arleta Balcerek Porady udziela mgr Arleta Balcerek psycholog w Szpitalu Powiatowym w Otwocku na oddziale rehabilitacji neurologicznej.
pokaż 5 następnych
+ Załóż wątek

Dyskusje na forum

~ Pytania do specjalistów 0 odpowiedzi Silny lęk wysokości ~:

Witam.Od dzieciństwa mam problem z lękiem wysokości,tylko teraz się to nasiliło.Nie mogę wejść...

~Bols Forum Psychologia 4 odpowiedzi Niezdrowe myśli ~Bols:

Witam. Dopadła mnie nerwica. Jest właśnie w trakcie kuracji. Biorę leki które zapisał mi psychiatra...

Artykuły Fobie

Fobie Nietypowe rodzaje fobii

(...) ódłem natrętnego lęku. Dla porządku wyróżnia się klasy fobii. Są to np. fobie dotyczące zwierząt, czy fobie sytuacyjne. Fobie przed zwierzętami Fobie odnoszące się do zwierząt, to zoofobie. Dość często lęk dotyczy kotów – ailurofobia, szczur ... . Fobie przed środowiskiem naturalnym Najczęściej spotykane fobie dotyczące środowiska naturalnego to: myzofobia – lęk ... –  lęk przed kwiatami. Fobie sytuacyjne Z racji tego, że człowiek ma w trakcie swojego życia do czynienia z...

Nerwica i lęki Lęk

Lęk jest emocją, która pojawia się w wielu chorobach natury psychicznej. Stany lękowe to przede wszystkim objawy nerwicy, ale lęk może towarzyszyć również depresji, schizofrenii, uzależnieniom i silnemu stresowi.

Strach i lęk
Nerwica i lęki Strach i lęk

Strach i lęk traktuje się jako synonimy reakcji emocjonalnych w sytuacji przeżywania stresu. Uczucia lęku i strachu nie są jednak sobie tożsame. Irracjonalny lęk świadczy często o nerwicy.

Nerwica i lęki Lęk przed lataniem

Lęk przed lataniem wydaje się jednym z pierwotnych lęków. Człowiek po prostu przystosowany jest, by stąpać po ziemi, a nie fruwać w przestworzach. Jak sobie radzić z awiofobią?

Nerwica i lęki Lęk przed ciemnością

Patologiczny lęk przed ciemnością to nyktofobia. Chorzy na nyktofobię bezustannie palą światło, boją się być sami nocą w mieszkaniu i niejednokrotnie mają problemy z zasypianiem.

Lęk przed stosunkiem
Oziębłość płciowa Lęk przed stosunkiem

Genofobia to irracjonalny lęk przed stosunkiem płciowym. Zarówno rozmowa o seksie, jak...

Nerwica i lęki Lęk separacyjny

Lęk separacyjny pojawia się w wieku niemowlęcym i jest przejawem buntu dziecka przed rozstaniem z matką. Dziecko może histeryzować, wykazywać kłopoty ze snem albo tracić apetyt.

Lęk Lęk napadowy

Ludzie w toku rozwoju gatunkowego wykształcili wiele mechanizmów mających chronić jednostkę...

Mukowiscydoza Lek na mukowiscydozę

„New Scientist” informuje o nowym leku dla chorych na mukowiscydozę. Naukowcy potwierdzają,...

Nerwica i lęki Lęk przed burzą

Astrafobia lub brontofobia to nieproporcjonalny do zagrożenia lęk przed burzą, który może upośledzać normalne funkcjonowanie człowieka. Czasami patologiczny strach wymaga psychoterapii.

Lęk a stres
Stres Lęk a stres

Dla kogoś kto boi się psów, widok psa będzie sytuacją stresującą a długotrwały stres...

Malaria Nowy lek przeciwmalaryczny

Naukowcy twierdzą, że należy zrezygnować z leczenia ostrej malarii przy pomocy chininy. Nie...

Malaria Nowy lek na malarię

Podczas dorocznego zebrania Amerykańskiego Towarzystwa Medycyny i Higieny Tropikalnej, Arjen...

Choroby zakaźne i pasożytnicze Szansa na lek przeciw wirusom

Naukowcy z Medical Research Council w Cambridge odkryli tajniki mechanizmu działania układu...

Mukowiscydoza Nowy lek na mukowiscydozę

„American Journal of Respiratory and Critical Care Medicine” donosi o pozytywnych...

pokaż 10 następnych
Zamknij Załóż konto
Zamknij Logowanie

Nie masz konta? Załóż teraz

Zapomniałem hasło Przypomnij hasło

Zamknij

Wypełnij swoje dane

Ryzyko schorzeń często zależne jest od płci, wieku i wykonywanego zawodu

Wiek determinuje zarówno ryzyko schorzeń, jak i rodzaj leczenia

Dzięki informacji o Twojej lokalizacji i ubezpieczeniu, będziemy mogli zaproponować Ci najlepszych specjalistów i kliniki zajmujące się Twoim problemem

-

Dane kontaktowe potrzebne są nam do powiadomienia Cię o odpowiedziach specjalistów

Akceptuję regulamin zadawania pytań.
Cofnij