Ból piersi (mastalgia)

Ból piersi (zwany inaczej mastalgią) jest najczęstszym powodem konsultacji lekarskich, dotyczących stanu piersi. Prawdopodobnie dzieje się tak, ponieważ ból utożsamiany jest przez kobiety z obecnością ciężkiej choroby, najczęściej raka. Jest to błędne przekonanie, gdyż ból nie należy do wiodących objawów raka piersi. Najczęstszą przyczyną bólu są zmiany hormonalne zachodzące w organizmie kobiety. Mastalgia występuje najczęściej między 35 a 50 rokiem życia, choć może dotyczyć kobiet w każdym wieku. 

Spis treści:
  1. 1. Kogo dotyczą bóle piersi?
  2. 2. Przyczyny bólu piersi
  3. 3. Rodzaje bólu piersi
  4. 4. Skąd bierze się cykliczny ból piersi?
  5. 5. Ból piersi w ciąży
  6. 6. Zmiany łagodne w piersiach przyczyną bólu
  7. 7. Ból piersi po menopauzie
  8. 8. Leczenie bólów piersi
    1. 8.1. Leczenie bólów piersi w cyklu miesiączkowym
  9. 9. Choroby piersi

1. Kogo dotyczą bóle piersi?

Według danych epidemiologicznych około 80% kobiet cierpi z powodów bólów piersi o różnym stopniu nasilenia. Wielokrotnie diagnostyka bólu piersi uzależniona jest od wieku i stanu, w jakim znajduje się pacjentka. Kobiety karmiące piersią mogą mieć bolesne obrzmienie piersi (obu, jednej lub jej części) z powodu nawału pokarmu, stanu zapalnego piersi lub ropniaka sutka. Pacjentki w wieku rozrodczym narażone są na wahania hormonalne w trakcie cyklu miesiączkowego. Natomiast panie w wieku okołomenopauzalnym i pomenopauzalnym muszą liczyć się zarówno z bólem związanym ze spadkami poziomu hormonów, jak i większym narażeniem na zmiany nowotworowe.

2. Przyczyny bólu piersi

Przeważnie okazuje się, że przyczyną bolesności są przypadłości lekkie, choć dokuczliwe. Są one objawami zespołu bolesnego miesiączkowania lub napięcia przedmiesiączkowego. Jeśli regularnie (co miesiąc) bóle piersi trwają przez kilka dni, to znaczy, że gruczoły reagują w ten sposób na wahania poziomu hormonów płciowych. Kobiety przed 30-tym rokiem życia cierpią nieraz na ból obejmujący całe piersi, związany ze zbyt duża ilością tkanki gruczołowej w tym narządzie. W większości opisanych przypadków wystarczy podać leki uspokajające i przeciwbólowe. Dolegliwości z założenia fizjologiczne mogą przybrać takie rozmiary, że utrudniają kobiecie codzienne funkcjonowanie. Terapia zazwyczaj polega na zażywaniu leków osłabiających czynność jajników, co ma doprowadzić do obniżenia poziomu estrogenów lub hormonów z grupy progesteronu. Leki mogą być podawane doustnie albo stosowane bezpośrednio na skórę piersi w postaci żelu lub roztworu. Preparaty miejscowe wnikając przez skórę, osiągają dwudziestokrotnie wyższe stężenie w tkankach piersi niż we krwi, dzięki czemu ich działanie uboczne jest znikome. Natomiast w trakcie kuracji lekami doustnymi może nastąpić rozregulowanie cyklu miesięcznego, a czasami także objawy uboczne wpisane w ryzyko każdej terapii hormonalnej.

3. Rodzaje bólu piersi

Bóle mogą mieć charakter cykliczny lub niecykliczny. Bóle cykliczne występują najczęściej kilka dni przed miesiączką i ustępują z chwilą jej pojawienia się. Dobrze reagują na leczenie, jeśli po konsultacji lekarskiej uzna się, iż jest ono potrzebne. Znacznie trudniej leczyć bóle mające charakter niecykliczny. Bóle piersi niezwiązane z cyklem miesiączkowym mogą być spowodowane przez zbyt obcisły stanik, noszenie ciężkiej torby na ramieniu, a także przez znaczny wysiłek fizyczny (np. na siłowni) lub uderzenie. Ból piersi może być także uogólniony i dotyczyć obu lub jednej piersi, a także spotyka się miejscowy ból piersi – fragmentu jednej piersi albo bolesny guzek.

4. Skąd bierze się cykliczny ból piersi?

Fizjologicznie piersi stają się bardziej bolesne w drugiej połowie cyklu. Zmienia się ich struktura - są napięte, guzkowate i twarde, a same brodawki obrzmiałe. Ich bolesność wzrasta przy wykonywaniu szybkich i gwałtownych ruchów. Te dolegliwości spowodowane są gromadzeniem się większej ilości wody w tkance gruczołowej i znikają wraz z pojawieniem się krwawienia. Za zjawisko to naukowcy winią kobiecy hormon zwany progesteronem, który powoduje bóle piersi związane z cyklem owulacyjnym, a także bóle piersi występujące w ciąży.

5. Ból piersi w ciąży

Piersi bolą w ciąży, czasem nawet bardzo dotkliwie. Przyczyną bólów piersi w okresie karmienia bardzo często bywa właśnie niedobór oksytocyny - neurohormonu, który odgrywa ważną rolę zarówno w czasie stosunku płciowego, jak i porodu oraz karmienia. Oksytocyna powoduje bowiem przesuwanie się mleka przez kanaliki do ujęcia gruczołu. Jeśli dojdzie do zatkania kanalików mlecznych, rozwija się stan zapalny - pierś jest obrzmiała, zaczerwieniona, a kobieta odczuwa silny ból. W tej sytuacji należy szybko skontaktować się z lekarzem i rozpocząć leczenie.

6. Zmiany łagodne w piersiach przyczyną bólu

Przyczyną bólu piersi bywa też torbiel, która jest często spotykaną zmianą łagodną, nawet o kobiet w bardzo młodym wieku. Można ją porównać do torebki wypełnionej płynem. Jeśli torbiel uciska na sąsiadujące z nią nerwy, kobieta może odczuwać ból. Jedynym sposobem na pozbycie się torbieli jest odessanie z niej płynu. Wykonuje to lekarz w znieczuleniu miejscowym. Również włókniaki powodują bóle piersi, bo uciskają - podobnie jak torbiele - tkankę nerwową. Ich wielkość waha się od jednego do kilku centymetrów i zazwyczaj występują grupowo. Włókniaki są zupełnie niegroźne, wymagają jednak wycięcia przez chirurga. Wycinek powinien być poddaniu badaniu histopatologicznemu w mikroskopie.


7. Ból piersi po menopauzie

W okresie menopauzy w związku ze zmianami hormonalnymi powodującymi naturalne starzenie się piersi i stopniowy zanik tkanki gruczołowej najczęściej występuje ból gruczołów piersiowych. Bóle piersi po menopauzie mogą być spowodowane spadkiem poziomu hormonów płciowych, a w konsekwencji pogłębiającym się zanikiem tkanki gruczołowej piersi. Stąd większa skłonność w tym wieku do bolesności, a także zmian nowotworowych. Po 50 roku życia wzrasta także ryzyko pojawienia się guzów nowotworowych w całym organizmie (w tym również w piersiach), które czasami mogą powodować dolegliwości bólowe. Przyczyną bólu piersi mogą być różnego rodzaju guzki (włókniaki, torbiele, guzy lite) położone w pobliżu nerwów i powodujące ich ucisk. Jednakże rak piersi, zwłaszcza w początkowym stadium, rzadko jest przyczyną dolegliwości bólowych.

8. Leczenie bólów piersi

Leczenie kobiet z mastalgią zależy od stopnia nasilenia dolegliwości. Zaleca się:

Podaje się także środki moczopędne i przeciwbólowe, w uzasadnionych wypadkach stosuje się leczenie hormonalne.

8.1. Leczenie bólów piersi w cyklu miesiączkowym

Ostatnio bardzo popularna staje się terapia za pomocą tzw. analogów - substancji chemicznych podobnych do naturalnych hormonów. Hamując pracę jajników, wywołują one pseudoklimakterium (pseudomenopauzę). Bóle piersi ustępują, ale koszt sukcesu jest wysoki: uderzenia gorąca, zlewne poty i złe samopoczucie. Są to takie objawy jak w prawdziwej menopauzie. Jako leczenie wspomagające można zastosować leki moczopędne oraz witaminy: A, E i z grupy B. Wciąż poszukuje się nowych leków, które będą powodowały jak najmniej skutków ubocznych.

9. Choroby piersi

Odpowiedź jest bardzo prosta – regularnie badając sobie piersi! Samobadanie piersi pozwoli na obserwację zmian zachodzących w gruczołach piersiowych w czasie cyklu miesiączkowego. Umożliwi to poznanie własnego organizmu na tyle, iż łatwo będzie można rozpoznać wszelkiego rodzaju niepokojące objawy, mogące mieć bardzo istotne znaczenie diagnostyczne. Kobieta, która zna swoje piersi od wielu lat, jest w stanie powiedzieć lekarzowi czy dany guzek wyczuwa "od zawsze", czy też jest to świeżo znaleziona zmiana, wymagająca dokładniejszej diagnostyki.

Mimo że w większości przypadków przyczyna bólu piersi nie jest groźna, trzeba o nim poinformować ginekologa. Każda zmiana w piersi, z lub bez dolegliwości bólowych, powinna być zweryfikowana przez lekarza posiadającego doświadczenie w diagnostyce i leczeniu guzów piersi.  Ustali on przyczynę bólu a w razie potrzeby skieruje na odpowiednie badania diagnostyczne i wprowadzi odpowiednie leczenie. Najczęściej wykonywanymi badaniami są badania poziomu hormonów, mammografia, ultrasonografia i biopsja (w przypadku zdiagnozowania guza piersi).

Bibliografia

  • Jassem J., Krzakowski M., Rak piersi. Praktyczny przewodnik dla lekarzy., Via Medica, Gdańsk 2009, ISBN 978-83-7555-161-7
  • Czekanowski R. Choroby gruczołu sutkowego - menopauza - hormonalna terapia zastępcza, Borgis, Warszawa 2003, ISBN 83-85284-37-0
  • Kokot F. Diagnostyka różnicowa objawów chorobowych, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2007, ISBN 978-83-200-3295-6
  • Steciwko A. (red.), Diagnostyka różnicowa najczęstszych dolegliwości, Urban & Partner, Wrocław 2009, ISBN 978-83-7609-062-7
Porozmawiaj o tym na Forum Zdrowie »
Lubię to!
0

Komentarze (2)

~Erna7
~Erna7

Witam. Jestem po operacji tzw. oszczędzającej jednej piersi już 15 lat,był to łagodny guz.
Przez wiele lat w obydwu piersiach utrzymywały się torbiele, które z czasem wchłonęły się.
Teraz mam już 65 lat. Nie jestem w stanie zrobić mammografii, ponieważ obydwie piersi są tak bolesne iż z trudem wytrzymałam badanie usg. Skąd ten ból? Co mam zrobić,żeby jednak skontrolować badaniem mammograficznym, a może jest inne badanie nie tak bolesne?
Proszę o informacje.

Odpowiedz
~nika
~nika

@~Erna7: może wypróbuj rezonans magnetyczny piersi.Mają taki w łodzi w prywatnej klinice.Podobno metoda jest nowoczesna ale jak to badanie wygląda tego nie wiem.Trafiłam na ich stronę bo zaczęły bolec mnie piersi i trochę spanikowałam.pozdrawiam wszystko będzie ok.

Odpowiedz

Pytania do specjalistów

Dlaczego boli mnie lewa pierś?

Mam 28 lat. Od pół roku boli mnie tylko lewa pierś, od wewnętrznej strony wyczuwam małe zgrubienie - byłam u lekarza i robiłam usg piersi, ale usg nie wykryło żadnego zgrubienia, a lekarz onkolog powiedział mi, że to może być jakiś gruczoł. Czy to możliwe,...

pokaż 5 następnych

Artykuły Ból piersi

Ból piersi
Rak piersi Ból piersi

Ból piersi, czyli mastalgia, jest objawem, który zazwyczaj wzbudza niepokój kobiet i jest częstym powodem wizyty u lekarza ginekologa. Tymczasem, w większości przypadków nie jest związany z poważną chorobą. Szacuje się, że...

Kobiece piersi Odtwórz wideo
Stymulacja piersi Kobiece piersi

Piersi od wieku były inspiracją rzeźbiarzy, malarzy i wielu innych artystów. Są atrybutem kobiecości, przyciągają uwagę płci męskiej, stanowią obiekt pożądania i uwielbienia. Kobiece piersi są domeną seksualności oraz macierzyństwa. Na klatce...

Małe piersi
Pielęgnacja piersi Małe piersi

Małe piersi to problem wielu kobiet, który staje się szczególnie dokuczliwy, gdy robi się ciepło i panie w coraz większym stopniu odsłaniają swoje ciało. Tymczasem piersi o rozmiarze A czy B też mają swoje zalety. Nie obciążają kręgosłupa,...

Powiększenie piersi
Chirurgia plastyczna Powiększenie piersi

Zabieg powiększania piersi, zwany także augmentacją i mammoplastyką, polega na chirurgicznym powiększeniu biustu za pomocą wszczepienia implantów pod każdą piersią. Dzięki augmentacji piersi stają się większe i bardziej kształtne. Istota operacji...

Zmniejszenie piersi
Chirurgia plastyczna Zmniejszenie piersi

Wydaje się, że szczytem marzeń kobiety jest dorodny biust. Nie jest to jednak prawdą, ich wielkość nierzadko utrudnia codzienne czynności, dlatego coraz więcej pań decyduje się na zmniejszanie piersi.

Pielęgnacja piersi
Ciało Pielęgnacja piersi

Kobiece piersi to obiekt fascynacji wielu mężczyzn. Biust od tysięcy lat był obiektem rzeźbiarzy, malarzy; interesował także projektantów mody. Każda z nas wie, że o ładny biust trzeba dbać – ważne jest przede wszystkim nawilżanie skóry...

Wygląd piersi
Pielęgnacja piersi Wygląd piersi

Wygląd piersi zmienia się wraz z wiekiem kobiety, zmianami hormonalnymi, jakie zachodzą w jej ciele w czasie ciąży, po porodzie oraz w okresie menopauzy. Wielkość piersi oraz ich kształt są w dużej mierze uzależnione od czynników genetycznych,...

Wydzielina z piersi
Rak piersi Wydzielina z piersi

Wyciek z piersi to sytuacja, w której z jednej lub obu brodawek sutkowych wydobywa się treść płynna. Fizjologicznie, wydzielina w piersi pojawia się u kobiet w ciąży oraz karmiących piersią, ale występuje także u wielu kobiet w okresie reprodukcyjnym...

Choroby piersi Ropnie piersi

Ropień piersi jest najczęściej powikłaniem połogowego zapalenia piersi, choć czasami może także nie być związany z laktacją. Może też wystąpić w ciąży lub być wynikiem urazu sutka, zakażenia gruczołów łojowych i potowych. U kobiet po menopauzie...

Badania piersi Samokontrola piersi

Samokontrola piersi to pierwszy etap w diagnostyce raka piersi. Regularne badanie pozwala na wykrycie nowotworu sutka, w jego wczesnym stadium, a co się z tym wiąże, daje większe szanse na pełne wyleczenie. Samokontrolę piersi najlepiej rozpocząć już...

pokaż 10 następnych