Natrętne myśli

Natrętne myśli to powstające w świadomości pacjenta wyobrażenia, idee, impulsy do działania. Pojawiają się w świadomości u chorych na natręctwa. Są odbierane jako przykre i pacjent nie potrafi się im przeciwstawić. Natrętne myśli zwykle dotyczą czynności, które człowiek wykonuje niemalże automatycznie ze względu na ich już wielokrotne powtarzanie. Bardzo często występują motywy religijne i związane z moralnością oraz obsesje seksualne.

Przyczyny natrętnych myśli

Natrętne myśli należą do szerokiej grupy nerwic. Aby je zdiagnozować, symptomy zaburzenia powinny występować przez dłuższy czas (co najmniej dwa tygodnie). Choroba dotyka zarówno kobiet, jak i mężczyzn. Zazwyczaj osoby te posiadają charakterystyczne cechy. Są ludźmi pedantycznymi, uwielbiającymi czystość i porządek. W życiu kierują się ściśle wyznaczonymi zasadami. Często natrętne myśli mają osoby niewierzące w siebie, niepewne i zagubione.

Natrętne myśli, czyli obsesje, mogą wystąpić w każdym okresie życia. Jeżeli pojawią się w okresie dojrzewania, wówczas istnieje ryzyko, że z wiekiem objawy będą się nasilały, z czasem doprowadzając do zachowań przymusowych (kompulsji). Niekiedy natrętne myśli są skutkiem różnych urazów – zarówno psychicznych, jak i fizycznych. Obsesje mogą doprowadzić nawet do depresji. Dzieje się tak wówczas, gdy chory tłumi w sobie natrętne myśli, próbując w ten sposób je zwalczyć.

Tematycznie obsesje zazwyczaj powiązane są z takimi zagadnieniami, jak: możliwość zabrudzenia się i infekcji, choroba i śmierć, agresja i przemoc, katastrofy i niebezpieczeństwa. Chorzy nieustannie analizują swoją sytuację życiową, zastanawiają się nad stanem swojego zdrowia, boją się, że mogą być źle postrzegani przez otoczenie, obawiają się ewentualnych zmian. Natrętne myśli niekiedy przypominają rozważania filozoficzne dotyczące istoty życia.

Konsekwencją obsesji są zazwyczaj kompulsje, które mogą wiązać się z częstym sprawdzaniem, czy np. zamknięto samochód, zakręcono kran. Niektórzy chorzy wielokrotnie myją dłonie, inni z kolei obsesyjnie liczą wszystko, co się znajduje dookoła nich.

Diagnoza i metody leczenia natrętnych myśli

Zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne występują pod trzema różnymi postaciami. U chorego mogą występować tylko obsesyjne myśli bądź tylko natrętne czynności (tzw. rytuały). Czasami jednak te dwa zaburzenia występują razem – wówczas mówimy o zaburzeniach obsesyjno-kompulsyjnych. Nieleczone zaburzenia sprawiają, że chorzy izolują się od otoczenia, unikają wyjść ze znajomymi, często też prowadzą do samookaleczenia.

Chorzy niekiedy nieświadomie zadają sobie ból i uszkadzają ciała (np. wyrywają sobie włosy). Osoby cierpiące na zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne odcinają się od przyjaciół i rodziny. Zamykają się w świecie swoich myśli, skupiają się na czynnościach, które powtarzają nawet kilkanaście razy w ciągu dnia. Wszelkie próby odciągnięcia chorego od jego obsesyjnych czynności mogą zakończyć się wybuchem złości i agresji.

Natrętne myśli leczone są za pomocą psychoterapii, którą prowadzą specjalistyczne poradnie zajmujące się zdrowiem psychicznym. U chorego ze zdiagnozowaną nerwicą wprowadza się do leczenia także środki farmakologiczne (leki antydepresyjne i neuroleptyki). Leki zażywane pod postacią tabletek mają na celu zmniejszenie aktywności komórek nerwowych, działają na pacjenta uspokajająco, zmniejszają objawy obsesyjno-kompulsyjne. Środki te są bezpieczne dla organizmu, nie prowadzą do uzależnienia. Psychoterapię oferują także niektóre przychodnie. Może być także prowadzona w warunkach szpitalnych. Wyboru miejsca terapii dokonuje lekarz prowadzący. Terapia zazwyczaj trwa przez około 2 lata.