Niedoczynność przysadki

Niedoczynność przysadki mózgowej to choroba, która jest spowodowana zbyt małym wydzielaniem hormonów przysadki mózgowej. Przysadka mózgowa to niewielki gruczoł położony u podstawy czaszki składający się z dwóch płatów.

Przyczyny i objawy niedoczynności przysadki

Przyczyny niedoczynności przysadki mózgowej:
  • guz przysadki,
  • uraz głowy (gdy wystąpiło krwawienie w okolicy przysadki mózgowej),
  • martwica przysadki,
  • tętniak naczyń podstawy mózgu,
  • poporodowa martwica przysadki w wyniku krwotoku i wstrząsu podczas porodu,
  • infekcje ośrodkowego układu nerwowego.

Ponadto zachorowaniu sprzyjają przypadki niedoczynności przysadki u członków rodziny oraz ciąża.

Objawy niedoczynności przysadki mózgowej:

  • osłabienie i senność,
  • zaburzenia miesiączkowania,
  • ból głowy,
  • impotencja oraz niepłodność,
  • niskie ciśnienie krwi,
  • zmniejszenie rozmiaru gruczołów sutkowych,
  • mniejsze niż zazwyczaj stężenie cukru we krwi,
  • zanik owłosienia w okolicach narządów płciowych i pod pachami,
  • łamliwe włosy oraz łysienie,
  • częstsze oddawanie moczu,
  • blada skóra, obrzęknięte powieki oraz zapadnięte oczy,
  • psychoza oraz zmiany psychiczne,
  • łatwość marznięcia,
  • opóźnienie we wzroście u dzieci.

Należy skontaktować się z lekarzem, gdy pojawi się podejrzenie niedoczynności przysadki mózgowej, a także gdy wystąpią objawy infekcji po operacji przysadki. Wizyta u specjalisty może być także konieczna, kiedy u chorego mają miejsce skutki uboczne leczenia farmakologicznego. Innym wskazaniem do spotkania z lekarzem są: śpiączka hipoglikemiczna objawiająca się potami, niepokojem, drżeniem kończyn i utratą przytomności, śpiączka hipotermiczna (utrata przytomności, senność oraz poważne obniżenie temperatury ciała) lub śpiączka z zatrucia wodnego (zaburzenia psychiczne, osłabienie oraz utrata przytomności).

Kiedy pojawiają się symptomy niedoczynności przysadki, wykonuje się między innymi badania hormonalne określające stężenie hormonów przysadki mózgowej, RTG czaszki, tomografię komputerową głowy oraz rezonans magnetyczny.

Leczenie niedoczynności przysadki

Jeśli ma miejsce uraz głowy, infekcja ośrodkowego układu nerwowego lub guz przysadki, konieczne jest rozpoczęcie odpowiedniego leczenia.

Nieleczona niedoczynność przysadki prowadzi do śmierci, dlatego tak istotne jest podjęcie leczenia. Leczenie polega na podawaniu hormonów tarczycy, nadnerczy oraz gonad w celu osiągnięcia odpowiedniego poziomu hormonów i zatrzymania symptomów choroby. Ponadto istotne jest uniknięcie powikłań. W czasie leczenia nie trzeba stosować żadnej diety, możliwe jest także normalne, aktywne życie. Chorym zaleca się noszenie specjalnej bransoletki z informacją o chorobie i przyjmowanych lekach.

Leczenie farmakologiczne przy niedoczynności przysadki polega także na podawaniu leków przeciwbólowych w okresie po operacji, a także antybiotyków i leków przeciwwirusowych u osób, u których wystąpiła infekcja ośrodkowego układu nerwowego. U pacjentów, których choroba ma swoje podłoże w guzie przysadki lub tętniaku, konieczne jest usunięcie ich podczas operacji.

Hormony przysadki mózgowej są ważne dla prawidłowego funkcjonowania organizmu, dlatego jeśli pojawiają się problemy z właściwym ich wydzielaniem, szybka konsultacja z lekarzem i wdrożenie leczenia są niezwykle istotne.

Przypisy
Burch W.M. Endokrynologia, Urban & Partner, Wrocław 1996, ISBN 83-85842-51-9
Syrenicz A. Endokrynologia w codziennej praktyce lekarskiej, Pomorska Akademia Medyczna, Szczecin 2009, ISBN 978-83-61517-14-6
Herrmann F., Lohmann T., Muller P., Endokrynologia w praktyce klinicznej. Diagnostyka i leczenie, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2009, ISBN 978-83-200-3835-4

Artykuły Niedoczynność przysadki

Choroba Glińskiego-Simmondsa to wielogruczołowa niedoczynność hormonalna. Znana jest również jako niedoczynność przedniego płata przysadki czy też charłactwo przysadkowe. Choroba powstaje w ...

Choroba Glińskiego i Simmondsa to wielogruczołowa niedoczynność hormonalna. Znana jest również jako niedoczynność przedniego płata przysadki czy też charłactwo przysadkowe. Choroba pojawia się, ...

Schemat wskazuje umiejscowienie przysadki mózgowej (kolor czerwony).

Niedoczynność tarczycy, inaczej hipotyreoza, związana jest z brakiem wydzielania hormonów tarczycy. Przyczyny hipotyreozy są różne. Czasem może być to choroba wrodzona.

Sześciotygodniowe dziecko cierpiące na niedoczynność tarczycy.

Niedoczynność jąder to inaczej hipogonadyzm męski. Wyróżniamy hipogonadyzm pierwotny i wtórny. Hipogonadyzm pierwotny zwany jest też jądrowym lub hipergonadotropowym. Upośledza on pracę jąder, ...

1 - penis, 2 - najądrza, 3 - jądra, 4 - moszna.

Niedoczynność tarczycy (hipotyreoza) jest to choroba, w której dochodzi do niewystarczającego wytwarzania hormonów tarczycy lub istnieje całkowity ich brak. Występuje około 5 razy częściej u ...

Tarczyca produkuje tyroksynę nazywaną również trijodotyroniną.

Prolaktyna (PRL) to hormon produkowany przez przedni płat przysadki mózgowej. Odpowiada za prawidłowy rozwój młodych kobiet, a także stymuluje ciałko żółte do produkcji progesteronu (hormonu ...

LH to hormon gonadotropowy zwany także hormonem luteinizującym lub lutropiną. Badanie LH polega na pomiarze stężenia hormonu . Jest ono często wykonywane przy leczeniu niepłodności , zarówno u ...

ACTH, czyli adrenokortykotropina, jest to hormon wydzielany przez przedni płat przysadki mózgowej. Ilość wydzielanego ACTH pozostaje pod kontrolą podwzgórzowego hormonu zwanego kortykoliberyną ...

Choroba Addisona (tzw. cisawica) to zespół objawów klinicznych powodowanych przewlekłą niedoczynnością kory nadnerczy, w wyniku czego następuje upośledzenie wydzielania kortyzolu oraz aldosteronu. ...

Choroba Addisona wywołana jest brakiem lub niską zawartością hormonów kory nadnerczy. Leki pomagają uzupełniać ich niedobory.

Stężenie glukozy jest jednym ze wskaźników sprawdzanych podczas badania krwi . Analiza biochemiczna krwi pozwala ustalić na ile nasz organizm funkcjonuje prawidłowo. Poziom glukozy we krwi daje ...

Maksymalne stężenie glukozy u ludzi zdrowych pojawia się w godzinę po rozpoczęciu spożycia pokarmów, wynosi ok. 140 mg/dl i powraca do wartości sprzed posiłku w czasie 2-3 godzin. Jeśli chodzi o wchłanianie wodorowęglanów to następuje ono 5-6 godzin po jedzeniu. Jak działa ten mechanizm?<br />
<br />
Wydzielanie insuliny przez komórki B wysp Langerhansa oraz jej wpływ na komórki docelowe mają znaczenie dla prawidłowej regulacjęi stężenia glukozy we krwi. Jest ona wchłaniana w bliższej części jelita cienkiego, a potem metabolizowana w komórkach ustroju. Na czczo jej 60% jest pobierana przez tkankę tłuszczową, zaś po spożyciu węglowodanów tkanka mięśniowa przejmuje 50-70% jej wartości. Do procesu metabolizowania glukozy w komórkach wątroby, mięśniowych i tłuszczowych jest potrzebna insulina, zaś w tkance mózgowej i erytrocytach odbywa się to niezależnie.<br />
<br />
Jakie mechanizmy działają w naszym organizmie po spożyciu posiłku? Więcej na ten temat powie nasz ekspert - prof. dr hab. Waldemar Karnafel, diabetolog.

Estradiol (E2) to żeński hormon płciowy z grupy estrogenów. Reguluje on popęd seksualny oraz rozwój cech płciowych kobiety. Wpływa m.in. na funkcjonowanie gruczołów mlecznych, produkcję śluzu ...

Jeśli chcesz schudnąć i nie stracić przy tym masy mięśniowej, koniecznie wzbogać swoją dietę o białko. Produkty mleczne wspomagają bowiem odchudzanie i są bogate w składniki odżywcze.

Nabiał przyspiesza odchudzanie!

Hipogonadyzm to niewydolność hormonalna jąder lub jajników i związane z nią objawy. Chorobę wywołują zaburzenia pracy jąder, komórek Leydiga i komórek Sertoliego lub zaburzenia pracy jajników w ...

Pierwszym krokiem do leczenia bezpłodności kobiecej jest poznanie jej przyczyn. Niepłodność u kobiet może mieć podłoże zdrowotne, hormonalne, wiązać się z przyjmowaniem pewnych leków, przebytą ...

Przy problemach z zajściem w ciążę, najważniejsze to odnaleźć ich przyczynę, aby w końcu doczekać się upragnionego dziecka.

Kortyzol jest głównym przedstawicielem hormonów glikokortykosteroidowych wydzielanych przez warstwę pasmowatą kory nadnerczy. Jego synteza i wydzielanie jest stymulowane przez ACTH (hormon ...

Nadczynność tarczycy to zwiększone wydzielanie hormonów tarczycy ponad ilości, których potrzebuje organizm. Nadczynność tarczycy zwana jest często hipertyreozą (ang. hyperthyreosis lub ...

Scyntygram gruczołu tarczowego: A - zdrowa tarczyca, B - tarczyca z chorobą Gravesa-Basedowa, C - tarczyca z chorobą Plummera, D - gruczolak toksyczny, E - zapalenie tarczycy.

Niewydolność hormonalna jąder, inaczej hipogonadyzm, może pojawić się u mężczyzn w różnym wieku. Niedobór testosteronu powoduje wiele zmian u mężczyzn, np. bezpłodność czy ginekomastię.

Otyłość jest uważana za pandemię XXI wieku. Częstość występowania otyłości na świecie gwałtownie wzrasta. W USA w latach 1991-2003 liczba osób otyłych zwiększyła się od 15% do 25%. W Polsce ...

Otyli chorują na choroby krążenia, cukrzycę typu 2, obturacyjny bezdech senny, nowotwory, zapalenie kości i stawów przez obciążenie wynikające z nadwagi.

Sarkoidoza (syn. choroba Besniera-Boecka-Schaumanna, ang. sarcoidosis) jest uogólnioną chorobą ziarniniakową – w jej przebiegu powstają tzw. ziarniniaki – małe grudki w tkankach i narządach, które ...

Sarkoidoza na zdjęciu rentgenowskim może być mylona z gruźlicą.

Definicja zaparć mówi, iż jest to zbyt mała częstotliwość wypróżnień (<=2/tydzień) lub występowanie twardych stolców, oddawanych z wysiłkiem, często ze współistniejącym uczuciem niepełnego ...

Na zdjęciu widoczne miejsce niedrożności jelit.&nbsp;

Pytania do eksperta

Brak miesiączki u dziewiętnastolatki

Witam, mam 19 lat i nie mam jeszcze miesiączki. W wieku 17 lat byłam u endokrynologa. Lekarz zrobił mi badanie USG, wyniki: pęcherz moczowy o gładkich brzegach. W miednicy nie uwidoczniono struktury macicy. Przy ścianie macicy uwidoczniono struktury po stronie prawej – 22 mm x 14 mm, po lewej stronie 20 mm x 17 mm mogące odpowiadać jajnikom. Przepisał mi lek orgametril, który nie wywołał u ...
Odpowiada: lek. med. Magdalena Szymańska

Operacja zmniejszenia piersi u mężczyzny

Odpowiada: lek. med. Tomasz Stawski
Odpowiadamy średnio od 4 do 24 godzin

Konsultanci działu Zdrowie

Mgr Marta Bednarska

farmaceutka, uczestniczka wielu konferencji poświęconych farmakologii.

Mgr Marta Bednarska
Lek. Tomasz Makos

lekarz, autor wielu publikacji dla lekarzy i pacjentów z zakresu

Lek. Tomasz Makos
Lek. Monika Szlachta

lekarz w Samodzielnym Publicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej w Mińsku

Lek. Monika Szlachta
Wszyscy konsultanci »