Niedrożność jelita

Niedrożność jelit to choroba, która polega na zablokowaniu przechodzenia treści pokarmowej przez jelita. Może wystąpić niedrożność mechaniczna, gdy pojawiają się przeszkody w jelitach lub niedrożność porażenna, czyli zatrzymanie prawidłowej czynności jelit. Kiedy występuje niedrożność jelit, treść jelitowa i gazy gromadzą się w jelicie, co skutkuje jego rozdęciem.

Rodzaje i przyczyny niedrożności jelit

W przypadku niedrożności mechanicznej może wystąpić niedrożność wysoka, gdy pojawia się blokada światła jelita cienkiego lub niedrożność niska, gdy zablokowane jest jelito grube. Bez względu na lokalizację przeszkody, zapalenie jelit jest chorobą, która wymaga szybkiej interwencji lekarza. Nieleczona niedrożność jelit może prowadzić do śmierci.

 

Niedrożność mechaniczna jest wynikiem:

  • guzów nowotworowych jelita,
  • guzów nowotworowych innych narządów naciskających na jelito od zewnątrz,
  • zrostów we wnętrzu jamy brzusznej uciskających jelito,
  • guzów zapalnych uciskających jelito,
  • skrętu jelita,
  • uwięźniętej przepukliny,
  • wgłobienia jelita.

Przyczyny niedrożności porażennej:

  • zapalenie otrzewnej,
  • przebyta operacja na narządach jamy brzusznej – wówczas niedrożność ustępuje zwykle po kilku dniach od zabiegu,
  • zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych,
  • ciężka niewydolność nerek,
  • zatrucie niektórymi substancjami i lekami,
  • zator tętnicy krezkowej górnej,
  • poważne odwodnienie lub niedobór potasu i sodu,
  • złamanie miednicy lub krwiak jamy brzusznej bądź przestrzeni zaotrzewnowej.

Na zapalenie jelit bardziej narażone są osoby, które przeszły operację lub zapalenie otrzewnej, miały przepuklinę brzuszną, raka jelita, uchyłki jelita grubego, wrodzoną długą esicę, choroby zapalne jelit, ciężką niewydolność jelit, migotanie przedsionków, rozległe urazy i poważne choroby, którym towarzyszy odwodnienie.

Objawy i leczenie niedrożności jelita

Do objawów niedrożności jelita należą:

  • ból brzucha,
  • wymioty,
  • wzdęcie brzucha,
  • brak gazów i stolca,
  • osłabienie i brak apetytu,
  • spadek ciśnienia krwi,
  • szybsze tętno,
  • gorączka (w późniejszym okresie),
  • zaburzenia elektrolitowe, odwodnienie i kwasica, a także zaburzenia świadomości i śmierć (końcowy etap choroby przy braku leczenia).

Jeśli pojawi się podejrzenie niedrożności jelit, należy jak najszybciej znaleźć się na oddziale chirurgicznym. Domowe leczenie nie jest skuteczne i jedynie opóźnia rozpoczęcie właściwego leczenia.

Przy niedrożności mechanicznej najważniejsze jest usunięcie przyczyny - zwykle za pomocą operacji. W przypadku niedrożności porażennej należy wyeliminować chorobę lub czynnik wywołujący niedrożność.

Choremu podaje się kroplówki, antybiotyki, leki przeciwbólowe, tlen, a także inne leki. Jednak najważniejszy jest zabieg operacyjny, który ma na celu udrożnienie jelita. Ponadto niekiedy konieczne okazuje się usunięcie zalegającej w jelicie treści.

Zarówno niedrożność jelita grubego, jak i niedrożność jelita cienkiego to zagrażające życiu i zdrowiu stany, które wymagają natychmiastowej interwencji lekarskiej. Jeśli pojawiły się objawy zapalenia jelit, nie warto leczyć się domowymi sposobami, tylko udać się do lekarza. Jeśli stan utrzymuje się przez dłuższy czas, u chorego pojawia się uszkodzenie ściany jelita. Jelito nie jest w stanie wchłaniać składników pokarmowych, a przez uszkodzone ściany jelita przedostają się bakterie. Zapalenie jelit może doprowadzić do martwicy ściany jelita, a nawet do jego przedziurawienia.

Przypisy
Lawrence P., Chirurgia ogólna, Urban & Partner, Wrocław 1998, ISBN 83-85842-19-5
Noszczyk W., Chirurgia, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2005, ISBN 83-200-3121-4
Socha J. Gastroenterologia praktyczna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 1999, ISBN 83-200-2281-9
Szczeklik A. (red.), Choroby wewnętrzne, Medycyna Praktyczna, Kraków 2011, ISBN 978-83-7430-289-0

Artykuły Niedrożność jelita

Zespół jelita drażliwego inaczej zespół jelita nadwrażliwego, z  łac. colon irritabile;  z ang. Irritable Bowel  Syndrome (w skrócie IBS) – przewlekła (trwająca przez co najmniej trzy miesiące) ...

Badanie radiologiczne jelita grubego zwyczajowo określa się wlewem doodbytniczym. Polega na wprowadzeniu do jelita grubego środka cieniującego tzw. kontrastu, który w większym stopniu niż tkanki ...

Choroba uchyłkowa jelit – mianem tym określa się obecność licznych uchyłków obecnych na jelitach. Choroba najczęściej obejmuje jelito grube, zwłaszcza jego dolną część zwaną esicą. Schorzenie to ...

Uchyłek to kieszonkowate uwypuklenie jelita. Badania udowadniają, że główną rolę w powstawaniu uchyłków ma dieta.

Rak jelita cienkiego stanowi około 5% wszystkich nowotworów przewodu pokarmowego. Występuje on bardzo rzadko, ale najczęściej prowadzi do śmierci. Zarówno nowotwory niezłośliwe, jak i złośliwe ...

Badanie kolonoskopem pozwala wykryć nowotwór oraz pobrać wycinki do badań. Daje ponadto możliwość obejrzenia całości jelita w poszukiwaniu ewentualnych zmian.

Wgłobienie jelit to wsunięcie się jednego odcinka jelita w drugi. Najczęściej jelito cienkie wchodzi w grube. Na skutek tego dochodzi do niedrożności i niedokrwienia jelit. Schorzenie pojawia się ...

Strzałka wskazuje miejsce wgłobienia jelita cienkiego.

Endoskopia jelita to badanie diagnostyczne jelita cienkiego i/lub jelita grubego, podczas którego do światła jelit wprowadza się rurę endoskopu zaopatrzoną na końcu w kamerę, co pozwala na ...

Uwięźnięcie przepukliny jest jedną z postaci niedrożności jelit, występującą u małych dzieci i u osób w podeszłym wieku. Dochodzi wtedy do zaciśnięcia zawartości worka przepuklinowego (najczęściej ...

Enterostomia jest procedurą, podczas której chirurg poprzez nacięcie powłoki brzusznej dostaje się do jelita cienkiego, a powstały w ten sposób otwór umożliwia mu drenaż. Miejsce otwarcia nazywane ...

Hydrokolonoterapia, dawniej płukanie okrężnicy, to zabieg wychwalany przez celebrytów. Ostatnie badania naukowe udowodniły jednak, że zabieg ten niesie za sobą ryzyko wystąpienia skutków ubocznych.

Nowe badania przeprowadzone przez lekarzy z Uniwersytetu w Georgetown wykazały, że hydrokolonoterapia może prowadzić do pojawienia się poważnych skutków ubocznych tej „wewnętrznej kąpieli”.

Choroba Leśniowskiego-Crohna to przewlekły nieswoisty stan zapalny przewodu pokarmowego, od jamy ustnej aż do końca odbytu, o charakterze odcinkowym. Występuje głównie u osób młodych, w wieku od ...

Kolonoskopia przedstawia szeroką zmianę śluzówki esicy oraz oraz płyn jelitowy przedostający się poza jego ściany.

Wzdęcia brzucha (bębnica) obok bólów brzucha i zaparć stanowią jedno z najczęstszych dolegliwości ze strony jamy brzusznej. Często chory nie zgłasza tych dolegliwości spontanicznie. Wzdęcie ...

Pełzakowica, inaczej zwana amebozą lub czerwonką pełzakową, wywoływana jest przez pasożyta – pełzaka okrężnicy, który bytuje w jelicie grubym człowieka. Występuje on często w strefie tropikalnej i ...

Pełzakowica przy nieodpowiednim leczeniu farmakologicznym może zakończyć się śmiercią.

Glistnica lub inaczej askarioza to choroba pasożytnicza, którą wywołuje glista ludzka (Ascaris lumbricoides), pasożyt z rodziny nicieni. Jest to choroba rozpowszechniona na całym świecie. Człowiek ...

Inwazje i powikłania glistnicy powodują ok. 20 tysięcy zgonów rocznie na całym świecie.

Zespolenie przełyku jest zabiegiem wykonywanym u dzieci z niedorozwojem przełyku. Choroba jest wadą wrodzoną u dzieci i zdarza się raz na 3000 do 5000 porodów. Niedorozwój przełyku zagraża życiu ...

Bruzdogłowiec szeroki (Diphyllobothrium latum) to tasiemiec, pasożyt jelita cienkiego, zaliczany do płazińców. Jest to osobnik największy wśród tasiemców, dorosłe postacie mają nawet 20 m. Ma on ...

Zarażenie Bruzdogłowcem szerokim wywołuje chorobę  difylobotriozę.

Wyrostek robaczkowy to zamknięty, wąski przewód, będący uwypukleniem jelita ślepego. Wewnętrzna wyściółka wyrostka wytwarza niewielkie ilości śluzu, który przepływa przez wyrostek do jelita ...

Na zdjęciu widoczny zabieg metodą laparoskopową.

Wzdęcia brzucha spowodowane są m.in. nieprawidłową dietą czy piciem napojów gazowanych. Sposoby na wzdęcia zakładają regularną aktywność fizyczną, powolne jedzenie i zmianę jadłospisu.

Wzdęcia to przykre uczucie pełności i rozpierania w jamie brzusznej. Kiedy brzuch jest wzdęty, w talii przybywa kilka centymetrów, a ubranie staje się zbyt ciasne. Obok bólów brzucha i zaparć, ...

Adenowirusy (ADV) to bezosłonkowe wirusy DNA. Po raz pierwszy wyizolowano je w 1953 roku z węzłów chłonnych i migdałków. Dotychczas poznano już ponad 40 serotypów adenowirusów różniących się od ...

Ostry brzuch to stan utrzymujących się lub narastających objawów, w tym bólów brzucha, wymiotów, nudności, zatrzymania gazów i stolca, których przyczyną jest choroba dotycząca jamy brzusznej. ...

Układ pokarmowy

Zdrowie

Pytania do eksperta

Czy gwałtowne ruchy głową u dziecka to oznaka choroby?

Moja 7 miesięczna córeczka, dotychczas rozwijająca się normalnie, nagle zaczęła rzucać główką w lewo i w prawo, robi to gdy siedzi mi na kolanach albo w bujaku. Czasem gdy daję jej butelkę. Zaczęło się to jakieś 2 tyg temu. Najpierw zaczęła kręcić główką w łóżeczku. Martwię się, czy nie jest to objawem jakiejś choroby? Jest bardzo żwawa, interesuję się wszystkim dookoła. (Zdrowie)
Odpowiada: lek. Karol Kaziród-Wolski

Tępy ból brzucha promieniujący

Odpowiada: lek. med. Tomasz Stawski

Co oznaczają bóle w lewym nadbrzuszu?

Odpowiada: lek. med. Tomasz Stawski

Ból po lewej stronie podbrzusza

Odpowiada: lek. Joanna Gładczak

Wysoka gorączka po operacji metodą Whipple'a

Odpowiada: lek. med. Tomasz Stawski
Odpowiadamy średnio od 4 do 24 godzin

Konsultanci działu Zdrowie

Mgr Marta Bednarska

farmaceutka, uczestniczka wielu konferencji poświęconych farmakologii.

Mgr Marta Bednarska
Lek. Tomasz Makos

lekarz, autor wielu publikacji dla lekarzy i pacjentów z zakresu

Lek. Tomasz Makos
Lek. Monika Szlachta

lekarz w Samodzielnym Publicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej w Mińsku

Lek. Monika Szlachta
Wszyscy konsultanci »