Nieżyt nosa

Nieżyt nosa to inna nazwa popularnego kataru. Wywoływany jest przez wirusy, które rozprzestrzeniają się drogą kropelkową. Aby zapobiec wystąpieniu kataru, trzeba unikać spotkania z zarażonymi osobami, przeciągów czy przemoczenia. Nie chroni przed nim zażywanie witaminy C. Objawy kataru to: kichanie, uczucie drapania w gardle, pieczenie spojówek, chrypka, kaszel, zmniejszanie drożności nosa i wyciek – najpierw jasny i płynny, później gęstnieje i zmienia kolor na żółto-zielony. Jeśli nieżyt nosa nie trwa dłużej niż 10 dni (katar zwykle trwa 5-7 dni), wystarczą lekkostrawna dieta i picie dużej ilości płynów. Później jednak pomocna może być wizyta u lekarza.

Spis treści

Jakie są przyczyny nieżytu nosa?

Kichający mężczyzna

Nieżytowi nosa często towarzyszy osłabienie lub podwyższona temperatura. ... »

Powierzchnię jamy nosa wyściela błona śluzowa pokryta ochronną warstwą śluzu. Spełnia on niezwykle ważną funkcję dla całego układu oddechowego, ponieważ substancje w nim zawarte neutralizują wirusy i bakterie, które atakują organizm. Ponadto gruczoły błony śluzowej produkują płyn nawilżający, ogrzewający i oczyszczający powietrze. W niekorzystnych warunkach funkcjonowanie błony śluzowej może ulec zaburzeniu. Dochodzi wtedy do skurczu naczyń, co powoduje niedostateczne ukrwienie i wiąże się niedostateczną ilością i składem jakościowym warstwy ochronnej śluzu. Dlatego też wirusy lub bakterie mogą wtedy łatwo spowodować zachorowanie. Do niekorzystnych warunków powodujących zmiany w śluzówce nosa, a w konsekwencji przyczyn kataru, należą:

wychłodzenie organizmu, np. w chłodne jesienne dni;
osłabienie odporności;
przeziębienie organizmu;
przemęczenie fizyczne;
przepracowanie;
niedożywienie;
stres;
niekorzystne warunki atmosferyczne.

Rhinowirusy mogą powodować pojawienie się nieżytu nosa i przenoszą się drogą kropelkową, zatem do zakażenia nimi może dojść podczas rozmowy, w momencie kichnięcia lub kaszlnięcia.

Objawy nieżytu nosa

Nie wszyscy wiedzą, że pod wspólną nazwą „nieżyt nosa” kryją się trzy różne rodzaje kataru:

powodowany przez wirusy;
powodowany przez bakterie (infekcje bakteryjne, np. nadkażenie błony śluzowej nosa uprzednio zakażonej przez wirusy);
katar alergiczny (tzw. katar sienny) – jest jednym z objawów alergii i powstaje jako efekt kontaktu z alergenem, np. z pyłkami roślin czy drzew.

Rhinowirusy odpowiedzialne za powstanie nieżytu nosa mają bardzo krótki okres wylęgania – od kontaktu z wirusem do wystąpienia pierwszych symptomów dolegliwości mija 24-48 godzin. Objawy kataru wyglądają następująco:

pojawia się kichanie, drapanie w gardle i w nosie;
błona śluzowa nosa staje się przekrwiona i obrzęknięta;
nos jest zatkany i niedrożny; pojawiają się trudności w oddychaniu;
w okolicach zatok szczękowych i czołowych pojawia się uczucie ucisku;
pojawia się łzawienie z oczu;
następuje spadek apetytu;
nieżytowi nosa towarzyszą bóle głowy, bóle kostno-stawowe i ogólne złe samopoczucie.

W zależności od przyczyny różne może być zabarwienie wydzieliny nosowej. Tak np., jeżeli wydzielina jest rzadka i przezroczysta – wskazuje to na infekcję wirusową, natomiast lepka, gęsta, żółto-zielona – na infekcję bakteryjną. Zielono-brunatna wydzielina może być wynikiem zapalenia zatok. W przypadku, gdy w wydzielinie pojawia się krew – może wskazywać to na poważniejsze choroby układu oddechowego, np. gruźlicę.

Jak leczy się nieżyt nosa?

Nie istnieją środki farmakologiczne, których przyjmowanie zapobiegałoby rozwojowi nieżytu nosa. Leczenie kataru jest objawowe i polega wyłącznie na łagodzeniu skutków kataru, gdyż organizm jest w stanie sam sobie poradzić z wirusem. Nieżyt nosa jest stosunkowo niegroźna chorobą, choć nieleczony może stać się przyczyną zapalenia zatok przynosowych, uszu lub nawet zapalenia oskrzeli i płuc. Przebycie kataru nie daje żadnej odporności na kolejne zachorowanie, stąd nawracające infekcje. Do metod łagodzących nieżyt nosa należą:

stosowanie kropli do nosa – krople do nosa można stosować najdłużej przez 3 dni, gdyż wysuszają one błonę śluzową;
zażywanie tabletek do ssania oraz płynów do płukania gardła, np. rumianku i szałwii;
przyjmowanie zwiększonych dawek witaminy C, rutyny i wapnia – łagodzą skutki kataru i skracają czas jego trwania, wzmacniając i uszczelniając osłabione ściany naczyń krwionośnych;
smarowanie nosa preparatami zawierającymi wazelinę lub maścią witaminową;
inhalacje na katar z dostępnych w aptece olejków eterycznych;
częste wydmuchiwanie nosa.

Chociaż nieżyt nosa nie jest bardzo poważnym schorzeniem, nie należy go lekceważyć. W przypadku, gdy utrzymuje się długo, warto skonsultować się z lekarzem.

Przypisy

Szczeklik A. (red.), Choroby wewnętrzne, Medycyna Praktyczna, Kraków 2011, ISBN 978-83-7430-289-0

Antczak A. Wielka interna - pulmonologia, Medical Tribune Polska, Warszawa 2010, ISBN 978-83-60135-76-1

Kokot F. Diagnostyka różnicowa objawów chorobowych, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2007, ISBN 978-83-200-3295-6

Linki zewnętrzne

Standardy diagnostyczne i terapeutyczne alergicznego nieżytu nosa

Artykuły Nieżyt nosa

Krwawienie z nosa

Krwawienia z nosa są stosunkowo częstą dolegliwością lub objawem różnych schorzeń. Ogółem można powiedzieć, że krwawienie polega na wydostaniu się krwi w jej pełnym składzie poza układ naczyniowy. ...

Przyczyny krwawienia z nosa

Krwawienie z nosa spowodowane jest przerwaniem ściany naczyń krwionośnych błony śluzowej nosa w wyniku zmian patologicznych. Może jednak pojawić się tzw. krwawienie rzekome zagrażające życiu.

Alergiczny katar

Alergiczny katar, czyli stan zapalny błony śluzowej, jest jednym z najczęściej występujących schorzeń współczesnej cywilizacji. Ten stan chorobowy charakteryzuje się takimi objawami, jak: ...

Pyłki roślin to najczęściej występujący alergen.

Tamponada nosa

Miejsce najczęstszych krwawień z nosa zarówno u dzieci, jak i dorosłych, to tzw. splot Kieselbacha położony na przegrodzie nosa w miejscu przejścia przedsionka do jamy nosa – jest to splot ...

Krwawienie z nosa często spowodowane jest urazem mechanicznym.

Niedrożność nosa

Niedrożność nosa to ograniczenie przepływu powietrza przez jedno lub oba nozdrza. Przyczyn tego stanu może być wiele, na przykład: ostry lub przewlekły nieżyt , schorzenia alergiczne, polipy nosa, ...

Strzałka wskazuje obecność ropy lub obrzęk.

Jak radzić sobie z katarem siennym?

Katar sienny to inaczej alergiczny nieżyt nosa. Istnieje wiele metod leczenia kataru siennego. Godny polecenia jest spray do nosa Marimer - izotoniczny roztwór wody morskiej.

Katar sienny

Katar sienny ( Allergic rhinitis ) bywa określany na różne sposoby, np. jako katar alergiczny , alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa, sezonowy nieżyt nosa, pyłkowica, alergia pyłkowa albo ...

Reakcja alergiczna

Alergia oznacza nadmierną reakcję organizmu przy kontakcie z alergenem (np. bakteriami, wirusami, środkami chemicznymi itp.). Wśród różnych rodzajów alergii wyróżnia się m.in. alergię pokarmową, ...

Testy alergiczne wykonywane metodą "prick test".

Krztusiec

Krztusiec (inaczej koklusz) to ostra choroba zakaźna dróg oddechowych, wywołana przez Gram-ujemną bakterię o nazwie Bordatella pertusis. Najczęściej pojawiająca się u dzieci w wieku 0-4 lat. Do ...

Syndrom chronicznego zmęczenia

Zespół przewlekłego zmęczenia (ang. Chronic Fatigue Syndrome, CFS) obecnie jest uznawany za chorobę cywilizacyjną. Cierpią na nią przede wszystkim młode, aktywne kobiety, pracujące zawodowo i ...

Zmęczenie jest objawem nie tylko przepracowania, nierzadko związane jest także z wieloma dolegliwościami.

Kiedy dziecku grozi AZS?

Według naukowców z Danii, oznaki atopowego zapalenia skóry (AZS) są obecne na długo przed pojawieniem się właściwych symptomów, nawet u miesięcznych niemowląt. Ich badanie wykazało, że poziom ...

U dzieci urodzonych przez chore na astmę matki, poziom EPX w moczu może pomóc w przewidzeniu rozwoju symptomów alergicznych.

Domowe sposoby na przeziębienie

Gdy na dworze zimno i pada śnieg, nietrudno o infekcje i wirusy. Nieraz zdarza ci się przemarznąć i wrócić do domu całkowicie zziębniętym, a wówczas łatwo o przeziębienie lub grypę. Kiedy należy ...

Doskonałym sposobem na przeziębienie są inhalacje. Jeżeli nie posiadamy profesjonalnego sprzętu, można wykonać je w domu. Potrzebna jest jedynie miska, nad którą pochyla się z ręcznikiem i wdycha lecznicze opary. W przygotowanym roztworze powinny znaleźć się substancje o działaniu leczniczym, np. olejki eteryczne czy ziołowe napary, m.in.: z mięty, rumianku. Do inhalacji używa się najczęściej leków działających rozkurczowo, które ułatwiają wykrztuszanie.<br />
<br />
Olejki eteryczne mają różne działanie i właściwości lecznicze. Oto kilka przykładów:<br />
- olejek rumiankowy – łagodzi stany zapalne,<br />
- olejek sosnowy – działa relaksująco i łagodzi dolegliwości dróg oddechowych,<br />
- olejek tymiankowy – ułatwia oddychanie.<br />
<br />
Jak szybko i precyzyjnie wykonać inhalację na przeziębienie?

Zapalenie zatok

Zatoki przynosowe to jamy powietrzne łączące się z jamą nosa przez naturalne otwory w jej bocznej ścianie. Zatoki odgrywają rolę w zapewnieniu ochrony cieplnej i mechanicznej oczodołów i mózgu ...

Odra

Odra to choroba wywoływana przez paramiksowirusa. Występuje głównie u dzieci w wieku przedszkolnym. Do zakażenia najczęściej dochodzi drogą kropelkową, rzadziej przy zetknięciu z moczem chorego. ...

Charakterystyczne dla odry zmiany na błonie śluzowej policzków.

Glistnica

Glistnica lub inaczej askarioza to choroba pasożytnicza, którą wywołuje glista ludzka (Ascaris lumbricoides), pasożyt z rodziny nicieni. Jest to choroba rozpowszechniona na całym świecie. Człowiek ...

Inwazje i powikłania glistnicy powodują ok. 20 tysięcy zgonów rocznie na całym świecie.

Alergia

Alergia we współczesnym świecie uznawana jest za najczęściej występujące schorzenie. Większa część chorób alergicznych ma charakter przewlekły i wymaga systematycznego leczenia. Alergię wywołuje ...

Skórne testy alergiczne pomagają w diagnozowaniu uciążliwych alergii. W zależności od rodzaju przeprowadzanych testów można określić alergię na kurz, sierść, pyłki, pokarmy, a nawet alergię na metale.

Coxackie wirusy przeciwciała

Wirus Coxsackie A i B należą do tak zwanych enterowirusów. Wirusy te są przenoszone drogą kropelkową oraz fekalno-oralną. Człowiek zaraża się nimi przez kontakt z brudem lub wydzielinami. Infekcje ...

Epidemia grypy

U wielu osób wyraz „epidemia” budzi grozę i wywołuje panikę. W ostatnim czasie coraz częściej słychać o kolejnych przypadkach świńskiej grypy. Panika zazwyczaj wynika z niedoinformowania ...

Ryzyko zarażenia się wirusem grypy dotyczy zarówno osób zdrowych, starszych, dzieci jak i osób z problemami zdrowotnymi. Bez odpowiedniej profilaktyki Ah1N1 może w konsekwencji doprowadzić do pandemicznej odmiany tego wirusa.<br />
<br />
Aby pomóc w niedopuszczeniu do rozprzestrzeniania się grypy należy zakrywać nos i usta chusteczką higieniczną w trakcie kichania czy ataku kaszlu. Jest to bardzo ważne, bo w przeciwnym razie może to doprowadzić do przenoszenia się wirusa drogą kropelkową. Drobinki osiadają bowiem na otaczających powierzchniach np. klamkach, kranach, telefonach, klawiaturze komputera czy pilotach telewizora. Osoby, które będą dotykały tych przedmiotów, a potem dotkną twarzy mogą zarazić się grypą. Tym sposobem wirus zaczyna się rozprzestrzeniać, obejmując swoim zasięgiem coraz większe grupy.<br />
<br />
Czy maseczka ochronna daje pewność, że uchronimy się przed wirusem? Odpowiedzi na to pytanie udziela profesorAndrzej Zieliński Krajowy Konsultant w dziedzinie Epidemiologii.

Leczenie akupunkturą

Akupunktura jest starożytną, chińską metodą leczenia, która polega na wkłuwaniu specjalnych pełnych igieł w punkty leżące wzdłuż przebiegu meridianów oraz manipulowaniu tymi igłami. Akupunktura ...

Pytania do eksperta

Czy gwałtowne ruchy głową u dziecka to oznaka choroby?

Moja 7 miesięczna córeczka, dotychczas rozwijająca się normalnie, nagle zaczęła rzucać główką w lewo i w prawo, robi to gdy siedzi mi na kolanach albo w bujaku. Czasem gdy daję jej butelkę. Zaczęło się to jakieś 2 tyg temu. Najpierw zaczęła kręcić główką w łóżeczku. Martwię się, czy nie jest to objawem jakiejś choroby? Jest bardzo żwawa, interesuję się wszystkim dookoła. (Zdrowie)

Odpowiada: lek. Karol Kaziród-Wolski

Przyczyny uporczywego bólu głowy

Odpowiada: lek. Karol Kaziród-Wolski

Co znaczą bóle mięśniowo-stawowe i gorączka?

Odpowiada: lek. Joanna Gładczak

Zadaj pytanie ekspertowi

Odpowiadamy średnio od 4 do 24 godzin