Przeszczep trzustki

Przeszczep trzustki jest obecnie jedynym sposobem leczenia chorych z pierwszym typem cukrzycy, u których nie można osiągnąć prawidłowej normoglikemii, a pomimo stosowanej insulinoterapii, występują znaczne wahania glikemii. Do zabiegu przeszczepiania trzustki kwalifikowani są pacjenci, którzy spełniają określone kryteria oraz nie mają przeciwwskazań, które pogorszyłyby skuteczność przeszczepu.

Wskazania i przeciwwskazania do przeszczepienia trzustki

Trzustka wytwarza insulinę, która transportuje glukozę z krwiobiegu do mięśni, tkanki tłuszczowej i komórek wątroby, gdzie zostaje zużywana jako paliwo. U osób cierpiących na cukrzycę typu pierwszego, trzustka nie wytwarza wystarczającej ilości insuliny, a niekiedy nie produkuje jej wcale. Przez to glukoza gromadzi się w krwiobiegu, a jej poziom we krwi jest wysoki. Przeszczepienie trzustki jest poważną operacją i wiąże się z pewnym ryzykiem, z tego względu nie każdy chory się jej poddaje. Ryzyko chorób serca i wielu innych powikłań jest w przypadku cukrzyków i tak wysokie, a operacja zwiększa dodatkowo to zagrożenie. Należy również pamiętać, że osoba po transplantacji musi przez resztę życia przyjmować leki, między innymi leki obniżające odporność w celu uniknięcia reakcji odrzucenia przeszczepu. Ze względu na wszystkie te czynniki przeszczep trzustki wykonuje się zwykle u osób, które potrzebują także przeszczepu nerek.

Ze wszystkich wykonywanych transplantacji trzustki 75% przypadków stanowią przypadki jednoczesnego przeszczepu trzustki i nerek, 15% to przeszczepienia trzustki po wcześniej wykonanej transplantacji nerek, a tylko 10% stanowią transplantacje trzustki bez operacji nerek u pacjentów cierpiących na cukrzycę grożącą poważnymi powikłaniami. Alternatywę dla tego zabiegu stanowi przeszczep wysp trzustkowych, który jednak nie jest aż tak skuteczny, jak przeszczep całego organu. Przeszczepienie trzustki nie jest wskazane u pacjentów, którzy:

• są lub byli chorzy na raka;
• mają infekcje, w tym żółtaczkę;
• cierpią na choroby płuc;
• są bardzo otyli;
• przebyli udar mózgu;
• cierpią na choroby układu krążenia, w tym choroby serca;
• palą papierosy, nadużywają alkoholu, są uzależnieni od narkotyków lub prowadzą bardzo niezdrowy tryb życia.

Powikłania po przeszczepie trzustki i ryzyko odrzutu

Przeszczep trzustki, jak każdy zabieg chirurgiczny, związany jest z zagrożeniem krwotoku, niewydolności oddechowej, zawału serca lub udaru, infekcji lub wytworzenia ropnia, reakcji alergicznej na podane leki oraz wytworzenia blizn.
Zagrożenia specyficzne dla przeszczepu trzustki to:

• zakrzepica żył głębokich;
• powstanie zakrzepów w żyłach i tętnicach przeszczepionej trzustki;
• zapalenie trzustki;
• wyciek płynu z trzustki.

Ze względu na ryzyko odrzucenia przeszczepu chory musi przyjmować leki immunosupresyjne. W związku z osłabieniem układu odpornościowego chory jest bardziej podatny na infekcje. Przeszczepienie trzustki wiąże się z poważnymi konsekwencjami i dużym ryzykiem. Jest to wybór tylko dla osób, u których nie ma innej możliwości leczenia, a ryzyko związane z funkcjonowaniem bez przeszczepu jest większe niż bez ewentualnego przeszczepu.