Rak jamy ustnej
Rak jamy ustnej jest podstępną formą nowotworu. Pacjenci zgłaszający się do lekarza w zaawansowanym stadium choroby mają 50% szans na wyleczenie. Oznacza to, że prawie połowa z nich umiera po 5 latach od postawienia diagnozy. Czynnikami zwiększającymi ryzyko zachorowania na nowotwory jamy ustnej są: palenie tytoniu, cygar lub fajki, żucie tytoniu, picie alkoholu. Bezpośrednim winowajcą jest wirus HPV, który jest przenoszony między kobietą i mężczyzną podczas stosunku.
Objawy i przyczyny raka jamy ustnej
Najczęstsze objawy raka jamy ustnej to:
Nowotwór jamy ustnejWrażliwe na dotyk zmiany w jamie i w pobliżu ust mogą świadczyć o... »
- Bolesne zmiany w pobliżu warg, dziąseł lub w wewnętrznej części jamy ustnej. Zmiany chorobowe często krwawią i trudno się goją.
- Pojawienie się guzka po wewnętrznej stronie policzka łatwo wyczuwalnego językiem.
- Utrata czucia lub drętwienie języka, policzków albo podniebienia.
- Pojawianie się białych lub czerwonych plamek na dziąsłach i języku.
- Problemy z przeżuwaniem pokarmów i ich połykaniem.
- Ból wewnętrznej części jamy ustnej, a także uczucie, że coś „stoi” w gardle.
- Opuchlizna szczęk lub żuchwy, która jest przyczyną niedopasowania protezy.
- Zmiana barwy i natężenia głosu.
Przyczyny raka jamy ustnej:
- Palenie
Główną przyczyną (ponad 80%) raka jamy ustnej jest palenie lub żucie tytoniu. Nikotyna i substancje smoliste wdychane do organizmu osłabiają jego ogólny stan, utrudniają likwidowanie zakażeń, a także spowalniają proces zdrowienia. Paląca młodzież na własne życzenie naraża się na problemy rozwojowe i zahamowanie wzrostu. Papierosy upośledzają zmysł węchu i smaku, wpływają też na ogólną estetykę. Palacze mają nieprzyjemny oddech i przebarwione szkliwo zębów. Osoby, które rzuciły palenie papierosów, fajki, cygar i przestały rzuć tytoń zmniejszają ryzyko zachorowania na raka jamy ustnej.
- Alkohol
Nałogowe spożywanie napojów wysokoprocentowych zwiększa ryzyko zachorowania na nowotwory jamy ustnej, przełyku i gardła. Szczególnie silny wpływ alkohol ma na pojawienie się raka górnego odcinka przewodu pokarmowego.
- Wirus HPV
HPV to wirus ludzkiego brodawczaka. Rak jamy ustnej (zwłaszcza ustnej części gardła, języka i części migdałków) wywołany jest bezpośrednim działaniem wirusa HPV16. Wirus HPV rozprzestrzenia się między partnerami w czasie kontaktu seksualnego.
Leczenie nowotworu jamy ustnej
Rak jamy ustnej leczony jest operacyjnie. Po zabiegu chirurgicznym pacjent zostaje poddany radio- i chemioterapii. Osoba chora powinna zgłosić się również do dentysty. Leczenie nowotworu może wywołać zmiany w obrębie jamy ustnej (osłabić szkliwo i wywołać próchnicę). Żeby ograniczyć uszkodzenie szkliwa, należy zrezygnować z jedzenia i napojów zawierających cukier oraz ograniczyć ilość przekąsek między posiłkami. Produkty, które nie zaszkodzą to: ser, surowe warzywa, jogurty naturalne i owoce.
Radioterapia nie jest niestety pozbawiona skutków ubocznych. W trakcie radioterapii może dojść do:
- podrażnienia śluzówki i suchości jamy ustnej,
- trudności w przełykaniu,
- zaburzeń smaku.
Radioterapia zwiększa też ryzyko pojawienia się próchnicy. Dlatego w tym okresie należy szczególnie zadbać o zęby, dziąsła i gardło.
Higiena jamy ustnej w trakcie leczenia nowotworu:
- Po każdym posiłku myj zęby, używaj do tego szczoteczki z miękkim włosem.
- Codziennie nitkuj zęby.
- Nie jedz potraw twardych i dobrze doprawionych.
- Zrezygnuj z surowych warzyw, suchych krakersów i orzechów.
- Nie pal papierosów, fajki, cygar.
- Nie żuj tytoniu.
- Nie pij alkoholu.
- Używaj gumy do żucia bez cukru (pomoże ci ona utrzymać odpowiednie nawilżenie jamy ustnej).
Rak jamy ustnej bywa często niezauważony przez chorego, tym bardziej gdy jego rozwój przebiega bezbólowo. Kiedy pojawia się ból, choroba jest już zazwyczaj w zaawansowanym stadium. Rokowania są lepsze wtedy, gdy nowotwór jamy ustnej zostanie wykryty we wczesnym etapie rozwojowym. Wówczas około 80-90% pacjentów ma szansę na wyleczenie. Większość pacjentów zgłasza się do lekarza, gdy rak wejdzie w zaawansowane stadium. Według statystyk przeżywa około 50% osób. Pozostali umierają po 5 latach od postawienia diagnozy.
Artykuły Choroby jamy ustnej
Do chorób jamy ustnej można zaliczyć m.in. afty, zapalenie dziąseł czy grzybicę jamy ustnej. Najczęstszymi symptomami tych chorób jest obrzęk śluzówki, jej rozpulchnienie, ból i zaczerwienienie.
Wizyta u dentysty większości z nas kojarzy się z bolesnym borowaniem. Jednak już w niedalekiej przyszłości leczenie próchnicy może wyglądać zupełnie inaczej.
Zęby zatrzymane to poważny problem, który może powodować wykrzywienie innych zębów oraz nieprawidłowy zgryz. Zęby zatrzymane to: zęby mądrości, górne trójki i jedynki oraz dolne zęby przedtrzonowe.
Profilaktyka próchnicy u dzieci jest niezwykle istotna dla zdrowia całego młodego organizmu. Zabieganie próchnicy należy rozpocząć jak najwcześniej, kiedy u dziecka pojawią się pierwsze zęby mleczne.
Profilaktyka próchnicy obejmuje działania edukacyjne, których celem jest propagowanie częstego mycia zębów i wizyt u stomatologa. Zapobieganie próchnicy zębów jest ważne od najmłodszych lat.
Choroby dziąseł i przyzębia, takie jak paradontoza czy stany zapalne dziąseł są wynikiem braku higieny jamy ustnej. Choroby przyzębia rozwijają się najczęściej u osób starszych.
Z wadami zgryzu można skutecznie walczyć, zakładając na zęby aparat ortodontyczny. Zaleca się, by leczenie zgryzu rozpoczęło się w dzieciństwie. Leczenie wad zgryzu to najczęściej długotrwały proces.
Ubytki niepróchnicowego pochodzenia to choroby jamy ustnej, z którymi dość często zgłaszają się pacjenci do stomatologa. Ubytki w zębach mogą być spowodowane przez nieprawidłowe szczotkowanie zębów.
Płytka nazębna to tzw. film bakteryjny regularnie powstający w jamie ustnej. Płytka tworzy się z powodu obecności resztek pokarmu na zębach, między szczelinami zębów, na dziąsłach i na języku.
Endodoncja zajmuje się leczeniem chorób miazgi zęba i chorób tkanek okołowierzchołkowych. W tym dziale stomatologii najważniejsze jest leczenie kanałowe zęba, czyli czyszczenie kanałów korzeniowych.
Nieświeży oddech to krępująca dolegliwość, która nie zawsze jest wynikiem braku higieny jamy ustnej. Brzydki zapach z ust często łatwo wyeliminować, jednak czasami wymaga długiego leczenia.
Próchnica zębów to bardzo częsta choroba jamy ustnej. Pojawia się także u osób, które dbają o higienę jamy ustnej. Aby mieć zdrowe zęby, konieczne są stałe kontrole w gabinecie stomatologicznym.
Choroby dziąseł to częste schorzenia powstające w obrębie jamy ustnej, które mogą powodować przedwczesną utratę uzębienia. Zwykle ich przyczyną jest zapominanie o odpowiedniej higienie jamy ustnej.
Zapalenie dziąseł to choroba dziąseł, która daje dobre rokowania. Niestety zaniedbanie jej może oznaczać poważne konsekwencje zdrowotne. Przyczyną zapalenia dziąseł jest płytka nazębna.
Krwawienie z dziąseł to przykry objaw, który najczęściej powstaje przy myciu zębów, a także podczas żucia twardego jedzenia. Jeśli dziąsła krwawią, trzeba jak najszybciej udać się do lekarza.
Zdjęcia
Video
Konsultanci działu Uroda
kosmetolog, dermokonsultantka, autorka wielu artykułów z dziedziny kosmetologii.
