Sonda żołądkowa

Sonda żołądkowa to badanie wykonywane na zlecenie lekarza. Polega na wprowadzeniu małej, giętkiej, plastikowej rurki przez nos lub jamę ustną do żołądka. Może być stosowana w celach diagnostycznych lub terapeutycznych. Sonda żołądkowa ma na celu ocenę czynności wydzielniczej żołądka, na przykład produkcji kwasu solnego. Samo badanie nie jest bolesne, ale w trakcie mogą wystąpić nudności i odruch wymiotny u niektórych pacjentów.

Wskazania i przygotowanie do sondy żołądkowej

Sondę żołądkową przeprowadza się, gdy występują wrzody żołądka i dwunastnicy oporne na leczenie, w diagnozowaniu zatruć drogą doustną. Zalecana jest także, gdy występuje konieczność oceny, czy chirurgiczne leczenie choroby wrzodowej przyniosło rezultaty.

Sonda żołądkowa może być wprowadza także w innych przypadkach, np. przez sondę może być podawana zimna woda w celu zatrzymania krwawienia, przy zatruciu trucizną może być wypłukana lub dezaktywowana węglem aktywowanym. Dzięki niej można też podawać płynne pokarmy osobom, które nie mogą połykać. Sondę żołądkową stosuje się także do ciągłego usuwania zawartości żołądka. Koniec sondy połączony jest z ssakiem, który usuwa zawartość żołądka. Ma to na celu zmniejszenie obciążenia żołądka i przewodu pokarmowego, gdy przewód pokarmowy nie funkcjonuje prawidłowo.

Przed sondą żołądkową wykonuje się zwykle badanie gastroskopowe lub badanie radiologiczne górnego odcinka przewodu pokarmowego. Pacjent powinien poinformować wykonującego badanie o ciąży, uczuleniu na środki służące do znieczulenia, cukrzycy, a także chorobach układu krążenia i alergicznych. W trakcie badania należy zgłaszać wystąpienie nagłych dolegliwości.

Przebieg badania i powikłania po sondzie żołądkowej

Badanie trwa do 2,5 godziny. Badany powinien być na czczo, a w ciągu dwóch dni poprzedzających badanie nie należy zażywać leków. Sondę żołądkową przeprowadza się w znieczuleniu miejscowym. Pacjent siedzi, a wykonujący badanie znieczula jego gardło specjalnym środkiem, który pozwala na zatrzymanie odruchu wymiotnego. Następnie wprowadza się przez nos lub usta specjalny zgłębnik i pobiera sok żołądkowy, który może zostać zbadany w analizie biochemicznej, cytologicznej i bakteriologicznej. Wynik badania ma formę opisu. Po badaniu nie ma szczególnych zaleceń dotyczących zachowania pacjenta.

Pobieranie soku żołądkowego nie stwarza większych zagrożeń dla badanego, jednak mogą wystąpić:

• ból głowy;
• poczucie osłabienia;
• uderzenie krwi do głowy;
• skurcz oskrzeli;
• drżenie rąk;
• niepokój;
• potliwość;
• uczucie głodu.

Są to tymczasowe objawy.

Kwas solny ma duże znaczenie w funkcjonowaniu żołądka. Jeśli żołądek nie funkcjonuje prawidłowo, zaburzone jest między innymi wydzielanie kwasu solnego. Dlatego też jeśli pojawia się ból żołądka, warto dotrzeć do jego przyczyn. Czasem okazuje się, że to choroba wrzodowa. Aby upewnić się, czy żołądek pracuje prawidłowo, warto poddać się sondzie żołądkowej. Badanie żołądka może być wykonywane wielokrotnie u osób w różnym wieku, nawet u kobiet w ciąży, jednak nie podaje im się wówczas substancji, które pobudzają wydzielanie soku żołądkowego.