Szczepienia przeciwko pneumokokom

Weryfikacja merytoryczna:

Lek. Tomasz Makos - lekarz, autor wielu publikacji dla lekarzy i pacjentów z zakresu gastroenterologii i onkologii klinicznej.

Szczepienia przeciwko pneumokokom to jedna z metod zapobiegania infekcją, m.in. zapaleniu płuc wywoływanym przez bakterię pneumokokową. Istnieje ponad 80 rodzajów tej bakterii, z czego 23 jest ujętych w szczepionce. Szczepionka jest wstrzykiwana do organizmu w celu stymulowania układu odpornościowego do produkcji przeciwciał, które są skierowane przeciwko bakterii pneumokokowej. Szczepienia przeciwko zapaleniu płuc nie chronią przed chorobą wywołaną przez mikroby lub inne bakterie pneumokokowe, które nie są ujęte w szczepionce.

Kto powinien się zaszczepić przeciwko pneumokokom?

Pneumokoki - obraz mikroskopowy

Szkodliwe pneumokoki - obraz mikroskopowy.... »

Przyjęcie takiej szczepionki zalecane jest dla:

osób po 65. roku życia;
osób poniżej 2. roku życia z przewlekłą chorobą serca lub płuc, w tym zastoinową niewydolnością serca, cukrzycą, przewlekłą chorobą wątroby, alkoholizmem, wyciekami płynu rdzeniowego, kardiomiopatią, przewlekłym zapaleniem oskrzeli i rozedmą płuc;
osób poniżej 2 lat z dysfunkcją śledziony (np. anemią sierpowatą) lub brakiem funkcji śledziony, nowotworami krwi (białaczka), szpiczakiem mnogim, niewydolnością nerek, przeszczepem narządu lub zaburzeniami immunosupresyjnymi;
rdzennych mieszkańców Alaski i niektórych populacji Indian;

W przypadku planowej operacji usunięcia śledziony lub leczenia immunosupresyjnego szczepionka jest podawana wtedy 2 tygodnie przed rozpoczęciem procedur. Osoby, u których pojawiła się reakcja alergiczna na szczepionkę nie powinny jej otrzymywać. Kobiety w ciąży przed jej przyjęciem powinny skontaktować się z lekarzem.

Jak podaje się szczepionkę?

Szczepionka jest podawana domięśniowo w jednej dawce. Osoby zaszczepione przed 65. rokiem życia powinny być zaszczepione ponownie w wieku 65 lat, jeśli minęło 5 lat lub więcej od podania pierwszej dawki. Osoby bez śledziony, pacjenci po przeszczepach, z przewlekłą chorobą nerek, z niedoborami odporności i zaburzeniami odporności, narażone na zwiększone ryzyko śmiertelnej infekcji powinny otrzymać drugą dawkę najmniej 5 lat po pierwszej.

Efekty uboczne zastosowania szczepionki przeciwko pneumokokom

Szczepionka przeciwko zapaleniu płuc rzadko powoduje efekty uboczne. Mogą to być: tkliwość i zaczerwienie w miejscu podania szczepionki, gorączka, wysypka, reakcja alergiczna. Nieaktywna szczepionka przeciwko grypie lub tężcowi może być podawana w tym samym czasie, co szczepionka przeciwko zapaleniu płuc. Nie trzeba zachowywać odstępu czasu pomiędzy nimi.

W 2000 roku American Academy of Pediatrics (AAP) oraz CDC zaleciły szczepienie dzieci przeciwko pneumokokom, odkąd infekcje pneumokokami są najczęstszymi infekcjami wśród dzieci w Stanach Zjednoczonych.

Bezpieczeństwo szczepionek przeciwko pneumokokom

Wykonano wiele badań klinicznych w Polsce i za granicą, które gwarantują bezpieczeństwo stosowanych szczepionek. Współczesne szczepionki nie zawierają śladowych ilości metali ciężkich, są więc w pełni bezpieczne dla najmłodszych. Powikłania poszczepienne w postaci gorączki, wysypki, zmniejszenia apetytu są zdecydowanie mniej groźne niż powikłania pneumokokowego zapalenia płuc. W wielu krajach na świecie, szczepienie przeciwko pneumokokom wprowadzono do kalendarza szczepień obowiązkowych. W tych krajach spadła też znacząco liczba zachorowań na zapalenie płuc, sepsę wywołaną pneumokokami czy zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych.

Przypisy

Szczeklik A. (red.), Choroby wewnętrzne, Medycyna Praktyczna, Kraków 2011, ISBN 978-83-7430-289-0

Antczak A. Wielka interna - pulmonologia, Medical Tribune Polska, Warszawa 2010, ISBN 978-83-60135-76-1

Gołąb J., Jakóbisiak M., Lasek W., Stokłosa T., Immunologia, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2009, ISBN 978-83-01-15154-6

Linki zewnętrzne

Zbyt drogie szczepienia przeciwko pneumokokom

Artykuły Szczepienia przeciwko pneumokokom

Szczepienia ochronne

Ze szczepieniami spotykamy się już od dziecka. Najpierw powodują one nieprzyjemne odczucia związane z zastrzykiem, później przyzwyczajamy się i traktujemy je jak obowiązek. Czas dowiedzieć się, na ...

Historia szczepień sięga czasów Ludwika Pasteura, który wynalazł pierwszą szczepionkę ochronną przeciwko wściekliźnie. Następnie w 1926 roku powstała szczepionka przeciwko krztuścowi, w 1927 roku przeciwko gruźlicy, a w 1945 na grypę.<br />
<br />
Analizując dzieje wakcynologii, czyli dziedziny medycyny zajmującej się szczepieniami ochronnymi, należy wspomnieć o Edwardzie Jennerze. W 1796 roku zaszczepił małe dziecko materiałem zakaźnym ospy krowianki. Chłopiec chorował na tę dolegliwość, następnie lekarz zaszczepił go ponownie tym samym materiałem. Badacz udowodnił, że szczepionka przeciwko ospie prawdziwej wcale nie musi zawierać substancji, lecz wystarczy szczepienie ospy krowiej, która ma łagodny przebieg i nie jest przyczyną wysokiej śmiertelności.<br />
<br />
Obecnie, szczepienia są najskuteczniejszą metodą obrony przed groźnymi chorobami zakaźnymi. W jaki sposób szczepienie ochronne wpływają na zdrowie?

Szczepienie przeciwko wirusowi HPV

Szczepionka przeciwko wirusowi HPV stanowi pierwotną profilaktykę przed zachorowaniem na raka szyjki macicy . HPV, szczególnie jego typy onkogenne, jest jednym z wielu czynników, które sprzyjają ...

Wirus HPV to najczęstszy wirus przenoszony podczas stosunku seksualnego.

Szczepienie przeciwko KZM

Szczepionka na kleszczowe zapalenie mózgu zalecana jest osobom przebywającym na terenach częstego występowania choroby oraz pracującym w lasach. Schemat podawania szczepionki obejmuje 3 dawki i ...

Szczepionka przeciwko grypie

Grypa atakuje zwykle w sezonie jesienno-zimowym. Jeszcze zanim się rozpocznie, warto zastanowić, czy w tym roku chcemy się zaszczepić. Szczepionka przeciw grypie działa zwykle rok, gdyż co roku ...

Jedną z najczęściej wymienianych chorób wirusowych na świecie jest grypa. Rocznie umiera na nią od 10 000 do 40000 osób, a w samej Polsce wirus atakuje około 3 milionów ludzi ( z czego  z powodu powikłań przede wszystkim sercowo-płucnych śmiercią kończy się on dla powyżej 1000 osób). Takie statystyki podaje WHO.<br />
Jakie są rodzaje tej choroby?<br />
<br />
W okresie jesienno-zimowym atakuje grypa sezonowa. Jest ona wywołana jest przez wirusa grypy ulegającego corocznym mutacjom. Znana jest także odmiana pandemiczna, która z kolei wywołana jest przez nowy podtyp wirusa grypy, który powstał w wyniku transmisji szczepu wirusa grypy zwierzęcej i ludzkiej. Typ ten zyskał zdolność łatwego przenoszenia się z człowieka na człowieka. Wymienia się także grypę ptasią, jednak ten rodzaj choroby dotyka najczęściej zwierzęta. Przypadki przeniesienia się tego wirusa na człowieka są bardzo rzadkie.<br />
<br />
Jaki związek istnieje pomiędzy grypą sezonową a świńską? Do tego tematu odniesie się profesor Andrzej Zieliński Krajowy Konsultant w dziedzinie Epidemiologii.

Szczepienia

Szczepionki to fragmenty zarazków lub ich toksyn, które pozorują atak prawdziwych drobnoustrojów chorobotwórczych. Organizm daje się „nabrać” na ten udawany najazd i wytwarza mechanizmy ...

Szczepienie przeciwko HPV

Istnieje wiele typów wirusa HPV (brodawczaka ludzkiego). Większość nie wywołuje raka szyjki macicy . Jednak typy wysokiego ryzyka mogą powodować rozwój nieprawidłowych komórek, prowadzący do ...

Szczepienia skojarzone

Szczepienia skojarzone są jednym z rodzajów szczepionek przeciw chorobom zakaźnym. Choć spotykamy się z jedną lub dwoma takimi szczepionkami, np. podczas uodparniania na choroby dzieci, ...

Stany chorobowe związane z niewydolnością układu immunologicznego nazywa się niedoborem odporności. Jeśli więc pojawią się alarmujące objawy, należy niezwłocznie rozpocząć leczenie. Jest to bardzo ważne, bowiem niewydolność – choć może być zarówno łagodna, jak i przejściowa – w skrajnych przypadkach może też przybrać formę przewlekłego stanu, który będzie bezpośrednio zagrażać zdrowiu i życiu.<br />
<br />
Wyróżnia się zaburzenia odporności pierwotne, czyli związane z mechanizmem doprowadzającym do jej obniżenia, a także wtórne, będące następstwem innego czynnika, np. choroby, stosowanych leków, czynników środowiskowych czy terapeutycznych.<br />
<br />
Zaburzenia pierwotne ujawniają się już w dzieciństwie i dotyczą 1/10000 urodzeń. Są one wrodzonymi, uwarunkowanymi genetycznie defektami układu immunologicznego. Ich przyczyną jest nieprawidłowa produkcja przeciwciał, rzadziej zaburzona odpowiedź komórkowa, fagocytoza oraz niedobory dopełniacza.<br />
<br />
Jakie objawy pojawiające się u dzieci powinny zaniepokoić? Na ten temat powie więcej prof. dr hab. Adam Jankowski, pediatra, immunolog.

Szczepienia niemowląt

Szczepienia dla niemowląt są skuteczną metodą zapobiegania chorobom zakaźnym już od najwcześniejszych lat życia. Często młode mamy zastanawiają się, przeciwko jakim chorobom należałoby zaszczepić ...

Odporność dziecka kształtuje się w łonie matki. Niedobór odporności może pojawić się w okresie dzieciństwa. Są to wszystkie stany chorobowe związane z niewydolnością układu immunologicznego.<br />
<br />
Zaburzenia odporności można podzielić na pierwotne i wtórne (spowodowane przez czynniki, np. choroby, leki, środowisko etc.). Zaburzenia pierwotne są uwarunkowane genetycznie i pojawiają się w wieku niemowlęcym. Choroba polega na zaburzeniu funkcji przeciwciał, dzieli się na defekty z przewagą odpowiedzi humoralnej, komórkowej i złożonej.<br />
<br />
Jak wzmocnić odporność dziecka i uchronić go przed chorobami?

Szczepienia w ciąży

Kobiety ciężarne często zastanawiają się, czy szczepienia w ciąży są bezpieczne. Jak się okazuje, wątpliwości są uzasadnione, gdyż niektóre szczepienia są odradzane przez lekarzy.

Jeśli jest konieczność zaszczepienia ciężarnej, najlepiej zrobić to w II lub III trymestrze, jeżeli natomiast istnieje poważne zagrożenie zdrowia lub życia, można podać szczepienie w każdym okresie ciąży.

Szczepienie przeciwko kleszczowemu zapaleniu mózgu

Kleszczowe zapalenie mózgu jest to ostra wirusowa choroba zakaźna, która występuje w różnych postaciach klinicznych i dotyczy głównie ośrodkowego układu nerwowego. Chorobę wywołuje flawirus. W ...

Szczepienie przeciwko grypie

Grypa to infekcja wirusowa, która przenosi się z człowieka na człowieka poprzez wydzielinę z nosa i płuc w momencie, gdy chora osoba np. kicha. Grypa rozwija się przede wszystkim w płucach. ...

Szczepionka chroni przed wirusem grypy, który cechuje się zmiennością antygenową.

Szczepienia przed podróżą

Szczepienia dla podróżnych są to szczepienia wykonywane zgodnie z zaleceniami Międzynarodowych Przepisów Zdrowotnych osobom wyjeżdżającym za granicę, zwłaszcza do krajów strefy tropikalnej, w celu ...

Czy szczepić dziecko?

W ostatnich latach w związku z lawinowym wzrostem występowania wśród dzieci chorób autoimmunologicznych, zaczęto zastanawiać się nad przyczynami tego stanu. Wysunięto nawet teorię, że powszechne ...

Szczepienia zalecane

Kalendarz szczepień jest to zbiór zaleceń specjalistów chorób zakaźnych, ustalany przez Główny Inspektorat Sanitarny. Zatwierdzony jest on przez Ministerstwo Zdrowia i publikowany jako Program ...

Szczepienia obowiązkowe

Szczepienie WZW typu B

Szczepienie WZW typu B jest szczepieniem obowiązkowym, czyli refundowanym przez NFZ. Szczepionkę przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu B podaje się w ciągu pierwszej doby po urodzeniu dziecka.

Jakie czynniki mogą powodować choroby wątroby? Jak się okazuje, są to nie tylko wirusy.<br />
<br />
innymi przyczynami pojawienia się takiej dolegliwości może być również niewłaściwa dieta, która  w konsekwencji doprowadza do podwyższenia poziomu cholesterolu, ale także do choroby tej przyczynia się brak ruchu. Do tego dochodzi także cukrzyca i otyłość. Na skutek wymienionych czynników dochodzi do zaburzeń metabolicznych, a one prowadzą do zmian o charakterze zapalnym. Często takie przyzwyczajenia są lekceważone przez pacjentów, a to prowadzi do takich stanów, jak stłuszczenie wątroby, które wymaga natychmiastowego leczenia i zmiany trybu życia.<br />
<br />
Takie nieprawidłowości prowadzą także do zmian w enzymach wątrobowych. Warto więc co jakiś czas sprawdzać, jaki jest poziom cukru w organizmie, czy cholesterol utrzymuje się na stałym poziomie oraz jak wygląda gospodarka lipidowa.<br />
Największym problemem związanym z chorobami wątroby jest jednak alkohol. To właśnie on uszkadza ten ważny organ, a w konsekwencji może nawet prowadzić do marskości.

Szczepienia noworodków

Nowo narodzone dziecko ma na początku swojego życia odporność swojej matki. Jednak warto pamiętać, że zanika ona już w trakcie pierwszych kilku miesięcy. Dlatego najskuteczniejszą metodą, by ...

Schorzenie, jakim jest wirusowe zapalenie wątroby, znane jest w kilku odmianach. Wirusami pierwotnie hepatotropowymi są te typu A, B, C, D i E. Do grupy wirusów wtórnie hepatotropowych zalicza się natomiast CMV, HSV-1, 2, VZV, wirus Ebstein-Barr. Oba typy prowadzą do uszkodzenia wątroby.<br />
<br />
Jeśli chodzi o epidemie, to obserwuje się zakażanie wirusami typu B oraz C. Objawiają się one ostrym zapaleniem i choć możliwe jest wyleczenie takiego stanu, to część przypadków może także przybrać postać przewlekłą i powodować poważniejsze konsekwencje zdrowotne. Taka sytuacja wymaga natychmiastowego leczenia, celem zahamowania namnażania wirusa. Brak działań może bowiem prowadzić do marskości wątroby czy jej nowotworu. Leki, które stosuje się w takim przypadku, to przeciwwirusowe grupy analogów nukleotydowych oraz Interferon. Dopiero taka połączona terapia daje pożądane rezultaty.<br />
<br />
Jakie leczenie stosuje się w przypadku wirusowego zapalenia wątroby? Jakie powikłania wiążą się z obecnością tej choroby w organizmie? Na ten temat wypowie się profesor Janusz Cianciara, hepatolog.

Szczepienia w okresie rozwojowym

Przez długi okres sądzono, że szczepienia mogą powodować autyzm. Teza została obalona, ale nieprzychylna wieść rozniosła się i głośnym echem zbiera plony. Wiele osób obawia się szczepień, unika ...

Kalendarz szczepień

Szczepienia ochronne odgrywają kluczową rolę w profilaktyce wielu chorób, głównie tych zakaźnych. Na infekcje szczególnie narażone są małe dzieci, których układ odpornościowy nie jest w pełni ...

Wraz z rozpowszechnieniem się szczepień problem chorób zakaźnych znacząco się zmienił. Dzięki nim wiele epidemii zostało zwalczonych. Pokonano np. ospę prawdziwą, a także ograniczono występowanie krztuśca oraz tężca. Do tego wyeliminowano także nagminne porażenie dziecięce (poliomyelitis), a prorokuje się, że niebawem choroba ta będzie już całkowicie zażegnana. Słowem, szczepienia całkowicie odmieniły sytuację epidemiologiczną na świecie, z którą wcześniej nie dawano sobie rady.<br />
<br />
Jak działa szczepionka i dlaczego warto się na nią zdecydować? Otóż dzięki antygenowi (zabitych lub żywych osłabionych drobnoustrojów lub ich fragmentów), który wywołuje produkcję swoistych przeciwciał i pozostawia ślad w pamięci immunologicznej, doprowadza ona do uodpornienia czynnego, co pozwala na szybką produkcję przeciwciał w przypadku ponownego zetknięcia z drobnoustrojem.<br />
<br />
Jakie korzyści można zyskać, decydując się na szczepienie? Na to pytanie postara się odpowiedzieć prof. dr hab. Adam Jankowski, pediatra, immunolog.

Szczepienie przeciw WZW B

Szczepienie przeciw WZW B obowiązkowo powinno zostać wykonane u niemowląt, jak i osób należących do grupy wysokiego ryzyka. Wirusowe zapalenie wątroby typu B to schorzenie wywołane wirusem HBV. ...

Wirus zapalenia wątroby typu B powoduje zapalenie wątroby typu B. Jest to jedna z najczęstszych chorób zakaźnych występujących, która może prowadzić do śmierci i wywoływać powikłania prowadzące do marskości wątroby lub raka wątroby. Do zakażenia tym wirusem dochodzi poprzez kontakt z zakażoną krwią lub innymi płynami ustrojowymi, w konsekwencji powstanie zapalenie wątroby. Ostre zapalenie wątroby może trwać od kilku tygodni po kilka miesięcy. Przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu B to choroba, która towarzyszy człowiekowi przez całe życie i prowadzi do poważnych dolegliwości wątroby.<br />
<br />
Wirusowemu zapaleniu wątroby typu B może zapobiec, dzięki szczepieniom ochronnym. Ich działanie wpływa na wykształcenie odporności czynnej w organizmie. Układ odpornościowy organizmu kojarzy antygen wirusa, a w momencie kontaktu z nim, uruchamia się reakcja, która natychmiastowo zwalcza zakażenie. Jaki jest schemat szczepień na WZW B?

Pytania do eksperta

Czy gwałtowne ruchy głową u dziecka to oznaka choroby?

Moja 7 miesięczna córeczka, dotychczas rozwijająca się normalnie, nagle zaczęła rzucać główką w lewo i w prawo, robi to gdy siedzi mi na kolanach albo w bujaku. Czasem gdy daję jej butelkę. Zaczęło się to jakieś 2 tyg temu. Najpierw zaczęła kręcić główką w łóżeczku. Martwię się, czy nie jest to objawem jakiejś choroby? Jest bardzo żwawa, interesuję się wszystkim dookoła. (Zdrowie)

Odpowiada: lek. Karol Kaziród-Wolski

Wysięk z rany po operacji przepukliny udowej

Odpowiada: lek. med. Tomasz Stawski

Zadaj pytanie ekspertowi

Odpowiadamy średnio od 4 do 24 godzin