Tracheostomia

Tracheostomia to otwór wykonany w szyi, który komunikuje się z tchawicą. Wykonywany jest w zabiegu chirurgicznym tracheotomii. Przez tracheostomię wprowadza się do tchawicy plastikową lub metalową rurkę, która umożliwia swobodne oddychanie z pominięciem jamy ustnej i gardła. Wielu pacjentów, u których wykonywana jest tracheotomia jest poważnie chorych i ma problemy związane z niewydolnością wielu narządów. Lekarz podejmuje decyzję, kiedy najlepiej wprowadzić tracheostomię.

Wskazania do tracheostomii i przebieg operacji

Tracheostomię wykonuje się z trzech powodów:

• by ominąć zamknięte górne drogi oddechowe;
• by oczyścić i usunąć wydzielinę z dróg oddechowych;
• by łatwiej i bezpieczniej dostarczyć tlen do płuc.

W większości przypadków zabieg wykonuje się na oddziale intensywnej opieki lub w sali operacyjnej. W każdym miejscu pacjent jest stale monitorowany. Anestezjolodzy zwykle podają pacjentowi leki dożylnie i znieczulenie miejscowe, by zabieg był bardziej komfortowy.

 Chirurg wykonuje nacięcie nisko na szyi. Tchawica znajduje się w jej środku, a otwór ma umożliwić przepływ powietrza nowym torem, który należy wprowadzić poniżej krtani. Nowsze techniki pozwalają na wykonanie tej procedury poprzez podejście przezskórne.

Zalecenia po tracheostomii i możliwe komplikacje

Chirurg kontroluje gojenie się rany. Zwykle rurka, która została pierwotnie umieszczona w krtani, jest wymieniana 10-14 dni po operacji. Mówienie jest trudne dopóki nie zmieni się rurki na taką, która pozwala dopłynąć powietrzu do strun głosowych. Pacjent wymaga mechanicznej wentylacji. Dlatego też, podczas gdy pacjent jest w wentylowany mechanicznie, nie jest w stanie rozmawiać. Gdy lekarze są w stanie zmniejszyć wielkości rury, mówienie staje się możliwe. Żywienie doustne może także sprawiać problem, dopóki rurka nie zostanie zmniejszona.

Jeśli rurka musi pozostać w tchawicy dłużej, pacjent i jego rodzina otrzymują instrukcje jak zajmować się nią w domu. Obejmie to odsysanie z tchawicy, zmianę i czyszczenie rurki. Często zapewniana jest domowa opieka zdrowotna, pacjent może też być przeniesiony do zakładu opieki zdrowotnej. W niektórych przypadkach rurka w tchawicy to tylko czasowe rozwiązanie. Jeśli pacjent jest w stanie sam oddychać, usuwa się ją.

W literaturze medycznej odnotowano następujące możliwe komplikacje po tracheostomii:

• niedrożność dróg oddechowych;
• krwawienia;
• uszkodzenia krtani lub dróg oddechowych – w efekcie stałe zmiany głosu;
• potrzeba dalszych zabiegów, bardziej agresywnych;
• zakażenia;
• blizny dróg oddechowych;
• uwięźnięcie powietrza w przyległych tkankach lub klatce piersiowej– rzadkich wypadkach potrzebna jest rurka umieszczona w klatce piersiowej;
• potrzeba stałej tracheostomii;
• zaburzenia połykania i wokalne;
• blizna na szyi.

Bardzo ważnym elementem jest odpowiednia higiena tracheostomii, która polega na regularnym czyszczeniu skóry wokół stomii i regularnej wymianie rurki. Ponadto należy oczyszczać drzewo oskrzelowe poprzez odsysanie odpowiednim sprzętem i drenaż ułożeniowy. Ważne jest też, aby powietrze oddechowe było odpowiednio nawilżone. Prawidłowa pielęgnacja zapobiega rozwojowi drobnoustrojów chorobotwórczych.