Uzależnienie od narkotyków - heroina

Heroina należy do narkotyków twardych o bardzo dużym potencjale uzależniającym. Praktycznie żadnemu narkomanowi uzależnionemu od heroiny nie udało się przezwyciężyć nałogu. Heroina totalnie wyniszcza organizm, skazując na powolną śmierć. Heroina należy do opiatów, czyli substancji uzyskiwanych z przetworów maku lekarskiego i oddziałuje na receptory opioidowe. Wykazuje działanie depresyjne na OUN. Jak manifestuje się fizyczne i psychiczne uzależnienie od heroiny?
 

Działanie heroiny

Heroina albo inaczej diamorfina to acetylowa pochodna morfiny, która bardzo szybko przenika barierę krew-mózg. Należy do najczęściej nielegalnie stosowanych opiatów w postaci od białego do ciemnobrązowego proszku, w zależności od ilości zanieczyszczeń. W Polsce opiaty produkowane są w warunkach domowych ze słomy maku lekarskiego. Tzw. polska heroina, czyli „kompot” jest płynem koloru od jasno- do ciemnobrązowego, o słodkim zapachu i gorzkim smaku. Poza alkaloidami opium zawiera m.in. heroinę. W okresie letnim z dojrzewającego maku lekarskiego uzyskuje się mleczko makowe, czyli tzw. „zielone”.

Heroina silnie uzależnia, powodując szybkie narastanie zjawiska tolerancji – narkoman musi przyjmować większe dawki narkotyku dla uzyskania takich samych efektów, jak na początku „ćpania”. Substancje opiatowe zażywa się przeważnie drogą dożylną (podskórnie, domięśniowo), rzadziej doustnie lub poprzez palenie, gdyż w ten sposób wywołują silniejszą euforię. Ponadto, po zażyciu heroiny pojawia się błogostan, stan nirwany, poczucie spokoju oraz zobojętnienie na przykre odczucia i problemy. Narkotyk zażyty po raz pierwszy może wywoływać nudności i wymioty, które ustępują wraz z rozwojem tolerancji na metabolity heroiny. W miarę uzależniania się od heroiny odczucie euforii ulega złagodzeniu. Heroina działa znieczulająco, powoduje apatię, zaburzenia myślenia, percepcji, uwagi i pamięci.

Głód psychiczny a heroina

Głód psychiczny związany z zażywaniem heroiny jest bardzo silny i stanowi główny czynnik, który wpływa na zachowanie prowadzące do upośledzenia funkcjonowania psychicznego i społecznego. Uzależnieni od heroiny podporządkowują całe swoje życie przyjmowaniu i zdobywaniu lub produkowaniu narkotyków. Wielu zażywa heroinę w sposób ciągły, niekiedy przez wiele lat, kilkakrotnie w ciągu doby, porzuca naukę, pracę i rodzinę. Do głównych objawów zgłaszanych po przyjęciu opiatów należą m.in.:

• stany euforyczne, błogostan;
• odczucie ciepła;
• zmniejszenie łaknienia;
• redukcja odczuwania bólu.

Objawy somatyczne po przyjęciu heroiny, to:

• zwężenie źrenic;
• brak lub osłabiona reakcja źreniczna;
• spowolnienie psychoruchowe;
• spadek ciśnienia krwi;
• obniżenie temperatury ciała;
• wysychanie błon śluzowych;
• osłabienie odruchu wykrztuśnego;
• bladość skóry;
• zaparcia.

Działanie heroiny zależy od kilku czynników, np. dawki narkotyku, sposobu przyjęcia oraz cech indywidualnych zażywającego narkotyk. Nierzadko, w wyniku ostrego zatrucia heroiną dochodzi do zgonu. Pierwszym objawem zatrucia jest bardzo silne zwężenie źrenic przy zachowanej świadomości. Z czasem narasta senność aż do śpiączki. Wcześnie występują zaburzenia oddychania, powodując niedotlenienie OUN. Skóra staje się sucha, zimna i blada. Śmierć z powodu zatrucia opiatami może nastąpić w wyniku niewydolności krążeniowo-oddechowej bezpośrednio po przyjęciu dożylnym lub w ciągu 2-4 godzin po doustnym lub podskórnym. Ponadto, przyjmowanie heroiny drogą dożylną stwarza wszystkie możliwe zagrożenia i daje konsekwencje wynikające ze sposobu jej podania, np. ryzyko przedawkowania, infekcje bakteryjne i wirusowe, zachorowanie na AIDS, zatory itp.

Skutki uzależnienia od heroiny

Przewlekle przyjmowanie heroiny prowadzi do poważnego spustoszenia w organizmie. Główne szkody somatyczne to:

• uszkodzenie narządów miąższowych, np. marskość wątroby, uszkodzenia trzustki i nerek;
• zaburzenia hormonalne, np. destabilizacja pracy układu podwzgórze-przysadka, zaburzenia gospodarki wodnej, wydzielania gonad i kory nadnerczy, zaburzenia laktacji, zaburzenia tarczycowe, nadmiar produkcji prolaktyny;
• niedoczynność gruczołów płciowych, zaburzenia jajeczkowania i miesiączkowania, zaburzenia płodności, spadek libido i potencji, zaburzenia seksualne;
• zaburzenia układu odpornościowego;
• wyniszczenie;
• niewydolność układu żylnego i chłonnego, obrzęk kończyn;
• zmiany zapalne skóry;
• zakażenia (np. posocznica, HIV, zapalania wątroby typu B, C, D), zatrucia, urazy;
• wczesna umieralność;
• próchnica, bezzębie;
• zaparcia, kamienie kałowe.

Bezpośrednio po iniekcji heroina może powodować kilkugodzinne stany gorączkowe. Często osoby uzależnione od heroiny sięgają po inne substancje psychoaktywne, np. leki nasenne, alkohol albo amfetaminę, co jest jeszcze bardziej zagrażające dla zdrowia i życia. Objawy zespołu abstynencyjnego narastają stopniowo, osiągając szczyt nasilenia w drugiej albo trzeciej dobie od zaprzestania brania narkotyku. Po heroinie głód zaczyna doskwierać już po ośmiu godzinach od ostatniej iniekcji. Średnio nasilony heroinowy zespół abstynencyjny trwa 7-10 dni. Głód psychiczny i fizyczny jest źle tolerowany, co zmusza narkomana do ponownego „ćpania”. Jakie objawy odstawienne daje się zaobserwować?

Somatyczne objawy zespołu abstynencyjnego to:

• wzrost temperatury ciała;
• wzrost ciśnienia krwi i tętna;
• gęsia skórka;
• wysięk z nosa;
• ziewanie;
• łzawienie oczu;
• wzmożona potliwość;
• wymioty;
• bezsenność;
• drżenie mięśni.

Subiektywne objawy zespołu abstynencyjnego to:

• bóle głowy i brzucha;
• nudności;
• skurcze żołądka;
• jadłowstręt;
• drażliwość;
• osłabienie, zmęczenie;
• niepokój;
• światłowstręt;
• odczuwanie naprzemiennie gorąca i zimna.

Zespół abstynencyjny przypomina nieco grypę – katar, łzawienie, dreszcze, gęsia skórka, ziewanie, złe samopoczucie. Kolejno pojawiają się jednak dolegliwości bólowe, zaburzenia gastryczne, zaburzenia snu i niepokój. Głód psychiczny jest najczęstszą przyczyną powrotu do przyjmowania heroiny, co powoduje powolną śmierć i degradację organizmu.