Witamina K

Witamina K jest substancją chemiczną nazywaną także fitomenadionem, menadionen i menadiolem. Pełni wiele istotnych funkcji w organizmie, a do najważniejszych należą udział w homeostazie wapnia i wpływ na krzepliwość krwi. Można ją znaleźć w wielu owocach i warzywach, a także w produktach pochodzenia zwierzęcego. Jaką rolę jeszcze pełni witamina K?

Spis treści:
  1. 1. Rola witaminy K
    1. 1.1. Witamina K dla noworodka
    2. 1.2. Witamina K a niemowlęta
  2. 2. Niedobór i nadmiar witaminy K
  3. 3. Występowanie witaminy K

1. Rola witaminy K

Witamina K to grupa związków nierozpuszczalnych w wodzie, ale rozpuszczalnych w tłuszczach, które są konieczne do ich wchłonięcia przez organizm. Do grup witamin K należą: witamina K2, K1, K3. Witamina K1 jest jasnożółtą cieczą, odporną na działanie temperatury. Występuje głównie w produktach spożywczych pochodzenia roślinnego. Witamina K2 znajduje się głownie w drobnoustrojach.

Występuje ona zarówno w świecie zwierząt i roślin.  Owoce oraz produkty zbożowe, podobnie jak mięso i mleko, są ubogim źródłem witaminy K.

Witamina K przede wszystkim zapewnia prawidłową krzepliwość krwi. Zapobiega krwawieniom wewnętrznym oraz krwotokom, jest czynnikiem zmniejszającym nadmierne, obfite krwawienia miesiączkowe

Hemostaza to zdolność organizmu do samoistnego tamowania krwawienia. Może odbywać się to przez:

  • skurcz uszkodzonych naczyń,
  • przylepianie się do brzegów uszkodzonego naczynia - krwinek płytkowych,
  • krzepnięcie krwi - do procesu krzepliwości krwi niezbędna jest witamina K,
  • zwłóknienie skrzepu polegające na wnikaniu w jego obręb fibroplastów i tworzeniu się tkanki łącznej trwale zasklepiającej uszkodzone miejsce naczynia.

Witamina K reguluje wytwarzanie protrombiny, czyli białka osocza krwi, które bierze udział w procesach zapobiegających wypływowi krwi w czasie zranienia i uszkodzenia naczyń krwionośnych.

Przypuszcza się, że obecność witaminy K jest istotna w mineralizacji tkanek. Dzieje się tak dlatego, że witamina ta ma wpływ na działanie niektórych białek, znajdujących się w kościach. Procesy te są niezwykle ważne dla organizmu, gdyż obecność składników mineralnych jest konieczna do jego właściwego funkcjonowania. Witamina K umożliwia również prawidłowe funkjonowanie układu kostnego oraz zapobiega skazie krwotocznej noworodków.

1.1. Witamina K dla noworodka

Niemowlęta są szczególnie narażone na niedobór witaminy K ze względu na ograniczone przechodzenie witaminy przez łożysko w czasie ciąży. Ponadto noworodek zużywa zapasy witaminy K tuż po porodzie. Na niedobór witaminy K narażone są niemowlęta karmione piersią, gdyż pokarm matki zawiera mało tej witaminy. Ponadto, w jelicie grubym noworodka znajdują się bifidobakterie, które nie produkują witaminy K. Witamina K dla noworodków jest niezmiernie ważna dla ich prawidłowego funkcjonowania. Krwawienie z niedoboru witaminy K dotyczy noworodków i niemowląt do 3 miesiąca.

1.2. Witamina K a niemowlęta

Zawartość witaminy K w mleku matki wynosi około 0,25 g na 100 ml w pierwszych miesiącach ciąży i jest niewystarczająca do pokrycia dobowego zapotrzebowania. Zgodnie z zaleceniem Zespołu Ekspertów w Dziedzinie Pediatrii z 2007 roku, wszystkim noworodkom tuż po urodzeniu podaje się domięśniowo jednorazową makrodawkę witaminy K. Zaś niemowlętom karmionym piersią zaleca się doustne uzupełnianie witaminy K w mikrodawkach od 8 doby życia do ukończenia trzeciego miesiąca życia.

U dzieci karmionych sztucznie nie jest wymagana dodatkowa dawka witaminy K. Niemowlęta karmione mieszankami mlecznymi, mlekiem dla wcześniaków po otrzymaniu jednorazowej dawki witaminy K, nie wymagają dalszej profilaktycznej podaży.

2. Niedobór i nadmiar witaminy K

Człowiek pokrywa swoje potrzeby w zakresie witaminy K z dwóch źródeł, tj. żywności i syntezy bakteryjnej w jelitach. Prawie połowa dziennego zapotrzebowania jest pokrywana przez warzywa, reszta pochodzi ze źródła bakteryjnego. Zapotrzebowanie na witaminę K u dzieci wynosi 1 mg, a u dorosłych 4 mg na dobę.

Nadmiar witaminy K jest równie niekorzystny dla naszego zdrowia. Witamina K w nadmiarze może powodować poty i uczucie gorąca.

Niedobory witaminy K u ludzi zdarzają się na ogół bardzo rzadko, ponieważ powszechnie występuje ona w żywności zarówno pochodzenia roślinnego, jak i zwierzęcego, oraz dzięki jej jelitowej syntezie bakteryjnej.

Przyczyną niedoboru witaminy K jest przyjmowanie preparatów antybiotykowych, które niszczą bakterie produkujące witaminę K. Niedobór witamin K spowodowany bywa też przez diety odchudzające i zbyt rzadko jadane warzywa zielonolistne.

Do oznak niedoboru witaminy K zalicza się:

Awitaminoza może natomiast wywoływać nastepujące skutki:

3. Występowanie witaminy K

Bogatym źródłem tego składnika są zielone warzywa liściaste, w których w przybliżeniu zawarta jest ona w ilości proporcjonalnej do zawartości chlorofilu. Rośliny, które nie wytwarzają chlorofilu, pozbawione są witaminy K.

Znajdziesz ją w ciemnozielonych i liściastych warzywach, takich jak: brokuły, rzepa, szpinak, sałata, szparagi, brukselka, kalafior, kapusta. Oprócz tego w owocach, tj: awokado, brzoskwinie oraz jajach, serze i wątrobie.

Źródłem witaminy K są także następujące owoce i warzywa:

Należy zauważyć, że zjełczałe tłuszcze, nadużywanie leków, utrudniają wchłanianie witaminy K. Leki zakrzepowe hamują naturalne wchłanianie naturalnej witaminy K, o czym należy pamiętać podczas układania jadłospisu.

Porozmawiaj o tym na Forum Żywienie i fitness »
Lubię to!
0

Pytania do specjalistów

pokaż 5 następnych
+ Załóż wątek

Dyskusje na forum

~ Pytania do specjalistów 1 odpowiedź Czy rocznemu dziecku można podawać witaminy? ~:

Witam!
Moj synek wlasnie skonczyl roczek. jest zdrowy ,ma apetyt i dobrze sie rozwija. Zastanawiam sie czy powinnam Mu podawac jakies witaminy czy jest jeszcze na to za wczesnie? 
Dziekuje za porade i pozdrawiam!:)

~ Pytania do specjalistów 2 odpowiedzi Czerwienienie się twarzy i cera naczynkowa ~:

Witam, chciałabym się dowiedzieć co można zaradzić na czerwone polika. od dośc dawna się z tym zmagam, cały dzień są czerwone, a w szczegolności jak sie zestresuje czy za bardzo zmecze np wysilkiem fizycznym .

Artykuły Witamina K

Witamina K Właściwości witaminy K

Witaminy i minerały to substancje niezbędne do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Witamina K jest jedną z najważniejszych witamin, o których nie możemy zapominać, planując zdrowe posiłki. Poniżej dowiesz się, co to jest witamina K, jak działa, a także w jakich produktach można ją znaleźć. Co to jest witamina K? Witamina K to nie jest pojedynczą substancją ... produkowane przez bakterie. 90% przyjmowanej przez nas witaminy K, to ta wytwarzana przez rośliny. Działanie witaminy K Witamina...

Witamina K Czym jest witamina K?

Witamina K należy do witamin rozpuszczalnych w tłuszczach. Warunkuje prawidłowe procesy krzepnięcia krwi. Niedobór witaminy K objawia się przedłużającym się krwawieniem, krwotokami z nosa oraz obfitymi miesiączkami. Funkcje witaminy K Witamina K ... przez organizm. Do grupy tej należą: witamina K2, K1, K3. Witamina K1 jest jasnożółtą cieczą, odporną na działanie temperatury. Występuje głownie w produktach spożywczych pochodzenia roślinnego. Witamina K2 znajduje się głownie w drobnoustrojach. Witamina...

Witamina E
Witaminy Witamina E

Witamina E, zwana witaminą młodości i płodności, chroni przed przedwczesnym starzeniem się organizmu oraz warunkuje prawidłowe procesy rozrodcze. Jej niedobór jest przyczyną bezpłodności.

Witamina D
Witaminy Witamina D

Terminem „witamina D” określane są związki chemiczne z grupy steroidów, wykazujące działanie przeciwkrzywiczne. Spośród nich największe znaczenie dla człowieka ma witamina D3 (cholekalcyferol) i D2 (ergokalcyferol). Rola witaminy...

Witaminy Witamina A (retinol)

Witamina A nazywana jest także retinolem, beta-karotenem, akseroftolem oraz prowitaminą A. Występuje w produktach pochodzenia zwierzęcego, natomiast w produktach roślinnych odnajdujemy prowitaminę A, którą tworzy grupa związków określanych...

Składniki kosmetyków Krem z witaminą A

Witamina A jest popularną substancją stosowaną w kosmetykach, której pozytywny wpływ na skórę został udowodniony naukowo. Dowiedz się więcej!

Pozostałe witaminy Witamina P

Mianem witaminy P określa się żółte barwniki – rutynę i hesperydynę – które należą do cytrusowych bioflawonoidów. Witamina P ułatwia przyswajanie witaminy C, a obie substancje zmniejszają ryzyko wylewów, krwawień...

Porady dietetyczne dla odchudzających się Witamina PP (niacyna, witamina B3)

Witamina PP warunkuje prawidłowe funkcjonowanie organizmu, a zwłaszcza układu nerwowego. Niedobór witamy PP wysteruje u kobiet przyjmujących leki antykoncepcyjne.

Pozostałe witaminy Witamina B7 (witamina H, biotyna)

Podobnie jak inne witaminy z grupy B, witamina H bierze udział w syntezie i rozkładzie tłuszczów, aminokwasów i węglowodanów, czyli jest konieczna w przemianie materii.  Badania wykazały, że witamina B7 odgrywa dużą rolę w przemianie...

Witamina C (kwas askorbinowy)
Witaminy Witamina C (kwas askorbinowy)

Witamina C to ulubiona witamina dzieci – ma przyjemnie kwaśny smak, a żółta barwa z pewnością wróży coś dobrego. Rodzice chętnie więc podają ją dzieciom na lekkie przeziębienie, sami łykając ją profilaktycznie. Czym właściwie jest...

pokaż 10 następnych