Wyprysk potnicowy

Wyprysk potnicowy to najczęściej reakcja alergiczna organizmu na kontakt z metalem (nikiel, kobalt i inne). Mogą wywołać go również leki lub bakterie, a stres może pogorszyć stan skóry. Czasem jednak nie wiadomo, co jest powodem alergii. Choroba często ma przebieg przewlekły i może być niezwykle uciążliwa w życiu codziennym.

Symptomy i rozpoznanie wyprysku potnicowego

W schorzeniu tym zmiany pojawiają się głównie na dłoniach i stopach – są to niewielkie grudki i pęcherzyki o średnicy poniżej 3 milimetrów, czasem z surowiczą wydzieliną. Zmiany są przejrzyste i głęboko osadzone. Wypryski potnicowe mogą być swędzące, bolesne lub zupełnie nieodczuwalne. Ich stan zwykle ulega pogorszeniu po kontakcie z wodą, mydłem lub substancjami drażniącymi. Rozdrapywanie zmian powoduje ich pękanie i wydzielanie płynu. Na skórze tworzy się skorupa, która w pewnym momencie pęka. Pękanie strupów nie tylko wygląda nieprzyjemnie, ale i jest bolesne. Ten proces może trwać tygodnie, a nawet miesiące. Jeśli wyprysk jest wywołany przez zakażenie grzybicze, zmiany obejmują głównie boczne powierzchnie palców. Łagodny wyprysk potnicowy charakteryzuje się złuszczaniem naskórka. W ostrej formie w miejscu pęcherzyków występują nadżerki. Wyprysk potnicowy nie jest zaraźliwy, ale z powodu nieestetycznych zmian może utrudniać kontakty międzyludzkie, dlatego warto możliwie szybko udać się do lekarza. Rozpoznanie zwykle polega na ustaleniu przyczyny wystąpienia zmian. W tym celu stosowane są testy alergiczne.

Leczenie wyprysku potnicowego

Chorobę leczy dermatolog, głównie maściami steroidowymi i lekami antyalergicznymi. Gdy zmiany są duże – przecina się je i osusza, a nadżerki dezynfekuje. Ważne jest, aby nie doszło do wtórnego nadkażenia ran, dlatego stosuje się antybiotyk w aerozolu lub maści. Jeśli wyprysk jest wywołany zakażeniem grzybiczym, konieczne jest leczenie przeciwgrzybicze. Stosowane są także następujące metody leczenia:

  • obcięcie paznokci najkrócej jak to możliwe i codzienne oczyszczanie ich sodą do pieczenia to znany i wypróbowany domowy sposób na wyprysk potnicowy, przez trzy dni należy dwa razy dziennie nakładać pastę z sody na miejsca dotknięte wypryskiem;
  • sterydy – przyjmuje się, że są użyteczne w leczeniu zmian, ale mogą być niebezpieczne dla skóry, dlatego nie są powszechnie stosowane;
  • dieta bogata w składniki odżywcze – pomaga zwalczać dolegliwości skórne;
  • okłady z roztworu nadmanganianu potasu – wysuszają zmiany;
  • maści z tlenkiem cynku;
  • okłady z roztworu soli lub białego octu.

Kiedy wyżej wymienione sposoby na wyprysk potnicowy nie działają, warto sięgnąć po inne środki w walce ze zmianami. W tym celu użyteczne są następujące wskazówki:

  • podczas czytania książek, gazet i magazynów miej na dłoniach lekkie bawełniane rękawiczki, by tusz i papier nie podrażniły skóry;
  • myj chorobowo zmienione miejsca chłodną wodą i jak najszybciej aplikuj środek nawilżający, nie używaj gorącej wody - mimo iż przynosi ulgę w swędzeniu, może pogorszyć stan skóry;
  • ostrożnie wybieraj środki nawilżające, nie powinny zawierać wody, lepsze są maści - pamiętaj jedynie, by stosować niewielkie ich ilości;
  • po umyciu rąk dobrym pomysłem jest posmarowanie ich sokiem z aloesu lub preparatami zawierającymi z niego wyciąg. Aloes bowiem działa odkażająco i chłodząco.

Ważne jest nie tylko unikanie kontaktu z alergenami, ale także uczenie się, jak radzić sobie ze stresem.

Przypisy
Silva-Rodrigues A., Wahl R., Alergologia w praktyce, Alfa Medica Press, Bielsko-Biała 2007, ISBN 978-83-7522-017-9
Mędrala W., Podstawy alergologii, Górnicki Wydawnictwo Medyczne, Wrocław 2006, ISBN 83-89009-53-6
Panaszek B. (red.), Ilustrowany podręcznik chorób alergicznych, Urban & Partner, Wrocław 2009, ISBN 978-83-7609-087-0
Kaszuba A. (red.), Leczenie chorób skóry, Urban & Partner, Wrocław 2009, ISBN 978-83-7609-027-6

Artykuły Wyprysk potnicowy

Grzybica stóp to zakażenie grzybami dotykające podeszew stóp i przestrzeni międzypalcowych. Wywołują ją różne rodzaje grzybów, najczęściej tzw. dermatofity, a konkretniej dwa gatunki − o nazwie ...

Zmiany skórne przy grzybicy to grudki i pęcherzyki po czasie zmieniające się w strupy. 

Pytania do eksperta

Czy gwałtowne ruchy głową u dziecka to oznaka choroby?

Moja 7 miesięczna córeczka, dotychczas rozwijająca się normalnie, nagle zaczęła rzucać główką w lewo i w prawo, robi to gdy siedzi mi na kolanach albo w bujaku. Czasem gdy daję jej butelkę. Zaczęło się to jakieś 2 tyg temu. Najpierw zaczęła kręcić główką w łóżeczku. Martwię się, czy nie jest to objawem jakiejś choroby? Jest bardzo żwawa, interesuję się wszystkim dookoła. (Zdrowie)
Odpowiada: lek. Karol Kaziród-Wolski
Odpowiadamy średnio od 4 do 24 godzin

Konsultanci działu Zdrowie

Mgr Marta Bednarska

farmaceutka, uczestniczka wielu konferencji poświęconych farmakologii.

Mgr Marta Bednarska
Lek. Tomasz Makos

lekarz, autor wielu publikacji dla lekarzy i pacjentów z zakresu

Lek. Tomasz Makos
Lek. Monika Szlachta

lekarz w Samodzielnym Publicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej w Mińsku

Lek. Monika Szlachta
Wszyscy konsultanci »