Zaburzenia mowy u dzieci

Umiejętność poprawnego wysławiania się jest bardzo ceniona. Jednocześnie z wielu badań przeprowadzonych przez poradnie logopedyczne w Polsce wynika, iż odsetek dzieci z różnymi wadami wymowy stale wzrasta. Zaburzenia mowy to spory problem, który odzwierciedla stosunek społeczny do osób, które cierpią na różne dysfunkcje związane z aparatem mowy. Często na podstawie zaburzeń w wymawianiu zdań złożonych można ocenić ładunek emocji towarzyszących osobie, która poddawana jest tego rodzaju testom. Wynika to z faktu, że etykietuje się ludzi cierpiących na zaburzenia mowy. Przykre doświadczenia z dzieciństwa przekładają się na problemy ze spójnością wypowiedzi w życiu dorosłym oraz na stan samopoczucia.

Jakiego rodzaju zaburzenia mowy występują najczęściej?

Wśród dzieci w wieku od przedszkolnego do szkolnego istnieje szeroka gama różnego rodzaju wad wymowy i jak wynika ze statystyk, średnio co trzecie dziecko wymaga specjalistycznej pomocy. Jak pokazują analizy, najczęstszym problemem jest sygmatyzm, czyli tzw: seplenienie, na drugim miejscu niepoprawna wymowa głoski „r”, zła artykulacja głosek k, g, l, wymowa bezdźwięczna głosek dźwięcznych i rynolalia, czyli nosowe zabarwienie głosu. Dużym problemem zwłaszcza u nastolatków jest jąkanie się, które może prowadzić w ostateczności do logofobii, czyli lęku przed wypowiadaniem się.

Co jest przyczyną zaburzeń mowy?

Przyczyn zaburzeń mowy u dzieci jest wiele. W przypadku seplenienia się może to być zarówno zmiana w uzębieniu, kiedy to zwłaszcza w początkowym okresie nauki szkolnej u wielu dzieci następuje wymiana przednich mlecznych siekaczy na zęby stałe. Wszelkiego rodzaju wady zgryzu wpływają bowiem niekorzystnie na rozwój aparatu mowy, sposób ułożenia języka i jego ruchliwość, a tym samym na rozwinięcie się zaburzenia w postaci sygmatyzmu. Ponadto na wady wymowy mają wpływ zaburzenia słuchu fonematycznego i fizjologicznego, zaburzenia kinetyczno-kinestetyczne, naśladownictwo oraz dziedziczność. Przyczyn wadliwej artykulacji głoski ”r” należy upatrywać przede wszystkim w budowie języka i jego sprawności, skróceniu wędzidełka podjęzykowego, anomaliach podniebienia twardego oraz w wadach zgryzu. Często zaburzeniom mowy towarzyszy defekt w rozwoju funkcji języka, na przykład na etapie pionizacji języka, która ostateczną fazę powinna osiągnąć ok.3 r.ż.  Jeżeli faza ta nie przebiega prawidłowo, może zaburzyć równowagę mięśniową przedniego odcinka jamy ustnej. W ostateczności dziecko w sposób niewłaściwy unosi język, co wpływa na rozwój wady zgryzu i pogłębia anomalie w artykulacji głosek. Przy czym warto wiedzieć, że brak unoszenia języka w wieku szkolnym świadczy o zaburzeniach w mózgowym ośrodku koordynacji jego czynności.

Prawidłowa wymowa głosek a ogólna sprawność psychoruchowa

Często fakt, że dziecko nieprawidłowo wymawia głoskę „r” lub „l” wynika z zaburzeń słuchu lub z nieprawidłowych wzorców wymowy. Ignorowanie faktu zaburzeń w artykulacji głosek jest częstym problemem, na który rodzice wydają się nie zwracać uwagi lub sądzą, że z wiekiem dziecko „wyrośnie” z problemu. Tymczasem okazuje się, że bardzo wiele dzieci nie tylko nie wyrasta z problemu, ale w okresie szkolnym ich wada wymowy osiąga stadium zaawansowane. Warto także zwrócić uwagę, jak dziecko koordynuje swoją sprawność ciała, rąk i nóg, ponieważ wszelkie nieprawidłowości w jego rozwoju psychoruchowym mogą mieć wpływ na występowanie zaburzeń mowy. Może być też odwrotnie, że to zaburzenia mowy wpłyną niekorzystnie na dalszy rozwój psychoruchowy dziecka. Liczne zniekształcenia w mowie, deficyty i zaburzenia w komunikacji z otoczeniem mogą mieć związek z ogólną sprawnością psychoruchową dziecka. Uznaje się, że po ukończeniu 5. r.ż można z całą pewnością stwierdzić jakiego rodzaju zaburzenie mowy występuje u dziecka i podjąć specjalistyczną terapię w celu zahamowania dalszych nieprawidłowości oraz wykształcenia u dziecka prawidłowych wzorców wymowy.

mgr Anna Czupryniak

Porozmawiaj o tym na Forum Ciąża i dziecko »
Lubię to!
0

Komentarze

Pytania do specjalistów

Zaburzenia mowy w autyzmie

Jestem babcią 12 letniej dziewczynki, która jest dzieckiem autystycznym, ale kiedy miała 4 latka bardzo ładnie mówiła wierszyki. Teraz nie chce powiedzieć ani jednego zdania czy słowa. Ciekawi mnie, co jest tego przyczyną, że dziecko całkiem wycofało...

Odpowiada: Mgr Kamila Krocz Mgr Kamila Krocz
pokaż 5 następnych

Artykuły Zaburzenia rozwoju

Zaburzenia rozwoju Stopa końsko-szpotawa wrodzona

(...) nawracające lub te, których leczenie rozpoczęto późno.(Masaż stóp, Operacja stopy, Zaburzenia rozwoju...

Zaburzenia rozwoju Całościowe zaburzenia rozwojowe

Całościowe zaburzenia rozwoju (ang. Pervasive Developmental Disorder, PDD) to grupa wrodzonych zaburzeń dotykających sfery ... jednostki chorobowe – zespół Retta i zespół Hellera oraz pozostałe rozległe zaburzenia rozwoju, kt ... zaburzenia rozwoju niezdiagnozowane inaczej (ang. Pervasive Developmental Disorder Not Otherwise Specified, PDD-NOS). CZR ... -01-13063-6.Winczura B., (red.), Autyzm – na granicy zrozumienia, Impuls, Kraków 2010, ISBN 978-83-7587-357-3.(Zaburzenia rozwoju...

Jak radzić sobie z dzieckiem chorym na ADHD?
Zaburzenia rozwoju Jak radzić sobie z dzieckiem chorym na ADHD?

Nadpobudliwość psychoruchowa u dzieci objawia się zwykle trudnościami z koncentracją, impulsywnością, brakiem organizacji oraz tendencją do zapominania o różnych sprawach. Nic więc dziwnego, że dzieci z ADHD zazwyczaj nie najlepiej radzą sobie w szkole, a...

Zaburzenia rozwoju Krzywica u dzieci

(...) Anna Czupryniak(Niedobór witamin, Gęstość kości, Zaburzenia rozwoju...

Zaburzenia rozwoju Płaskostopie u dzieci

(...) Czupryniak(Rozwój dziecka, Ból stóp, Zaburzenia rozwoju...

Zaburzenia rozwoju Zaburzenia rozwoju ruchowego

Zaburzenia rozwoju ruchowego są często współistniejące z zaburzeniami ośrodkowego układu nerwowego. Zdarza się, że pewne nieprawidłowości mijają same. Każdy człowiek posiada bowiem pewne mechanizmy, dzięki którym wszelkie zaburzenia likwidowane są bez pomocy z zewnątrz. Nie należy jednak liczyć na to, że wszelkie opóźnienia ruchowe u naszego dziecka miną samoistnie. Zaburzenia ruchowe mogą ... , Zaburzenia rozwoju...

pokaż 10 następnych