Zespół Cotarda

Zespół Cotarda bywa inaczej określany jako syndrom chodzącego trupa. To niezwykle rzadko diagnozowane zaburzenie psychiczne, występujące najczęściej u pacjentów psychotycznych albo w ciężkiej depresji. Zespół Cotarda charakteryzuje się obecnością absurdalnych urojeń nihilistycznych o rozbudowanej treści – pacjent twierdzi, że nie istnieje albo że jego ciało się rozpada. Ponadto pojawiają się poczucie winy, silny lęk i urojenia kary. Dlaczego powstają urojenia negacyjne? Jak dokładnie objawia się zespół Cotarda i jakim zaburzeniom psychicznym towarzyszy?

Spis treści:
  1. 1. Co to jest zespół Cotarda?
  2. 2. Przyczyny zespołu Cotarda
  3. 3. Objawy zespołu Cotarda

1. Co to jest zespół Cotarda?

Zespół Cotarda to bardzo rzadko rozpoznawane przez psychiatrów zaburzenie psychiczne, które może pojawić się w przebiegu ciężkiego epizodu depresyjnego z objawami psychotycznymi lub w przypadku zaburzeń schizofrenicznych. Pojecie „zespół Cotarda” pochodzi od nazwiska francuskiego neurologa żyjącego w XIX wieku – Julesa Cotarda, który jako pierwszy opisał to zaburzenie i nazwał je „le délire de négation”. Lekarz w swojej publikacji dokładnie przedstawił przypadek Panny X (fr. Mademoiselle X), która twierdziła, że nie istnieje, że nie ma niektórych części ciała i że nie umrze śmiercią naturalną. Uważała też, że nie ma boga ani szatana i że jej dusza jest skazana na wieczną tułaczkę ze względu na potępienie. U niektórych pacjentów zespół Cotarda nie manifestuje się tylko w stwierdzeniu „Jestem martwy” albo „Nie żyję”, ale chorzy często całkowicie negują swoją fizyczność – obstają przy twierdzeniu, że nie mają ciała, wzrostu ani wagi, głowy, kończyn albo torsu. Skoro nie mają ciała, nie muszą nic jeść ani pić, bo nie wydalają. Z tego względu zespół Cotarda może być pierwotny dla innych zaburzeń psychicznych, jak zaburzenia odżywiania w postaci anoreksji czy bulimii.

2. Przyczyny zespołu Cotarda

Nie ma zgodności co do etiologii zespołu Cotarda. Uznaje się, że urojenia nihilistyczne powstają wskutek strukturalnych wad mózgu (czynniki organiczne). Niektórzy specjaliści zwracają uwagę na możliwość rozwoju zespołu Cotarda w wyniku uszkodzeń mózgu, szczególnie prawej półkuli, która odpowiada za obraz siebie. Uszkodzenia prawej półkuli mogą skutkować niemożnością percepcji bodźców i odnoszenia ich do „Ja”, stąd przekonanie, że się nie istnieje, że się umarło albo brakuje narządów trzewnych. Inni uważają, że zespół Cotarda to konsekwencja zatrucia albo zaburzeń metabolicznych. Istnieje grupa psychiatrów, która odwołuje się do biologicznych uwarunkowań zaburzenia, twierdząc, że wynika ono z atrofii jąder podstawnych, zmian w płatach ciemieniowych albo z uszkodzeń mózgu o charakterze rozlanym.

3. Objawy zespołu Cotarda

Zespół Cotarda to krańcowa postać urojeń negacyjnych, czyli wyrzeczenia się siebie. Jakie symptomy chorobowe towarzyszą temu zaburzeniu? Na obraz kliniczny zespołu Cotarda składają się:

  • zaprzeczanie własnemu istnieniu,
  • przekonanie o własnej śmierci,
  • poczucie braku lub zaniku ważnych narządów wewnętrznych, np. serca, płuc, mózgu,
  • przekonanie o gniciu organów i rozpadzie organizmu,
  • silny lęk,
  • poczucie winy,
  • obniżenie progu bólowego,
  • pobudzenie psychoruchowe,
  • autoagresja i tendencje samobójcze.

Ponadto chorzy mogą wierzyć, że nic nie istnieje – ani oni sami, ani świat, ani ludzie wokoło. Czasami chorobie towarzyszą poczucie nieśmiertelności albo urojenia dotyczące absurdalnych rozmiarów własnego ciała. Ze względu na obniżenie czucia bólu i przekonania o własnym nieistnieniu, w zespole Cotarda często notuje się przypadki samookaleczeń. Pacjenci celowo uszkadzają własne tkanki, ranią się albo tną w celu udowodnienia innym prawdziwości swoich przekonań, że nie istnieją i nie będą krwawić. Nihilistyczne urojenia mogą objawiać się także poczuciem nierealności ciała, transformacją narządów albo dziwnymi omamami skórnymi (np. poczuciem przepływu przez ciało prądów elektrycznych).

Co istotne dla zespołu Cotarda, urojenia, halucynacje i wszystkie inne irracjonalne sądy pacjenta są przesycone poczuciem winy – chory jest przekonany, że nie istnieje, że umarł albo że jego narządy gniją, bo jest to kara za jego grzechy i nieposłuszeństwo. Często zespół Cotarda współwystępuje z zespołem Capgrasa – urojeniem, że bliskie osoby zostały podmienione na sobowtóry albo spreparowano ich idealne kopie. Przyjmuje się, że zarówno zespół Cotarda, jak i zespół Capgrasa powstają wskutek uszkodzenia dróg neuronalnych, które łączą ośrodek rozpoznawania twarzy z układem limbicznym odpowiedzialnym za kojarzenie rozpoznawanych obiektów ze stanami emocjonalnymi.

Bibliografia

  • Bilikiewicz A., Strzyżewski W., Psychiatria. Podręcznik dla studentów medycyny, Państwowy Zakład Wydawnictw Lekarskich, Warszawa 1992, ISBN 83-200-1688-6.
  • Pużyński S., Leksykon psychiatrii, Państwowy Zakład Wydawnictw Lekarskich, Warszawa 1993, ISBN 83-200-1712-2.
Porozmawiaj o tym na Forum Psychologia »
Lubię to!
1
Komentarze
Wyloguj

Porady ekspertów

Jak leczyć psychozę?

Moją żonę leczy prywatnie lekarz psychiatra - już ponad 3 miesiące i bez efektu. W lipcu otrzymywała...

mgr Kamila Krocz Porady udziela mgr Kamila Krocz psycholog społeczny, autorka wielu publikacji dotyczących rozwoju osobistego oraz warsztatów z doradztwa zawodowego i komunikacji międzypłciowej.
pokaż 5 następnych
+ Załóż wątek

Dyskusje na forum

~ Pytania do specjalistów 4 odpowiedzi Zespół Cotarda a depresja ~:

Jak częsta jest choroba Zespół Cotarda? Są duże szanse na załapanie jej podczas depresji?

Artykuły Urojenia

Zespół Sjörgena
Okulistyka Zespół Sjörgena

Zespół Sjörgena (choroba Mikulicza-Radeckiego) to suche zapalenie rogówki...

Zespół nerczycowy
Urologia i nefrologia Zespół nerczycowy

Zespołem nerczycowym nazywamy zespół objawów klinicznych i nieprawidłowości biochemicznych,...

Zespół CREST
Ortopedia i reumatologia Zespół CREST

Zespół CREST to starsza nazwa ograniczonej postaci twardziny układowej – schorzenia...

Zespół Hornera
Neurologia Zespół Hornera

Zespół Hornera tworzą objawy, które pojawiają się, gdy włókna nerwów...

Neurologia Zespół Sawanta

Sawant to inaczej upośledzony geniusz, czyli człowiek, który z jednej strony, nie radzi sobie z prostymi czynnościami życiowymi, a z drugiej strony - wykazuje nadzwyczajne umiejętności intelektualne.

Neurologia Zespół Aspergera

Zespół Aspergera albo inaczej syndrom Aspergera uznaje się za łagodną odmianę autyzmu. Jakie są przyczyny i objawy zespołu Aspergera?

Depresja Zespół depresyjny

Depresja należy do najczęściej diagnozowanych zaburzeń nastroju. Czym jest zespół depresyjny? Jak się objawia i jak go leczyć?

Zespół Downa
Choroby genetyczne Zespół Downa

Zespół Downa, zwany inaczej trisomią 21 lub mongolizmem, jest najczęściej występującym...

Choroby genetyczne Zespół Retta

Choroby wieku dziecięcego nie zawsze są możliwe do wyleczenia. Niektóre zaburzenia rozwoju...

Zespół Kawasaki
Krew i naczynia krwionośne Zespół Kawasaki

Zespół Kawasaki lub choroba Kawasaki (tzw. zespół skórno–śluzówkowo–węzłowy)...

Zespół Cushinga
Hormony Zespół Cushinga

Zespół Cushinga wywołany jest przez nadmierną hormonalną czynność kory nadnerczy i wzmożone...

Zespół hipereozynofilowy
Krew i naczynia krwionośne Zespół hipereozynofilowy

Zespół hipereozynofilowy to odczyn jakościowy układu białokrwinkowego, polegający...

Nerwica i lęki Zespół Briqueta

Zespół Briqueta to inaczej zaburzenia somatyzacyjne. Pacjenci skarżą się na różne dolegliwości bólowe i mają za sobą skomplikowaną historię kontaktów z lekarzami specjalistycznej opieki zdrowotnej.

Urojenia Zespół Capgrasa

Zespół Capgrasa to urojeniowy syndrom błędnej identyfikacji, który polega na tym, że chory jest przekonany, iż osoby z najbliższego otoczenia zostały podmienione na identycznie wyglądające sobowtóry.

Toksyczne związki Zespół Otella

Zespół Otella to chorobliwa zazdrość, która najczęściej pojawia się u mężczyzn uzależnionych od alkoholu. Chorzy owładnięci urojeniami niewierności małżeńskiej są przekonani o romansach partnerki.

Urojenia Zespół Fregoliego

Zespół Fregoliego należy do zaburzeń urojeniowych. Pacjent żywi przekonanie, że wszyscy ludzie to tak naprawdę jedna i ta sama osoba, która zmienia swój wizerunek.

Schizofrenia Zespół urojeniowy

Zespół urojeniowy charakteryzuje się obecnością urojeń o różnej treści. Zaburzenia urojeniowe pojawiają się m.in. w schizofrenii paranoidalnej albo w zespole Kandinskiego-Clérambaulta.

Zespół Sjörgena Zespół Sjögrena

Pierwotny zespół Sjögrena jest jedną z najczęściej występujących chorób...

Choroby genetyczne Zespół Gilberta

Zespół Gilberta, nazywany także chorobą Gilberta, to łagodna, wrodzona choroba metaboliczna....

Choroby piersi Zespół Polanda

Zespół Polanda, nazywany także anomalią Polanda, to rzadki zespół wad wrodzonych...

pokaż 10 następnych
Zamknij Załóż konto
Zamknij Logowanie

Nie masz konta? Załóż teraz

Zapomniałem hasło Przypomnij hasło

Zamknij

Wypełnij swoje dane

Ryzyko schorzeń często zależne jest od płci, wieku i wykonywanego zawodu

Wiek determinuje zarówno ryzyko schorzeń, jak i rodzaj leczenia

Dzięki informacji o Twojej lokalizacji i ubezpieczeniu, będziemy mogli zaproponować Ci najlepszych specjalistów i kliniki zajmujące się Twoim problemem

-

Dane kontaktowe potrzebne są nam do powiadomienia Cię o odpowiedziach specjalistów

Akceptuję regulamin zadawania pytań.
Cofnij