Zdrowie psychiczne

Weryfikacja merytoryczna:

Mgr Kamila Krocz - absolwentka psychologii społecznej na Uniwersytecie Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie.

Zdrowie psychiczne odbija się na samopoczuciu i wyglądzie zewnętrznym. Równowagę wewnętrzną może zaburzyć długotrwały stres i silne przeżycia, np. żałoba po stracie bliskiej osoby. Do poważnych chorób psychicznych zalicza się: depresję, nerwicę, choroby lękowe i schizofrenię. Zaburzenia depresyjne należą do grupy chorób afektywnych, charakteryzują się obniżeniem nastroju i napędu psychoruchowego, lękiem oraz zaburzeniami snu. W stwierdzeniu epizodu depresyjnego ważny jest obraz kliniczny.

O depresji świadczą takie objawy, jak: anhedonia, utrata zainteresowania otoczeniem, mniejsza energia i wytrzymałość na zmęczenia, obniżenie samooceny, zachowania autoagresywne, pesymistyczne myślenie. Nerwice albo neurozy to grupa zaburzeń psychicznych o rozmaitych symptomach, definiowana jako zespół dysfunkcji narządów, psychogennych zaburzeń emocjonalnych, zakłóceń procesów psychicznych i patologicznych form zachowania. Charakterystyczne jest to, że chory często zdaje sobie sprawę z absurdalności swoich objawów – natręctw, fobii – czy braku podstaw objawów somatycznych, jednak zmuszony jest do ich powtarzania. Podstawą leczenia w większości przypadków jest psychoterapia.

Schizofrenia to zaburzenie psychiczne zaliczane do grupy psychoz endogennych. Schizofrenia uważana jest za chorobę ludzi młodych, chociaż jej wystąpienie możliwe jest w każdym wieku. Pierwsze objawy ujawniają się zwykle w okresie dojrzewania, a więc wtedy, gdy zaczyna się właściwa strukturalizacja osobowości. Zaburzone są procesy myślenia, charakterystyczna jest niewłaściwa interpretacja faktów i zdarzeń, co rodzi zazwyczaj urojenia odnośnie sądów (najczęściej są to urojenia prześladowcze) oraz halucynacje. Podstawą leczenia jest farmakoterapia z użyciem środków przeciwpsychotycznych.

Depresja i mania

Czy cierpisz na depresję?

Jak rozróżnić gorszy dzień od rzeczywistej depresji? Otóż istnieją objawy, których wystąpienie może być zapowiedzią tego problemu emocjonalnego. Jeśli zauważysz je u siebie, udaj się do specjalisty!

Nerwica i lęki

Naukowcy wymyślili nową generację gier komputerowych, które znajdą zastosowanie w terapii lękowej.

Gry komputerowe wyleczą nas z lęków

Już wkrótce leczenie zaburzeń lękowych może wyglądać zupełnie inaczej. Zamiast tradycyjnej psychoterapii chorym mogą pomóc... gry komputerowe.

Omamy i halucynacje

Substancje zawarte w grzybach halucynogennych, takie jak: psylocyna, psylocybina i baeocystyna, powodują wystąpienie omamów i wykazują właściwości psychoaktywne, dlatego ich spożywanie jest w naszym kraju zakazane. Choć nie powodują one uzależnienia psychicznego ani fizycznego, to mogą znacznie zagrażać zdrowiu, wywołując bardzo niebezpieczne zaburzenia świadomości.<br />
<br />
Najczęściej pojawiającym się działaniem niepożądanym po spożyciu grzybów psylocybinowych są napady paniki i lęku, które mogą skończyć się bardzo tragicznie dla osoby przyjmującej takie środki odurzające. Jeśli więc człowiek, który zażył takie grzyby prowadzi samochód, jego obsługa maszyny i kontrola nad nią jest zakłócona, co może doprowadzić do wypadku drogowego.<br />
<br />
Warto wiedzieć o tym, że takie eksperymentowanie z tego rodzaju substancjami może doprowadzić do ujawnienia się lub zaostrzenia chorób psychicznych u osób z istniejącymi predyspozycjami, co może mieć bardzo przykre konsekwencje.<br />
<br />
Jak rozpoznać objawy zażycia grzybów halucynogennych?

Halucynoza

Halucynoza to patologiczny stan psychiczny objawiający się licznymi omamami. Najczęściej u chorych występują omamy wzrokowe i słuchowe. Najbardziej znane, to: halucynoza alkoholowa i pasożytnicza.

Psychoza afektywna

Niezależnie od płci czy wieku choroba afektywna dwubiegunowa może pojawić się na każdym etapie życia. Jest jednak schorzeniem dość trudnym do rozpoznania. Aby móc ją zdiagnozować muszą wystąpić u pacjenta epizody depresyjne, manii lub hipomanii.<br />
<br />
Choroba objawia się np.: niechęcią do kontaktów z otoczeniem, przygnębieniem, wycofaniem, obniżeniem nastroju czy zwolnieniem psychomotorycznym. Często to zaburzenie dotyka osoby przed 30 rokiem życia i jest bardzo trudne do rozpoznania przez bliskich osoby na nie cierpiącej. Jeśli zaś chodzi o epizod manii czy hipomanii to ta dolegliwość charakteryzuje się podwyższonym nastrojem, snuciem wielkich planów, częstą zmianą zdania, gonitwą myśli, otwartością czy przyspieszeniem psychomotorycznym. Takie symptomy świadczą o pojawieniu się choroby afektywnej dwubiegunowej.<br />
<br />
Pacjent ciepiący na ten rodzaj zaburzenia musi stale przebywać pod opieką psychiatryczną i stosować się do zaleceń lekarza.

Psychoza maniakalno-depresyjna

Psychozę maniakalno-depresyjną uznaje się za jeden z rodzajów depresji. Nie jest to jednak do końca prawidłowa nazwa tej jednostki nozologicznej. Zaburzenie maniakalno-depresyjne lepiej określić ...

Schizofrenia

Jak się okazuje autyzm przestaje powoli być wstydliwą chorobą. Optymizmu dodaje także fakt, iż podjęte odpowiednio wcześniej działania mogą doprowadzić do całkowitego zaniku objawów autyzmu.<br />
<br />
Bardzo ważna jest wczesne diagnostyka tego typu choroby i oddanie dziecka do specjalistycznych ośrodków leczenia. Objawy autyzmu różnią się bowiem od siebie w zależności od przypadku. Część dzieci może więc mieć problemy w kontaktach z otoczeniem, a inne mają dziwne zaburzenia, które niejednokrotnie są bardzo trudne do postawienie jednoznacznej diagnozy.<br />
<br />
Bardzo często bywa tak, że rodzice wpadają w panikę obserwując pewne nieprawidłowości w rozwoju dziecka. W tym momencie zalecana jest wizyta w specjalistycznym ośrodku leczenia. Jak sobie pomóc?<br />
<br />
Odpowiedzi udziela psycholog Joanna Grochowska  -wicedyrektor Ośrodka dla Dzieci z Autyzmem Fundacji SYNAPSIS.

Rodzaje schizofrenii

Schizofrenia nie stanowi jednorodnej grupy zaburzeń psychicznych. Do psychoz schizofrenicznych zalicza się m.in.: schizofrenia paranoidalna, schizofrenia katatoniczna i schizofrenia hebefreniczna.

Urojenia

Kiedy u jakiejś osoby pojawiają się zaburzenia psychiczne to problem ten nie tylko negatywnie wpływa na życie chorego, ale też oddziałuje na jego otoczenie. Bardzo ważne jest zatem, aby w takiej sytuacji  zapewnić takiej osobie kompleksową i specjalistyczną pomoc psychiatryczną i psychologiczną. Takie postępowanie powoduje bowiem, że możliwe jest opanowanie przeszkadzających mu w życiu objawów i doprowadzenie do remisji choroby.<br />
<br />
Takie nowoczesne i nagłośnione przed media sposoby na leczenie zaburzeń psychicznych jak akupunktura, joga, tai-chi, mogą służyć co najwyżej jako forma relaksu. Nie są one w stanie jednak przywrócić równowagi emocjonalnej. Zaburzenia psychiczne są dolegliwością, która wymaga psychoterapii, a także nierzadko jednocześnie zastosowanej terapii przy pomocy środków farmakologicznych. Tylko takie sposoby dają pożądane efekty, a do tego ich skuteczność jest potwierdzona naukowo.<br />
<br />
Czy prawdą jest, że zaburzenia psychiczne nie da się leczyć na własną rękę i każdorazowo wymagają one specjalistycznych środków?

Zaburzenia myślenia

Zaburzenia myślenia najczęściej kojarzy się z urojeniami. Wyróżnia się formalne i jakościowe dysfunkcje w zakresie zdolności myślowych, np. inkoherencję, rezonerstwo albo myślenie magiczne.

Zaburzenia osobowości

ADHD jest rodzajem zaburzenia zachowania, które cechuje nadaktywność psychoruchowa z zaburzeniami uwagi. Z tego powodu choroba ta często była mylona z syndromem „niegrzecznego dziecka”. Warto jednak wiedzieć, że ADHD należy leczyć, co ma za zadanie ułatwić dziecku funkcjonowanie w społeczeństwie. Bardzo ważna jest także edukacja jego najbliższego otoczenia, bo poznanie metod radzenia sobie z takim dzieckiem znacznie ułatwia codzienne życie. Pozwala to uniknąć frustracji i gniewu w sytuacjach, kiedy opiekunowie są bezsilni wobec zachowań swojej pociechy.<br />
<br />
Choroba ta, wbrew pozorom, polega nie tylko na dużej impulsywności i zaburzeniach koncentracji. Jak się okazuje, takie zaburzenie zakłóca funkcjonowanie społeczne dziecka, a także znacznie utrudnia mu naukę w szkole oraz kontakty z rówieśnikami. Do tego prowadzi ono do tego, że jego samoocena jest obniżona, a maluch ma poczucie inności, wyobcowania, często też czuje się niezrozumiany.<br />
<br />
Jak powinna wyglądać praca z dzieckiem, które cierpi na tego rodzaj zaburzenia? O tym opowie doktor Małgorzata Święcicka, psycholog dziecięcy.

Osobowość dyssocjalna

Osobowość dyssocjalna cechuje się antyspołecznymi zachowaniami, lekceważeniem norm i reguł, niezdolnością do przeżywania empatii i poczucia winy oraz wykorzystywaniem innych dla osobistych korzyści.

Artykuły Zdrowie psychiczne

Śmiech to zdrowie!

Wszyscy znamy powiedzenie "śmiech to zdrowie", ale czy tak naprawdę potrafimy powiedzieć dlaczego?

Narkomania - uzależnienie psychiczne a fizyczne

Te błędne przekonania często powodują, że osoby uzależnione nie zawsze dostają właściwą pomoc. Trzeba spojrzeć na uzależnienie jako na chorobę złożoną, a przede wszystkim taką, która może dotknąć ...

Znęcanie się psychiczne i fizyczne

Znęcanie psychiczne i fizyczne to problem wszechobecny. Najczęściej mówi się o nim w kontekście przemocy w rodzinie , ale zdarzają się również przypadki znęcania się dzieci nad rówieśnikami w ...

Zdrowie a LGBT

Istnieje przekonanie, że inna orientacja seksualna niż orientacja heteroseksualna niesie ze sobą wiele czynników zagrażających zdrowiu człowieka. Dzieje się tak ze względu na relacje seksualne ...

Zdjęcie przedstawia flagę społeczności LGBT, która uznaje się za mniejszość w stosunku do osób heteroseksualnych.

Narkotyki a zdrowie

Narkotyki są stosowane w medycynie jako środki łagodzące ból i uspokajające. Niektóre z nich mają także swój wkład w leczenie chorób, np. jaskry. Jednak wykorzystywanie ich tylko po to, aby się ...

Całuj się na zdrowie!

Pierwszy pocałunek zawsze pozostaje w pamięci , nawet jeśli nie jest spektakularny. Czasem malutki buziak zostawia ślad na całe życie. Całowanie odgrywa ogromną rolę w związku. Autor książki „The ...

Pierwszy pocałunek zawsze pozostaje w pamięci. Akt ten nie musi być spektakularny, czasem malutki buziak zostawia ślad na całe życie.

Objawy klimakterium

Menopauza jest trudnym okresem w życiu każdej kobiety. Znając objawy i skuteczne możliwości radzenia sobie z nimi, można czerpać radość życia także w okresie klimakterium.

Hormonalna terapia zastępcza pomaga wielu kobietom w okresie menopauzy. Polega na uzupełnieniu hormonów produkowanych przez jajniki w okresie przekwitania. Terapię rozpoczyna się jak najwcześniej, czyli około 45. roku życia, kiedy zaczną pojawiać się pierwsze symptomy zbliżającej się menopauzy. HTZ trwa około 3-4 lat i pozwala zmniejszyć stężenie estrogenów, minimalizuje ryzyko wystąpienia objawów niepożądanych, takich jak bóle piersi, nieregularne krwawienie.<br />
<br />
Przeciwwskazania do HTZ to:<br />
- rak piersi,<br />
- rak macicy,<br />
- choroba zakrzepowa-zatorowa,<br />
- choroba wieńcowa,<br />
- dolegliwości związane z wątrobą.<br />
<br />
Ponadto terapia HTZ niesie ze sobą zwiększone ryzyko wystąpienia raka piersi, jeżeli trwa dłużej niż 5 lat. U kobiet poddawanych kuracji powinno się wykonywać mammografię co roku. Czy hormonalna terapia zastępcza jest bezpieczna?

Przemoc psychiczna w rodzinie

Przemoc psychiczna w rodzinie to problem natury prawnej, moralnej, psychologicznej i społecznej. Rodzina jest środowiskiem o podstawowym znaczeniu dla jakości funkcjonowania i rozwoju osobistego ...

Skutki aborcji

Aborcja może mieć negatywne skutki psychologiczne i psychiatryczne dla kobiety, która się jej poddała. Najnowsze badania dowodzą, że kobiety, które zdecydowały się na aborcję, są zdecydowanie ...

Usunięcie ciąży wzbudza wiele kontrowersji. Temat jest często poruszany w środkach masowego przekazu i każdorazowo wywołuje wiele emocji. Jeśli chodzi o podejście do tego zagadnienia, to można powiedzieć, że różni się ono w zależności od religii czy szerokości geograficznej. Ma to swój obraz w prawie danego kraju.<br />
<br />
W Belgii i Holandii aborcja jest możliwa zarówno ze względów ekonomicznych jak i osobistych. Ponadto w obu krajach kobieta odstaje coś w rodzaju pouczenia o konsekwencjach usunięcia ciąży i czas na podjęcie decyzji (w Holandii wynosi on 5 dni, a w Belgii 6 dni).<br />
<br />
Zupełnie inaczej sprawa się ma w Wielkiej Brytanii, gdzie aborcja jest dopuszczalna do 24 tygodnia ciąży, a we Francji do 10-tego.<br />
<br />
Znacznie bardziej rygorystycznie wygląda to w Hiszpanii, Północnej Irlandii i Szwajcarii. W tych krajach usunięcie ciąży jest możliwe jedynie, gdy zagraża ona matce.<br />
<br />
Na pytanie jak to wygląda w Polsce odpowiada Prof. Dr hab. Krzysztof Czajkowski - Kierownik II Katedry i Kliniki Położnictwa i Ginekologii Uniwersytetu Medycznego w Warszawie, Szpital Kliniczny im. Ks. Anny Mazowieckiej.

Anoreksja

Anoreksja (jadłowstręt psychiczny) to poważna choroba, charakteryzująca się umyślną utratą masy ciała, która jest indukowana i utrwalana przez pacjenta. Objawy anoreksji do pewnego momentu zwykle ...

Anorektyczka dzieli dokładnie każdy kęs, często bilans kaloryczny posiłków u chorej nie przekracza 300 kcal.

Stres w ciąży

Stres jest zjawiskiem subiektywnym i może być definiowany jako fizyczne oraz psychiczne reakcje na sytuację, w których ciężko poradzić sobie z danym problemem. Jedną z trudniejszych sytuacji, a ...

Jaskinia solna

Grota solna to pomieszczenie w bezpieczny sposób łączące w sobie cechy sauny , kąpieli solankowej i czegoś, co można określić mianem domowego sanatorium. Rozmiary pomieszczenia można dopasować do ...

Otyłość

Otyłość jest uważana za pandemię XXI wieku. Częstość występowania otyłości na świecie gwałtownie wzrasta. W USA w latach 1991-2003 liczba osób otyłych zwiększyła się od 15% do 25%. W Polsce ...

Otyli chorują na choroby krążenia, cukrzycę typu 2, obturacyjny bezdech senny, nowotwory, zapalenie kości i stawów przez obciążenie wynikające z nadwagi.

Przyczyny schizofrenii

Przyczyny schizofrenii są nadal mało znane. Choroba dotyka zazwyczaj nastolatków i młode osoby. Prawdopodobnie duży wpływ na możliwość zachorowania na ten rodzaj psychozy mają uwarunkowania ...

Badania naukowców z z Danii i Japonii wykazały, że potrzeba stymulacji np. poprzez takie ryzykowne działania jak zażywanie narkotyków czy zabawa w hazard jest większa u osób, które posiadają więcej dopaminy w mózgu, czyli hormonu gratyfikacji. Powodem takiego zjawiska jest to, że jednostki takie mają małą wrażliwość na ten hormon.<br />
<br />
Albert Gjedde wraz ze współpracownikami z Copennhagen University prześwietlił mózgi zdrowych ochotników i przyjrzał się poziomowi dopaminy oraz receptorów dopaminowych, co może pomóc w opracowaniu skutecznego leczenia uzależnień. Ponadto ten eksperyment rzuca całkiem nowe światło na terapię farmakologiczną stosowaną przy zespole nadpobudliwości psychoruchowej (ADHD). Jak się bowiem okazuje metodą leczenia takiej nieprawidłowości w organizmie może być  zwiększenie lub obniżenie poziomu samej dopaminy, niż blokowanie jej receptorów. Grupą leków, która stopuje działanie tego hormonu w mózgu są te antypsychotyczne, czyli np. Seroquel czy Zyprexa.<br />
<br />
Wyżej opisane badanie doczekało się publikacji w „Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS).

Psychoza alkoholowa

Psychoza alkoholowa jest poważną chorobą psychiczną, powstającą w wyniku nadużywania alkoholu . Wyróżnia się wiele psychoz alkoholowych, np. majaczenie drżenne, halucynozę alkoholową, psychozę ...

Halucynacje alkoholowe

Halucynacje alkoholowe występują u nałogowych alkoholików, którzy zaprzestali picia lub czasowo ograniczyli ilość spożywanego alkoholu. Wśród objawów abstynencyjnych pojawiają się omamy i urojenia.

Kawa zmniejsza ryzyko depresji!

Kawa nie tylko wykazuje działanie pobudzające, ale również przeciwdziała wystąpieniu depresji. Ponadto chroni przed nowotworami oraz zmiata wolne rodniki.

Uwielbiasz colę? Tylko filiżanka espresso jest w stanie postawić cię na nogi? Zastnawiałaś się kiedyś, jaki wpływ na twój organizm ma kofeina?

Sport a depresja

Sport to zdrowie . Czy może być panaceum na wszystkie choroby? Czy w przypadku depresji sport może poprawić samopoczucie ? Większość twierdzi, że sport gwarantuje zadowolenie z życia. Lekarze i ...

Wysiłek fizyczny jest skutecznym lekiem na wiele codziennych problemów zdrowotnych. Wpływa korzystnie nie tylko na ciało, ma także pozytywny wpływ na psychikę człowieka. Poprawia nastrój, rozładowuje negatywne emocje oraz jest panaceum na wszystkie choroby. Lekarze dowodzą, że uprawianie sportu pomaga w leczeniu depresji.<br />
<br />
Każdy powinien znaleźć dla siebie określoną aktywność fizyczną, bez względu na to czy znajduje się w doskonałej formie, czy ma nadwagę i pracuje nad zrzuceniem zbędnych kilogramów. Sport poprawia wydolność organizmu oraz codzienny nastrój. Wystarczy wykonać kilka ćwiczeń dziennie, żeby poczuć się lepiej i oderwać się od szarości dnia codziennego. Badania powodzą, że regularny wysiłek fizyczny podnoszą w organizmie poziom hormonów szczęścia, dzięki czemu osiągamy dobry humor każdego dnia.<br />
<br />
Aktywność fizyczna w leczeniu depresji mobilizuje do pracy nad sobą. W początkowej fazie choroby wpływa na rozładowanie napięcia. Nie można zmuszać osoby chorej do ćwiczeń, czasami wystarczy zwykły spacer. Czy sport może być skutecznym sposobem na depresję? Jakie rodzaje aktywności są najlepsze dla osób mających zaburzenia nastroju?

Biofeedback

Biofeedback to jedna z metod medycyny alternatywnej lub forma pomocy uzupełniająca w stosunku do farmakoterapii. Opiera się na założeniu, że możemy świadomie wpływać na stan naszego ciała. ...

ADHD jest zaburzeniem, którego pierwsze objawy pojawiają się już w wieku szkolnym. Dziecko w tym czasie charakteryzuje się impulsywnością i brakiem koncentracji. Optymizmu dodaje jednak fakt, że w 50% ustępują one w dorosłym wieku, a pozostałością są jedynie niewielkie pozostałości, które świadczą o zaburzeniu. Jakie objawy mogą dawać o sobie znać? Wymienia je Brytyjskie Towarzystwo Psychofarmakologii.<br />
<br />
Mogą nimi być: trudności z zachowaniem ciszy i zabieranie głosu bez oczekiwania na swoją kolej, źle wykształcone zdolności organizacyjne, podatność na stres, zapominalstwo, przerywanie i przeszkadzanie innym, ogólna drażliwość i niecierpliwość, impulsywność i podejmowanie ryzykownych zachowań, wahania nastrojów i porywczość, trudności ze słuchaniem, nieuważność dotycząca szczegółów, brak koncentracji uwagi, gubienie przedmiotów lub pozostawianie ich nie na swoim miejscu, trudności z postępowaniem wg instrukcji, niewyczuwanie reguł i czasu w trakcie rozmowy, trudność w usiedzeniu na jednym miejscu, rozpoczynanie wielu czynności naraz i problem z ich zakończeniem, a także trudność z utrzymaniem uwagi na zadaniach lub czynnościach, które są nużące.<br />
<br />
Więcej na temat ADHD powie Krzysztof Skiba.

Jak wybrać terapeutę?

Psychoterapia to pomoc w zrozumieniu i ulepszaniu siebie. Można dzięki niej zgłębić swoją osobowość, nauczyć się radzić sobie ze stresem i zrozumieć, jak powinny wyglądać związki z innymi ludźmi. ...

Sztuce od wielu wieków przypisuje się potężną moc terapeutyczną. Arteterapię wykorzystuje się w leczeniu uzależnień, współuzależnień, w patologii społecznej. Jej celem jest odkrycie sensu i celu życia dzięki tworzeniu.

Pytania do eksperta

Zaburzenia snu utrudniające normalne funkcjonowanie

Witam! Zacznę od tego, że mam 19 lat. Zwracam się z pytaniem odnośnie zaburzeń snu, których objawy coraz bardziej zaczynają mi przypominać to co sam doświadczam. Wszystko zaczęło się w gimnazjum kiedy zauwazyłem, że największym możliwym problemem było dla mnie poranne wstawanie (np. godzina 7.00). Zacząłem również ucinać sobie drzemki w dzień czego wcześniej nigdy nie robilem i czego nie ...

Odpowiada: lek. Joanna Gładczak

Bóle psychosomatyczne

Odpowiada: mgr Magdalena Brudzyńska

Dziwny wzrok, wycofanie, brak reakcji na kontakt u męża

Odpowiada: mgr Magdalena Brudzyńska

Napady lękowe i chorobliwa zazdrość

Odpowiada: mgr Magdalena Brudzyńska

Grudki w okolicy ślinianek

Odpowiada: mgr Kamila Krocz

Zadaj pytanie ekspertowi

Odpowiadamy średnio od 4 do 24 godzin