Urojenia

Urojenia należą do tzw. objawów pozytywnych albo wytwórczych, ponieważ wskazują na znaczne odchylenie od normalnych procesów poznawczych, w przeciwieństwie do objawów negatywnych, które wyrażają brak lub redukcję normalnych reakcji u chorego (np. spowolnienie ruchowe, obniżenie nastroju). Urojenia to jeden z podstawowych objawów psychotycznych, który świadczy o zaburzeniach treści myślenia. Urojenia występują głównie w przebiegu psychoz, np. schizofrenii, szczególnie schizofrenii paranoidalnej. Urojenia mogą łączyć się ze sobą, tworząc swego rodzaju całe systemy światopoglądowe czy filozofie życiowe psychotyka. Objawy psychotyczne, w tym urojenia, leczy się neuroleptykami. 

Spis treści:
  1. 1. Co to są urojenia?
  2. 2. Systematyka urojeń
    1. 2.1. Rodzaje urojeń ze względu na treść
    2. 2.2. Rodzaje urojeń ze względu na strukturę

1. Co to są urojenia?

W Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych ICD-10 uporczywe zaburzenia urojeniowe znajdują się pod kodem F22. Analiza kliniczna wyodrębnia wiele cech charakterystycznych dla różnych urojeń. Urojenia mogą być bardziej konkretne, obrazowe lub bardziej abstrakcyjne, oderwane od rzeczywistości. Niektóre elementy treści urojeniowej bywają wyrazem danej epoki historycznej. O ile dawniej częstymi postaciami występującymi w urojeniach był szatan, święci, piekło, o tyle teraz miejsce ich przejęły takie elementy, jak: radio, telefon, kosmos, pierwiastki radioaktywne, aparaty podsłuchowe, orbita, Internet, sputnik.

2. Systematyka urojeń

2.1. Rodzaje urojeń ze względu na treść

Urojenia, czyli fałszywe przekonania dotyczące siebie, otoczenia fizycznego czy innych ludzi, są uważane za zaburzenia kognitywne albo zaburzenia racjonalnego stopnia poznania. Są to sądy silnie przeżywane emocjonalnie. Urojenia stanowią często spójny system myśli, tylko punkt wyjścia dla wnioskowania jest chory. Po prostu nie istnieją przesłanki logiczne dla tego typu sądów. Urojenia są bardzo trwałe. Ze względu na treść urojeń wyodrębnia się:

  • urojenia wielkościowe – związane z aktualnym życiem społecznym i politycznym. Liczy się sukces, władanie, moc. Chory przedstawia się jako postać znana, przywódcza, sławna, bogata, wpływowa, o szczególnych umiejętnościach i kompetencjach oraz znajomościach. Urojenia wielkościowe nie muszą dotyczyć osoby chorej, ale często odnoszą się do rzekomego dalekiego przodka chorego;
  • urojenia prześladowcze – przekonania, że jest się śledzonym albo ściganym, mimo iż nie ma obiektywnych podstaw do tego typu opinii. Chory jest przekonany o ciągłej inwigilacji, podsłuchach, filmowaniu, podglądaniu go. Ma wrażenie, że inni chcą się go pozbyć, zabić, zatruć, okaleczyć, zrobić krzywdę, że bezustannie grozi mu niebezpieczeństwo ze strony mniej lub bardziej sprecyzowanych wrogich sił;
  • urojenia owładnięcia – urojenia mają charakter absurdalny, np. poczucie bycia sterowanym przez urządzenia techniczne lub Internet. Przekonanie chorego, że inni oddziałują na niego za pomocą różnych sygnałów, fal dźwiękowych albo wszczepionych pod skórę chipów. Chory myśli, że jego zachowanie jest kontrolowane z zewnątrz, np. poprzez hipnozę, telepatię, że stracił autonomię nad własnymi myślami, bo obca siła wykradła mu wolę i osobiste sądy, a narzuciła inne. Twierdzi, że czuje, jakby każdy czytał w jego głowie, bo jego myśli są „odsłonięte”;
  • urojenia depresyjne – przekonanie o swej małości, biedzie, grzeszności, winie; sądy katastroficzne, dotyczące wiecznego potępienia. Samooskarżanie się, poniżanie, urojenia nihilistyczne (np. w zespole Cotarda) – przekonanie, że się nie żyje lub że niektóre narządy uległy rozpadowi. Przekonanie o swej marności i obumieraniu ciała. Często łączą się z urojeniami hipochondrycznymi (twierdzenie, że zachoruje się na ciężką chorobę, AIDS albo nowotwór);
  • urojenia ksobne – inaczej urojenia odnoszące. Najczęściej występują w paranoi, a polegają na przekonaniu chorego, że każde, nawet najbardziej neutralne wydarzenie, dotyczy jego, np. poczucie, że inni rozmawiają na temat chorego, że czynią pod jego adresem jakieś sugestie, znaki, że patrzą prowokacyjnie w jego kierunku, że śmieją się z niego, że chory jest przedmiotem szczególnego zainteresowania otoczenia, że speaker w telewizji mówi akurat na jego temat itp.;
  • urojenia interpretacji – przekonanie, że każdy fakt ma swój szczególny cel. Do urojeń interpretacji zalicza się wszelkie zaburzenia myślenia, wynikające z nieprawidłowej oceny przyczyn i wysuwania nieprawdziwych skutków, np. urojenia zdrady przez partnera (interpretowanie każdego zachowania partnera jako dowodu niewierności, np. w zespole Otella), urojenia ciąży, urojenia opętania;
  • inne urojenia – wszelkie pozostałe absurdalne przekonania chorego, których nie da się zaklasyfikować do powyższych kategorii, np. urojenia zniekształceń ciała, zmiany tożsamości (nazwiska, osobowości, przemiana w zwierzę), zmiany relacji z ludźmi – małżonek to agent, rodzina nie jest prawdziwa, tylko sztuczna, podstawiona przez kogoś innego, zesłana przez UFO itp.

2.2. Rodzaje urojeń ze względu na strukturę

Ze względu na strukturę, sposób połączenia między sobą absurdalnych myśli, wyróżnia się:

  • urojenia proste – pojedyncze fałszywe przekonania na dany temat, nieprawdziwa interpretacja jakiegoś zdarzenia bez tendencji do tworzenia systematycznego światopoglądu przez chorego;
  • urojenia paranoiczne – charakteryzują się bardzo dużą spójnością, tak że osoba jest w stanie przekonać otoczenie, że ma rację (np. podać argumenty na rzecz rzekomej zdrady partnera). W ten sposób może dojść do obłędu (paranoi) udzielonej, gdzie zaszczepia się treści patologiczne innym osobom;
  • urojenia paranoidalne – występują w zespołach paranoidalnych, schizofrenii paranoidalnej. Są to systemy barwne i rozbudowane, dziwaczne, niemożliwe do zaistnienia realnie, niedające się odnieść do rzeczywistości. Dużo w nich treści magicznych;
  • urojenia inkoherentne – występują np. w zaburzeniach świadomości albo zdezorganizowanej schizofrenii. Są to sądy splątane, pojedyncze, które nie tworzą spójnej całości, oderwane od siebie, niespójne;
  • urojenia oniryczne – przypominające marzenia senne. Pacjent jest silnie zaangażowany emocjonalnie w urojenia, ale zachowuje się wobec nich stosunkowo biernie.

Na uwagę zasługuje też mantyzm – uczucie gromadzenia się obcych myśli, zjawisko bliskie pseudohalucynacjom. Uczucie natłoku myślowego może wynikać z przekonania o istnieniu jakiejś bariery w mózgu.

Bibliografia

  • Seligman M.E., Walker E.F., Rosenhan D.L, Psychopatologia, Wydawnictwo Zysk i S-ka, Poznań 2003, ISBN 83-7298-441-7.
  • Szymańska Z., Psychiatria wieku dziecięcego i młodzieńczego, Państwowy Zakład Wydawnictw Lekarskich, Warszawa 1967.
Porozmawiaj o tym na Forum Psychologia »
Lubię to!
2

Komentarze (2)

Wyloguj
~aniolek
~aniolek

Moja siostra uroila sobie po porodzie ze jej dziecko zabierzemy do 9 miesiaca pomagalam jej wszystko bylo niby dobrze ale od 8 miesiecy pogorszylo sie uroila sobie cos i ucieka z dzieckiem przed nami chowa sie u siostry na dole potem na noc szybko wlatuje na gore i zamyka sie z dzieckiem w pokoju maly ma juz 20 miesiecy od 8 miesiecy nie widzialam dziecka - .. boi sie ze jej ukradne - - jest wobec mnie agresywna i nie raz kopla mnie w noge tak silno ze o malo by mi nogi nie zlamala - . chcialam jej pomoc porada psychologiczna to siosta z dolu mnie zablokowala - nie pozwolila jej pomoc - doszlo do tego ze ktos z ludzi zglosil do gminy doniesienie na nia ze zneca sie nad dzieckiem - siedziala zamnkinieta w pokoju z dzieckiem przez nawet 5 dni - wyslali ja do psychologa wymigala sie zaprzeczyla - dziecko by nie chodzilo . siostra sika do nocnika lub do wanienki - , od porodu sie nie kapala ale siostra z dolu powiedziala ze jej przejdzie - wiem ze ja mam racje a druga siosta zle zrobila ze nie pozwolila pomoc jej - to psychoza poporodowa - . napuscila ja na mnie niepozytywnie zal mi siostry jest samotna matka chora na padaczke kiedys chorowala na swizofremie - kocham ja mimo wszystko choc tyle razy uslyszalam od niej slowa nienawistne dziecku nie robi nic tylko zamyka sie na 3 dni czasem nie wychodzi z pokoju ale siostra z dolu znachorka - z patologicznej rodziny ma nad nia wladze i nia manipuluje wykorzystuje - . pomoz dorac jak mam ta sytuacje rozwiazac -nie chce by jej i dziecku stala sie krzywda - siosta z dolu wmawiala pierwsze mi ze siostra co ma dziecko ma psychoze - a teraz jej wmaia ze to ja mam psychoze - - ani ja ani siostra nie mamy tej choroby - .szukalam pomocy u lekarza to siostra z dolu zaprzeczyla -nie dala by siostrze pomogl psycholog - a sama ma wszystkie dzieci leczone u psychologa - ze szkoly - bo unich jest alkohol i mieszka z draniem konkubentem - - dziekuje i prosze o rade pozdrawiam

Odpowiedz
~gregorold
~gregorold

Mam podejrzenia schizofreni zdray Jestem w zwiazku malzenskim 11lat mamy dwojke dzieci w lutym dowiedzialem sie ze zona ka jakis romans z 21 latkiem zrobilem awanture ze to juz koniec i tak dalej ona powiedziala ze do niczego nie doszlo i ze to koniec romansu po dwuch miesiacach znowu odkrylem ze to nie koniec sytuacja sie powturzyla po pieciu miesiacach to samo teraz nie juz zkoczyla na dobre ale dla mnie to nie koniec kazdy jej wyjazd telefon sms to mysl ze ona dalej sie z nim spotyka mam zaburzenia we snie koncentracji brak wspulzycia od trzech miesiecy dla mnie caly czas to sie ciagnie czy to schizofrenia ?

Odpowiedz

20 najczęstszych porad

  1. Czy to może być zespół Otella?
  2. Ciężki stan po dopalaczach - co mi może dolegać?
  3. Jak leczyć psychozę?
  4. Lęki i neurozy
  5. Co oznacza poczucie bycia obserwowanym?
+ Załóż wątek

Dyskusje na forum

krzysztoff.k Pytania do specjalistów 0 odpowiedzi Stany chorobowe a urojenia krzysztoff.k:

Witam - czyli " tworzenie " urojeń mówienie o czymś co nie miało miejsca , co nigdy...

pokaż 5 następnych

Artykuły Urojenia

Zaburzenia myślenia
Urojenia Zaburzenia myślenia

(...) myślenia. Do najbardziej znanych zaburzeń myśli należą m.in.: urojenia, myśli natrętne, neologizmy, sałata słowna, myślenie magiczne ... osobowości, np. u psychotyków; urojenia – sądy niezgodne z rzeczywistością, absurdalne, niedorzeczne, niepodlegające ... ; wyróżnia się wiele rodzajów urojeń, np. urojenia wielkościowe, urojenia prześladowcze, urojenia...

Urojenia Zespół Capgrasa

(...) zostały zamienione na obcych ludzi, identycznych w wyglądzie. Urojenia o takim charakterze mogą występować w przebiegu schizofrenii ... związanych z błędną identyfikacją osób. Jak może objawiać się zespół Capgrasa, oprócz urojenia opanowania świata ... z tym odmawiać spania we wspólnym łóżku. Urojenia mogą prowadzić do lęków przed „obcymi sobowt ... urojenia zazdrości, np. że „obcy przybysz” chce uwieść małżonka. Urojenia zespołu Capgrasa mogą sprowadzać...

Urojenia Zespół Cotarda

(...) albo że jego ciało się rozpada. Ponadto pojawiają się poczucie winy, silny lęk i urojenia kary. Dlaczego powstają urojenia negacyjne ... zespołu Cotarda Nie ma zgodności co do etiologii zespołu Cotarda. Uznaje się, że urojenia nihilistyczne powstają wskutek ... świat, ani ludzie wokoło. Czasami chorobie towarzyszą poczucie nieśmiertelności albo urojenia dotyczące absurdalnych rozmiar ... przekonań, że nie istnieją i nie będą krwawić. Nihilistyczne urojenia mogą objawiać się także poczuciem nierealności...

Urojenia Zespół Fregoliego

(...) przez niego osoby są w rzeczywistości jednym i tym samym człowiekiem, który zmienia swój wygląd zewnętrzny. Urojenia mogą ... ój wizerunek, u chorego pojawiają się też urojenia prześladowcze. Nazwa choroby wywodzi się od nazwiska włoskiego aktora &ndash ... towarzyszą urojenia prześladowcze. Wskutek nieznajomości precyzyjnych przyczyn rozwoju choroby nie udało się do tej pory...

Urojenia Ciąża urojona

Ciąża urojona jest przykładem poważnego zaburzenia psychicznego, dotyczącego kobiet, które borykają się z problemem niepłodności i bezskutecznie starają się o dziecko albo pań, które przeżywają ogromny stres i lęk przed tym, że mogą począć...

Depresja: urojeniaOdtwórz wideo
Urojenia Depresja: urojenia

(...) od rodzaju przeżyć wyróżnia się depresję głęboką, której mogą towarzyszyć urojenia winy i kary. Opierają się ... . Jak objawiają się urojenia w...

Schizofrenia Schizofrenia paranoidalna

(...) na zaburzenia schizofreniczne. W przebiegu choroby dominują omamy i urojenia. Schizofrenia paranoidalna została ujęta jako odrębna ... paranoidalna. Jej obraz kliniczny został zdominowany przez objawy wytwórcze (pozytywne), takie jak halucynacje i urojenia ... wyraźnie wyrażone. Schizofrenia paranoidalna to w skrócie usystematyzowane urojenia plus nasilone omamy słuchowe. Schizofrenik paranoidalny cierpi na urojenia prześladowcze lub urojenia wielkościowe o bardzo złożonym charakterze,...

Schizofrenia Zespół urojeniowy

Urojenie wielkościowe, urojenia ksobne, urojenia owładnięcia, urojenia prześladowcze – te wszystkie rodzaje urojeń ... ół urojeniowy? W zespołach urojeniowych dominują urojenia o różnej strukturze na tle osobowości o różnej dezintegracji ... diagnozowane. Usystematyzowane urojenia wielkościowe, urojenia prześladowcze lub oddziaływania poczytuje się najczęściej jako objaw wytw ... ów urojeniowych daje się wyróżnić: zespół urojeniowy prosty – urojenia są pozbawione specyficznej...

Schizofrenia Epizod psychotyczny

Epizod psychotyczny to stan utraty właściwego kontaktu z otoczeniem, w którym mogą występować urojenia i halucynacje ... to nie tylko halucynacje i urojenia ale także i objawy negatywne jak utrata napędu, zainteresowań, zamknięcie się w sobie, apatia. Niekt ... mają znaczenie przy wystąpieniu każdej choroby psychicznej. Urojenia Choć raczej uważa się, że pojedyncze halucynacje mogą się pojawiać także u osób zdrowych. Jednak ich interpretacja urojeniowa, może świadczyć o rozwijającej się chorobie. Urojenia...

Zaburzenia osobowości Objawy paranoi

(...) u nich urojenia uniemożliwiają funkcjonowanie w społeczeństwie. Chorym wydaje się, że ktoś ich śledzi, że ukochana osoba ich zdradza ... ? Czy na to zaburzenie osobowości składa się tylko podejrzliwość i urojenia prześladowcze? Przyczyny paranoi Zaburzenia urojeniowe to złożone przeżycia. Chory ma na jakiś temat fałszywe przekonanie, co wiąże się z ogromnymi emocjami i ekstremalnymi zachowaniami. Urojenia można podzielić na kilka rodzajów: urojenia prześladowcze – choremu wydaje się, że inni są do niego...

Zaburzenia snu Omamy nocne

(...) negatywnie na nocny odpoczynek. Niepokojącym sygnałem jest nie tylko bezsenność, ale i urojenia, zwane także omamami. Mogą pojawić się na skutek przyjmowania niektórych leków lub zaburzenia psychicznego. Urojenia pojawiają się zwykle podczas snu. Omamy ... omamy nocne? Urojenia to percepcje różnego typu doświadczeń bez zewnętrznego stymulanta, które wydają się być ... rzeczy. Większość osób doświadcza audiowizualnych omamów. Urojenia są często traktowane jako sen lub koszmar...

Omamy i halucynacje Halucynacje alkoholowe

(...) psychotyczne, np. omamy, urojenia i iluzje. Pojawiają się zaburzenia świadomości, zaburzenia myślenia i pamięci, różnego rodzaju ... do nich między innymi: lęk i niepokój, zaburzenia snu, drżenie mięśni, zaburzenia świadomości, omamy i urojenia, napady drgawkowe ... óżne dziwne zwierzątka, np. białe myszki, stworki, twarze. Pojawiają się też urojenia prześladowcze. Chory jest przekonany, że ktoś ... delirium tremens u pacjentów pojawiają się też urojenia oniryczne, wrażenia, jakby brali udział w marzeniach sennych...

Skutki alkoholizmu Psychoza alkoholowa

(...) Pojawiają się iluzje, urojenia i omamy. Pacjent relacjonuje, że dostrzega małe, ruchliwe zwierzątka, dziwne stworki i twarze. Czasami pojawia się zespół oblężenia – urojenia prześladowcze, irracjonalne przekonania, że jest się śledzonym, atakowanym ... zazwyczaj około tygodnia i wymaga leczenia szpitalnego. Inne objawy majaczenia alkoholowego, to: urojenia oniryczne – podobne ... do ograniczenia życia chorego wyłącznie do sprawdzania partnerki i poszukiwania dowodów zdrady. Ten stan psychotyczny i...

Halucynoza
Omamy i halucynacje Halucynoza

(...) przerodzić się w paranoję pasożytniczą (paranoia parasitaria), kiedy halucynacjom zaczynają towarzyszyć urojenia dotyczące choroby ... jako przejaw choroby. Czasami w obrazie klinicznym pojawiają się urojeniowe interpretacje halucynacji, ale generalnie urojenia nie są ... halucynacjom towarzyszą urojenia prześladowcze, urojenia oddziaływania albo owładnięcia, znaczny spadek nastroju, agresja,...

Psychoza afektywna Leki przeciwpsychotyczne

Leki przeciwpsychotyczne to inaczej neuroleptyki. Jak sama nazwa wskazuje, leki antypsychotyczne leczą objawy psychozy – urojenia, omamy, wycofanie społeczne i pobudzenie. Pierwszy raz określenia „leki przeciwpsychotyczne” użyli francuscy lekarze – Jean Delay i Pierre Deniker. Jakie rodzaje neuroleptyków można wyróżnić? Czy leki ... órcze) objawy schizofrenii, czyli omamy, urojenia, zakłócenia emocjonalne i pobudzone zachowanie, ale niewiele robią w...

Psychoza afektywna Psychoza

(...) je za część rzeczywistości. Na przykład jeśli ma urojenia paranoidalne, będzie się czuła realnie zagrożona przez inne osoby ... ów oraz zapachów, które nie istnieją). Fałszywe przekonania lub dziwna, nieuzasadniona ocena sytuacji (urojenia: wiara w...

Schizofrenia Schizofrenia rezydualna

(...) się brakiem zasadniczych objawów, takich jak urojenia, halucynacje, niespójność czy poważna dezorganizacja ... rezydualnej, jak w każdej postaci schizofrenii, mogą pojawić się omamy i urojenia, ale zazwyczaj mają charakter minimalny i...

Łysienie a czynniki zewnętrzne Trichotillomania - wyrywanie włosów

(...) Kompulsywne wyrywanie włosów jest rozpoznawane jako trichotillomania, gdy nie towarzyszą temu żadne urojenia lub omamy.

Psychoza afektywna Zaburzenia psychotyczne

(...) psychotyczne najbardziej kojarzą się ze schizofrenią i sztandarowymi objawami, jak omamy i urojenia. Psychozy jednak to coś więcej niż ... ównych objawów psychotycznych zalicza się m.in.: złudzenia fizjologiczne, iluzje, urojenia, halucynacje i omamy rzekome ... niekontrolowane pobudzenia w mózgu i hamować manifestację objawów pozytywnych, takich jak omamy czy urojenia.

pokaż 10 następnych
Zamknij Załóż konto
Zamknij Logowanie

Nie masz konta? Załóż teraz

Zapomniałem hasło Przypomnij hasło

Zamknij

Wypełnij swoje dane

Ryzyko schorzeń często zależne jest od płci, wieku i wykonywanego zawodu

Wiek determinuje zarówno ryzyko schorzeń, jak i rodzaj leczenia

Dzięki informacji o Twojej lokalizacji i ubezpieczeniu, będziemy mogli zaproponować Ci najlepszych specjalistów i kliniki zajmujące się Twoim problemem

-

Dane kontaktowe potrzebne są nam do powiadomienia Cię o odpowiedziach specjalistów

Akceptuję regulamin zadawania pytań.
Cofnij