Pokaż kategorie abcZdrowie.pl
Pokaż kategorie

Zaburzenia snu

Zaburzenia snu zostały skategoryzowane w Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych ICD-10 pod kodem F51 (nieorganiczne zaburzenia snu) i G47 (zaburzenia snu). Mianem zaburzeń snu określa się wszelkie dysfunkcje i nieprawidłowości, które dotyczą długości, jak i jakości snu. Do najbardziej popularnych zaburzeń snu zalicza się: bezsenność, narkolepsję, bezdech senny i somnambulizm, które zakłócają funkcjonowanie człowieka w ciągu dnia, powodując spadek samopoczucia.

1. Problemy ze snem

Każdy chce się wysypiać, bo zdrowy sento dobre samopoczucie, nastrój, energia do działania. Sen i czuwanie to najważniejsze z rytmów okołodobowych człowieka. Jednak niektórzy cierpią na poważne zaburzenia snu. Do najbardziej popularnych zaburzeń snu zalicza się:

  • dyssomnie – zaburzenia snu, które charakteryzują się nieprawidłową ilością, jakością oraz czasem trwania snu, np.: bezsenność, hipersomnia, czyli nadmierna senność, narkolepsja, zaburzenia rytmów okołodobowych, zespół przyspieszonej fazy snu oraz zaburzenia snu związane z nocną dysfunkcją oddechową;
  • parasomnie – zaburzenia snu, które występują w trakcie jego trwania, podczas wybudzania lub zasypiania i do tej grupy zalicza się: lęki senne, koszmary nocne, mówienie przez sen, somnambulizm, upojenie przysenne (zespół Elpenora), paraliż przysenny, seksomnię (zespół Morfeusza) oraz bruksizm (zgrzytanie zębami podczas snu);
  • zaburzenia snu w przebiegu schorzeń psychicznych – bezsenność czy problemy ze snem są częstym objawem towarzyszącym chorobom psychicznym, np. zaburzeniom nastroju, w tym przede wszystkim depresji.

W ICD-10 pod kodem F51 wyróżniono m.in. następujące nieorganiczne zaburzenia snu: bezsenność nieorganiczną, nieorganiczną hipersomnię, nieorganiczne zaburzenia rytmu snu i czuwania, somnambulizm (sennowłóctwo), lęki nocne i koszmary senne. Pod kodem G47 mieszczą się następujące zaburzenia snu: insomnia (zaburzenia w rozpoczęciu i trwaniu snu), hipersomnia (zaburzenia z nadmierną sennością), zaburzenia rytmu snu i wstawania, bezdech senny, narkolepsja i katalepsja.

2. Rodzaje zaburzeń snu

Do najpopularniejszych zaburzeń snu zalicza się m.in. bezsenność, która polega na utrzymujących się przez dłuższy czas kłopotach w zasypianiu, wybudzaniu się w nocy, niemożności powtórnego zaśnięcia oraz zbyt wczesnym budzeniu się. Istotą bezsenności jest subiektywne poczucie braku snu, niewyspanie i senność w ciągu dnia, które występują, mimo iż długość snu mieści się w normie. Trudności ze snem wykazują także osoby z zespołem niespokojnych nóg. Zaburzenie to występuje zazwyczaj przed zaśnięciem i charakteryzuje się nieprzyjemnymi oraz bolesnymi doznaniami w nogach (czasem w rękach), wierceniem się, poruszaniem nogami i próbami ich rozmasowania, co jednak nie uśmierza bólu.

Inną kategorią zaburzeń snu jest bezdech senny albo inaczej zespół bezdechu śródsennego, który polega na ustaniu wentylacji płuc podczas spania przez okres dłuższy niż 10 sekund lub spłyceniu oddechu poniżej 50%. Głównym objawem bezdechu jest chrapanie i wielorazowe epizody wybudzania się w ciągu nocy, co powoduje rano uczucie niewyspania i zmęczenia. Hipersomnia natomiast to inaczej nadmierna senność w ciągu dnia wraz z napadami snu niezależnie od miejsca i pory. Hipersomnię uznaje się za izolowaną jednostkę nozologiczną albo jeden z objawów narkolepsji. Na obraz chorobowy narkolepsji, oprócz nadmiernej senności, składa się: katapleksja, porażenie przysenne oraz omamy hipnagogiczne.

3. Konsekwencje zaburzeń snu

Z badań Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) wynika, że przeciętny człowiek śpi około 7 godzin i 30 minut, czyli o 1,5 godziny krócej niż na początku XX wieku. Ponadto szacuje się, że od 30 do 35% osób w populacji ogólnej ma problemy ze snem, a 9-11% cierpi na chroniczną bezsenność. Zaburzenia snu mogą mieć charakter izolowany albo stanowić jeden z symptomów chorób natury psychicznej (depresji, nerwicy, uogólnionych lęków, uzależnień) lub somatycznej. Sen jest niezbędny do życia i prawidłowego przebiegu procesów psychicznych. Już jedna nieprzespana noc obniża sprawność psychofizyczną. Deprywacja snu przez dłuższy czas powoduje szereg negatywnych efektów psychicznych i fizjologicznych, np.:

  • spadek samopoczucia i zmiany nastroju;
  • zmęczenie, brak pokrzepienia i wypoczynku odczuwanego w ciągu dnia;
  • senność, spowolnienie reakcji, gorszy refleks;
  • osłabienie zdolności poznawczych, gorszą jakość wykonania zadań;
  • spadek koncentracji uwagi i motywacji;
  • luki w pamięci;
  • większą ilość błędów w pracy;
  • wzrost wypadków komunikacyjnych, np. na skutek zaśnięcia za kierownicą;
  • rozdrażnienie, irytację, gniew, wybuchy złości, huśtawkę emocjonalną;
  • komplikacje zdrowotne, większe spożycie leków;
  • spadek odporności na stres i obniżoną tolerancję na frustrację;
  • destabilizację funkcjonowania układu immunologicznego, większą podatność na infekcje;
  • większe ryzyko wystąpienia depresji lub innej choroby afektywnej;
  • większą podatność na choroby układu krążenia (np. nadciśnienie) oraz układu trawiennego;
  • skłonność do otyłości.

4. Higiena snu

Zaburzenia snu wynikają nie tylko z chorób natury somatycznej czy psychicznej, ale wiążą się również z czynnikami środowiskowymi zakłócającymi sen, wśród których czołowe miejsce zajmuje hałas. Chroniczne zaburzenia snu wymagają dokładnej diagnozy i leczenia. Należy udać się do lekarza psychiatry lub neurologa albo do poradni zaburzeń snu. Leczenie zaburzeń snu poprawia jakość życia pacjentów i chroni przed rozwojem chorób somatycznych, mających związek z deprywacją snu. Nie ma metody-wytrychu, która odpowiadałaby na pytanie, jak leczyć bezsenność, narkolepsję czy lunatyzm.

Zanim jednak skorzysta się z leczenia farmakologicznego zaburzeń w zasypianiu, warto pamiętać, że komfort snu można sobie zapewnić, pamiętając o przestrzeganiu kilku prostych zasad:

  • Ustal stały rytm snu i aktywności – kładź się spać i budź się codziennie o tej samej porze.
  • Gimnastykuj się, uprawiaj sporty i aktywnie wypoczywaj – wysiłek fizyczny ułatwia zasypianie, ale pamiętaj, by unikać ćwiczeń na 5-6 godzin przed snem, gdyż mogą działać pobudzająco.
  • Dbaj o zdrowy styl życia – unikaj kofeiny, nikotyny i dużej ilości czekolady, szczególnie przed snem, gdyż używki te działają energetyzująco na organizm. Przed położeniem się spać nie pij alkoholu. Co prawda, wieczorny drink ułatwia zasypianie, ale spłyca sen.
  • Unikaj drzemek w ciągu dnia – wieczorna senność pojawia się później i trudniej jest zasnąć.
  • Nie jedz obfitych posiłków tuż przed zaśnięciem.
  • Stwórz rytuał chodzenia spać – zjedz lekkostrawną kolację, pościel łóżko, umyj się, wykonaj czynności kosmetyczne, ubierz piżamę, zgaś światło i wygodnie ułóż się w łóżku.
  • Nie zażywaj leków, które mogą opóźniać lub zakłócać sen, np. niektóre leki nasercowe czy przeciwgorączkowe.
  • Zrelaksuj się przed snem – odpręż, zapomnij o stresach w ciągu dnia, posłuchaj muzyki, poczytaj książkę albo weź gorącą kąpiel, która wzmaga senność.
  • Zatroszcz się o dobrą aurę w sypialni – miejsce spania powinno być ciche, chłodne (najlepsza temperatura to 16-18°C), wygodne i zaciemnione, co sprzyja produkcji melatoniny – hormonu produkowanego przez szyszynkę, który warunkuje sen.
  • Kiedy nie możesz zasnąć w czasie 30 minut od zgaszenia światła, wstań z łóżka i zacznij robić coś innego, np. przenieś się do innego pokoju.
  • Skorzystaj z zabiegów relaksujących – głębokie oddychanie, wizualizowanie sympatycznych wyobrażeń czy relaksacja progresywna Jacobsona ułatwiają zasypianie.

Zaburzenia snu mogą wydawać się stosunkowo łagodną dolegliwością, ale czasami potrafią skutecznie uprzykrzyć człowiekowi życie. Sen jest niezbędny do prawidłowego funkcjonowania. Gwarantuje m.in. regenerację sił organizmu, umożliwia konsolidację śladów pamięciowych i efektywną naukę. Nie należy zatem bagatelizować problemów ze snem i pozwalać na uczucie permanentnego zmęczenia, gdyż niewyspanie znacznie obniża jakość funkcjonowania i poczucie zadowolenia z życia.

Komentarze (9)
~Wioletta
~Wioletta

Witam,
mam 35 lat i jestem chora na SM, mam również stwierdzoną tężyczkę (miałam wielokrotnie atak tężyczki). Od miesiąca w nocy dzieją się ze mną dziwne rzeczy, trudne do opisania. 2 razy było tak, że spałam i obudziłam się z dziwnym uczuciem niemocy i bezsilności, nie mogłam wydobyć z siebie głosu, nie mogłam się poruszyć,miałam wrażenie, że coś mi w tym przeszkadza. Natomiast wczoraj ok 23.30 kiedy jeszcze nie spałam wydawało mi się, że ktoś jest w mojej sypialni, męża jeszcze słyszałam jak krzątał się w salonie, a ja jakby otumaniona, obezwładniona, bez możliwości poruszenia się leżałam na prawym boku i próbowałam go zawołać ale nie mogłam głosu z siebie wydobyć. Zaczęłam "pluć" tak jak dzieci małe kaszkę wypluwają, żeby mąż mnie usłyszał, ale to nic nie pomogło. Nie wiem ile czasu to trwało, ale jak tylko zorientowałam się, że zaczęłam krzyczeć mąż wbiegł do sypialni, a ja miałam zaślinioną brodę i poduszkę od plucia. Mąz powiedział, że wyglądam jak bym ducha zobaczył, że cos złego chyba mi sie przyśniło....ALE JA NIE SPAŁAM, JA BYŁAM ŚWIADOMA TEGO, CO SIĘ DZIAŁO. Po tym wszystkim boję się dziś położyć do łóżka bo nie wiem czego mogę się spodziewać. Co to może być?
Bardzo proszę o pomoc, może jakieś leki nasenne mi pomogą?
Czekam na informację, Wioletta

Odpowiedz
~fer
~fer

Tez tak miałam ale tylko raz miałam trudności w oddychaniu, było mi duszno,myślałam, ze się wykończę mąż spał obok mnie a ja nie mogłam wydobyć z siebie głosu, żeby mu powiedzieć, żeby mi pomugł, nie mogłam go nawet dotknąć żeby go zbudzić bo nie byłam w stanie się ruszyć, czułam sie unieruchomiona we własnym ciele, myślałam, że umrę. miałam tak tylko raz, pół roku temu, nie wiem co to jest, dodam że jestem młodą zdrową kobietą.

Odpowiedz
~Oltremarina
~Oltremarina

@~Wioletta: Miałam kiedyś to samo. Na nic nie choruję, myślałam, że jakiś demon czy coś na mnie usiadło. Niemoc, coś jakby na mnie siedzącego. Nie mogłam nic zrobić. Po minucie czy dwóch udało mi się rękę spod głowy wysunąć i jakby się organizm odblokował. Było to jakieś 10 lat temu. Jednorazowe doznanie, ale nigdy nie zapomnę. Nie spałam na 100%. Sama jestem ciekawa, co mi się stało. Pozdrawiam. Iwona

Odpowiedz
~fsfg
~fsfg

Mam 18 lat, uprawiam spory staram się jeść dobrze, kładę się spać o 22 - zawsze i wstaje o 6. I mam problemy Ze zmęczeniem . W dzień taka jestem śpiąca , że czasami nie wiem co śię dzieje, nie mam anemii, miałam robione badania i nie wiadomo co mi jest, dodatkowo wykryli mi astme chociaż nie skarżyłam się na duszności, oraz mam alergię na roztocza. Często odsypiam popołudniami, ale juz jak ostanio byłam na korepetycjach z matematyki razem z korepetytorem rozwiązywałam zadania to tak się skupiłam , że 15 minut jakbym się zamyśliła taka zawiechę złapałam. jestem tak bardzo zmęczona , że cały cZas ziewam chociaż zawsze rano się wysypiam.

Odpowiedz
~Laura
~Laura

SkomentujStraszne są te konsekwencje zaburzeń snu.Ja mam takie problemy od dawna i im wiecej czytam tym bardziej się boję powikłań zaburzeń snu. Ostatnio zaczełam brac lek Melatonine Lekam, bo przecież już wszystko co związane z szumnie brzmiącą higieną snu przestało działać. Farmaceutka zaleciła 1 tablekę na 1 h przed snem. Zaczym z nadzieję powrotu do ludzi optymistów i z energią do działania!

Odpowiedz
piotr1506
piotr1506

@~Wioletta: czesc mialem to kilka razy dokladnie tak jak to opisujesz ,na poczatku tez wpadalem troche w panike teraz juz nie ,po okolo minuty przechodzi,,co to jest dokladnie nie wiem,bylem u roznych lekarzy ,doszlismy do wniosku ze [czy nie masz zbyt wolnej pracy serca ,ponizej 60 \min]otoz ja mam dolna granice czyli ok 60 w nocy gdy spimy nasze serce bije wolniej u mnie czasami za wolno I to jest to nastepuje zbyt wolno nasz organism alarmuje ze cos sie dzieje ty sie budzisz ale musi minac troche czasu zanim krew dostatecznie dotleni mozg I reszte ciala ,jesli masz jakas inna diagnose napisz ,pozd piotrek

Odpowiedz
~Zosia
~Zosia

Ja na sen mam jeden sprawdzony środek, Sen Apotex. Jest tani i dobry. Ale oczywiście biorę tylko kiedy muszę. 1 tabletka na 30 min przed spaniem daje mi całą spokojna noc.

Odpowiedz
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Zaburzenia snu - najnowsze pytania

grupy wsparcia i fora dyskusyjne

Artykuły Zaburzenia snu
Zaburzenia snu

Ciasteczka nasenne!

Jedną z zasad zdrowego snu jest powstrzymanie się od jedzenia na jakiś czas przed pójściem do łóżka. Okazuje się, że czasem można, a nawet powinno się złamać tę regułę. Istnieją bowiem słodycze, które ułatwiają zasypianie. Do takich smakołyków należą...

Zaburzenia snu

Hipersomnia

(...) ) zaburzenia snu: narkolepsja, hipersomnia idiopatyczna, bezdechy podczas snu, organiczne uszkodzenia mózgu,...

Zaburzenia snu

Rytm okołodobowy

(...)  kolejne problemy, nie tylko zaburzenia snu. Mogą to być choroby sercowo-naczyniowe, zaburzenia pracy jelit i trawienia, zaburzenia ... -32, Szelenberger W. Bezsenność, Via Medica, Gdańsk 2007, ISBN 83-60072-61-5, Prusiński A. Bezsenność i inne zaburzenia snu,...

Zaburzenia snu

Parasomnie

(...) 83-60072-61-5, Prusiński A. Bezsenność i inne zaburzenia snu, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2007, ISBN...

Zaburzenia snu

Lunatykowanie

(...) jest wciąż niejasna.Szelenberger W. Bezsenność, Via Medica, Gdańsk 2007, ISBN 83-60072-61-5, Prusiński A. Bezsenność i inne zaburzenia snu, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2007, ISBN 83-200-3434-9, Krupka-Matuszczyk I. Zaburzenia snu u kobiet, Sen, 2008,...

Zaburzenia snu

Mówienie przez sen

(...) Jednak nie wszystkie zaburzenia snu to powód do zmartwień. Mówienie przez sen jest częstym zjawiskiem, które u znacznej większości ludzi ... 83-60072-61-5, Prusiński A. Bezsenność i inne zaburzenia snu, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2007, ISBN...

Zaburzenia snu

Omamy nocne

(...) zaburzenia snu i silne zmęczenie organizmu, przyjmowanie niektórych substancji, na przykład LSD, ecstasy, marihuany, niektóre...

Zaburzenia snu

Strach przed snem

Coraz więcej osób ma problem ze snem. Najczęściej jest to bezsenność lub zaburzenia snu. Te problemy to poważna sprawa ... , i zainteresuj się technikami relaksacyjnymi. Naucz się odpoczywać i radzić sobie z napięciem. Wówczas zaburzenia snu będą mniej dotkliwe ... w fobię, poszukaj pomocy specjalisty. Im dłużej zwlekasz z rozwiązaniem problemu, tym poważniejsze stają się zaburzenia snu.Szelenberger W. Bezsenność, Via Medica, Gdańsk 2007, ISBN 83-60072-61-5, Prusiński A. Bezsenność i inne zaburzenia snu,...

Zaburzenia snu

Dziwne sny

Ludzie od zawsze próbowali nadać znaczenie swoim snom. Nawet w dziwnych snach, najbardziej zaskakujących i irracjonalnych, doszukuje się ukrytych sensów, szuka się interpretacji marzeń sennych w różnego rodzaju sennikach. Niektórzy każdej nocy...

Zaburzenia snu

Sen z otwartymi oczami

(...) jest wszystko w porządku, a człowiek śpi i wysypia się, mając otwarte powieki. Zaburzenia snu Czasami ludzie przypisują sen z otwartymi...