Złamania kości

Złamania kości to zmiany, które doprowadzają do częściowej lub całkowitej utraty ciągłości kości. Przyczynami złamania są różnorodne urazy (upadki, wypadki komunikacyjne, kontuzje sportowe). Przy złamaniu kości może dojść także do uszkodzenia tkanek, naczyń krwionośnych i nerwów. Przy złamaniu otwartym wzrasta także ryzyko infekcji. Nieprawidłowe zrośnięcie kości może powodować ból i utrudniać poruszanie się.

Spis treści

Rodzaje złamań kości

Cechą kości jest duża odporność na działanie czynników zewnętrznych, zmienia się ona jednak wraz z wiekiem. Dziecięce kości są bardziej sprężyste, u osób starszych – bardziej kruche.  Gdy ciągłość kości zostanie przerwana pod wpływem jakiegoś urazu, którego siła przekracza granice wytrzymałości mechanicznej niezmienionej tkanki kostnej, dochodzi wtedy do złamania kości.

Złamanie żeber - zdjęcie rentgenowskie

RTG klatki piersiowej może ukazać złamanie żeber, które najczęściej jest... »

  Wyróżnić można złamania otwarte – z rozerwaniem skóry i widocznym w dnie złamaniem – oraz zamknięte – skóra nie zostaje przerwana. Złamania kości mogą być także poprzeczne lub z odłamaniem jej części w kształcie klina.   W konsekwencji tego, stawy są obciążane nieprawidłowo i dochodzi do ich zwyrodnienia. Czasem może dojść także do zniszczenia kości. W przypadku złamań u osób starszych konieczne jest całkowite unieruchomienie, co może powodować zapalenie żył, zapalenie płuc lub odleżyny w miejscach nacisku na skórę. Przy złamaniu kręgosłupa może dojść do przerwania rdzenia kręgowego i porażenia kończyn dolnych oraz zwieraczy pęcherza moczowego i odbytu. Konieczna jest w takim wypadku operacja.

Złamaniom kości sprzyjają: postępująca osteoporoza, podeszły wiek, choroby układu kostnego (guzy kości i szpiku kostnego), a także uprawianie niektórych dyscyplin sportowych.

Leczenie złamań kości

Gdy dochodzi do złamania kości, należy jak najszybciej zgłosić się do lekarza. Jeśli złamaniu towarzyszy krwotok, trzeba go natychmiast zatamować, stosując opatrunek. Nie wolno samodzielnie nastawiać komuś kości. Musi to zrobić lekarz, po analizie zdjęcia rentgenowskiego. Zdecydowana większość złamań wymaga unieruchomienia. W tym celu zakłada się poszkodowanemu gips bądź szynę. Ciężkie rodzaje złamań muszą być leczone w szpitalu, pod stałym nadzorem lekarza. Nierzadko złamania leczy się operacyjnie. Gdy kości już się zrosną, możliwe jest zdjęcie gipsu. Jednak zanim chory wróci do pełnej sprawności, musi przejść rehabilitację. W leczeniu złamań stosuje się także środki farmakologiczne zmniejszające ból oraz antybiotyki i leki przeciwzakrzepowe.

Złamaniom kości powstałym podczas uprawiania sportu można zapobiegać poprzez stosowanie ochraniaczy. Osoby jeżdżące samochodami powinny zapinać pasy. Czynność ta zajmuje zaledwie chwilę, a nie dość, że zapobiega łamaniu kości, to może także ocalić życie. Złamania kości bardzo często następują przy różnorodnych wypadkach komunikacyjnych. Ważne zatem jest uważne kierowanie pojazdami. Osoby, które są pod wpływem alkoholu, nie powinny siadać za kierownicą. Przyczyną złamań kości może być także osteoporoza. Osoby cierpiące na tę chorobę powinny pamiętać, by przyjmować leki i ostrożnie poruszać się, by nie narażać się na upadki. Złamaniom kości zapobiega także odpowiednie urządzenie mieszkania – do złamań dochodzi w wyniku poślizgu na płytkach bądź małych dywanikach. Łamliwość kości można zmniejszyć poprzez stosowanie diety bogatej w wapń i białko.

Przypisy

Kusz D. Kompendium traumatologii, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2010, ISBN 978-83-200-3766-1

Gaździk T., Podstawy ortopedii i traumatologii narządu ruchu, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2001, ISBN 83-200-3317-9

Debrunner H.U., Hepp W.R. Diagnostyka w ortopedii, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2008, ISBN 978-83-200-3416-5

Linki zewnętrzne

Złamania kości a ryzyko zgonu

Artykuły Złamania kości

Złamania kości udowej

Złamania kości udowej mogą występować w górnym odcinku kości udowej (złamania szyjki i złamania krętarzowe) oraz dotyczyć trzonu i obwodowego końca tej kości. Do częstych złamań kości udowej ...

Złamania kości śródstopia i palców stóp

Złamania kości to uszkodzenie jej struktury, polegające na zaburzeniu ciągłości tkanki kostnej. Złamania kości stopy mogą obejmować urazy kości śródstopia, kości palców i pięty oraz sąsiadujących ...

Złamania kości śródręcza i palców ręki

Złamania kości śródręcza i palców ręki nie należą do częstych złamań, jednak większość przypadków dotyczy osób uprawiających sporty, np. boks. Śródręcze zbudowane jest z pięciu kości. Pierwsza z ...

W obrocie ręki najczęściej spotyka się złamanie szyjki piątej kości śródręcza („złamanie bokserskie”).

Złamania kości przedramienia

Gdy mówimy o kościach przedramienia, mamy na myśli kość łokciową i promieniową. Kości te leżą względem siebie równolegle. Podczas poruszania ręką, kości te krzyżują się. Złamania kości ...

Złamania kości nadgarstka

Złamania kości nadgarstka są często trudne do wykrycia. Nadgarstek umożliwia nam poruszanie dłonią, dzięki niemu jesteśmy w stanie podnosić różne przedmioty czy wykonywać codzienne czynności. Jest ...

Operacja złamania kręgu

Operacja złamania kręgu nie należy do rzadkości, szczególnie w społeczeństwie starzejącym się. Kręgi mogą ulec złamaniu tak, jak inne kości w organizmie. Konsekwencje takiego złamania są różne, ...

Ból pooperacyjny jest uzależniony od  rodzaju operacji, czasu jej trwania, a także stopnia traumatyzacji tkanek. Czynnikami, które mogą wzmagać jego natężenie są zdrowie pacjenta i jego stan emocjonalny, poprzednie doświadczenia bólowe, ale również poziom lęku związany z proponowanym postępowaniem operacyjnym.<br />
<br />
Najsilniej odczuwany ból występuje zwykle w pierwszych dniach po operacji. To jednak powoduje spory dyskomfort, więc zalecane jest zastosowanie środków, które złagodzą  skutki uboczne zabiegu. Ból ten jest zwany receptywnymm (nocyceptywny) i powstaje na skutek aktywacji receptorów bólowych w odpowiedzi na działanie bodźców uszkadzających (np. uraz, choroba czy stan zapalny). Aby go uśmierzyć należy zastosować leczenie przeciwbólowe. Zależy ono jednak od rodzaju i zakresu zabiegu operacyjnego. Powinien on zostać przyporządkowany do jednej z czterech kategorii:<br />
1) zabiegi operacyjne połączone z niewielkim urazem tkanek (do których zalicza się zabiegi na powłokach, a także niewielkie zabiegi ginekologiczne),<br />
2) zabiegi operacyjne połączone z miernym urazem tkanek (takie jak np. usunięcie nerki, nadnercza czy pęcherzyka żółciowego),<br />
3) zabiegi operacyjne połączone ze znacznym urazem tkanek (zalicza się do nich zabiegi w obrębie jamy brzusznej, klatki piersiowej, kręgosłupa),<br />
4) zabiegi operacyjne połączone z rozległym urazem tkanek.<br />
<br />
Więcej na temat tego zagadnienia powie profesor Jerzy Wodliczek, anestezjolog.

Złamanie kości ramiennej

Złamanie kości ramiennej może nastąpić w części bliższej (w obrębie głowy i szyjki ramieniowej), w części środkowej oraz w okolicy stawu łokciowego. Złamania bliższego końca kości ramiennej są ...

Na zdjęciu rentgenowskim ramienia dokładnie widać miejsce złamania.

Złamanie ręki

Złamania ręki to częste złamania. Dochodzi do nich najczęściej w wyniku upadku lub mocnego uderzenia. Ręka składa się z wielu kości, dlatego też wyróżniamy kilka rodzajów złamania kości ręki.

Złamanie żebra

Złamanie żebra to bardzo częsty uraz klatki piersiowej. Dochodzi do niego w wypadkach komunikacyjnych lub przy upadku. Powikłania złamania żebra mogą być niebezpieczne dla życia.

RTG klatki piersiowej może ukazać złamanie żeber, które najczęściej jest wynikiem urazu mechanicznego.

Złamanie otwarte

Złamanie otwarte to bardzo niebezpieczny typ złamania kości. Pojawiająca się rana jest łatwą drogą dla wniknięcia drobnoustrojów. Może dojść do trudnego do wyleczenia zakażenia tkanki kostnej.

Złamanie nosa

Złamanie nosa to jeden z bardzo częstych urazów kości. Urazy nosa są bolesne i wymagają interwencji lekarza. Nie należy ich lekceważyć. Mogą bowiem doprowadzić do ciężkich powikłań.

Złamanie nogi

Złamanie nogi to dosyć częsty uraz. Niekiedy może być bardzo poważny i wymagać specjalistycznego leczenia. Należy jednak wiedzieć, jak udzielić pierwszej pomocy przy złamaniu nogi.

Złamania miednicy

Złamania miednicy powstają jako skutek przygniecenia ciężkimi przedmiotami, gruzem, upadku z wysokości, przejechania. W przypadku starszych osób do złamania dochodzi najczęściej w wyniku ...

Złamania i zwichnięcia

Złamanie to przerwanie ciągłości kości, dzieli się je na złamania otwarte i zamknięte. W przypadku złamań otwartych następuje przerwanie ciągłości skóry; przy złamaniach zamkniętych nie dochodzi ...

Złamanie to rodzaj uszkodzenia kości na całej jej szerokości, m.in.: u nasady, przynasady, trzonach kości. Wyróżnia się również pęknięcia i nadłamania. Uszkodzenia kości płaskich dzieli się na złamania trzonu, szyjki oraz występów kostnych. Mogą mieć charakter zamknięty lub otwarty. Występują z przemieszczeniem lub bez przemieszczenia o cechach pierwotnych lub wtórnych.<br />
<br />
Powikłania pierwotne po złamaniu to np.: uszkodzenia naczyń krwionośnych, nerwów i narządów wewnętrznych. Powikłania wtórne po złamaniu to m.in.: przykurcze, zespół Volkmanna, staw rzekomy i zapalenie kości.<br />
<br />
Jak prawidłowo udzielić pierwszej pomocy w przypadku złamania ręki?

Złamania kompresyjne

Złamania kompresyjne są jednym z głównych objawów osteoporozy kręgosłupa. Są to złamania zdemineralizowanych trzonów kręgowych, które nie wytrzymują nacisku sąsiednich kręgów. Osteoporoza ...

Urazy i złamania nosa

Urazy i złamania nosa są to jedne z najczęstszych urazów kości. Nos zewnętrzny człowieka ma chronić gałkę oczną i mózg. Dzięki swojej budowie jest sprężysty i lekkie uszkodzenia nie powodują ...

Krwawienie z nosa często spowodowane jest urazem mechanicznym.

Złamania kostek goleni

Złamanie kostek goleni to dość powszechny uraz. W dolnej części nóg znajdują się dwie kości, które łączą kolano z kostką, czyli: goleń oraz strzałka. Goleń jest większa i biegnie po wewnętrznej ...

Złamania żeber

Złamania żeber u osób starszych powstają w wyniku uderzenia lub upadku, u młodszych – jako efekt zgniecenia. Jednak uraz może nastąpić nawet na skutek długotrwałego kasłania lub niektórych chorób, ...

Densytometria kości

Densytometria kości jest to badanie polegające na ocenie gęstości mineralnej kości (BMD) przy podejrzeniu osteopenii lub osteoporozy . Warto pamiętać, że obniżona gęstość kości nie jest niezbędnym ...

Nowotwór kości

Nowotwór kości powstaje w wyniku niekontrolowanego podziału komórek, które tworzą guz. Z czasem nieprawidłowa tkanka może zastąpić zdrową tkankę kostną, w wyniku czego dochodzi do złamań. ...

Wykrycie guza umożliwiają przede wszystkim biopsja i badania histopatologiczne. Najczulszym z badań jest badanie za pomocą rezonansu magnetycznego, które pozwala precyzyjnie zobrazować granice guza.

Pytania do eksperta

Zabiegi rehabilitacyjne po złamaniu ręki

Jestem po złamaniu dalszej części kości promieniowej prawej ręki. Gips zdjęto mi 2.04, niestety moja ręka wymaga pomocy, nie mogę nic w niej podnieść ani nią skręcić, obrócić - sztywny i ciepły nadgarstek. Chciałabym dowiedzieć się, jakie zabiegi rehabilitacyjne są najlepsze na rozruszanie mojej ręki. Dostałam skierowanie do poradni rehabilitacyjnej, ale terminy są tak odległe, że muszę ...

Odpowiada: lek. med. Joanna Gładczak

Silny ból po stłuczeniu ręki

Odpowiada: lek. med. Tomasz Stawski

Jak wypełnić ubytek kości czaszki po wypadku?

Odpowiada: lek. med. Tomasz Stawski

Jak długo zrasta się kość strzałkowa?

Odpowiada: lek. med. Tomasz Stawski

Brak poprawy po operacji ścięgna Achillesa

Odpowiada: lek. med. Tomasz Stawski

Zadaj pytanie ekspertowi

Odpowiadamy średnio od 4 do 24 godzin