Odleżyny

Odleżyny to zmiany skórne, które mogą być spowodowane przez tarcie, wilgotność, temperaturę, leki i problemy z krążeniem. Mogą dotyczyć każdej części ciała - zarówno kostnej, jak i chrzęstnej - w obszarach takich, jak: łokcie, kolana i kostki. Jeżeli zostaną wcześnie wykryte, są uleczalne. Trzeba jednak zaznaczyć, że odleżyny mogą być śmiertelne, ze względu na wystąpienie martwicy tkanek. Są to przewlekłe owrzodzenia, które pojawiają się u ludzi osłabionych, unieruchomionych (pozostających w łóżku) z powodu defektu układu krążenia. 


Przyczyny odleżyn


Ostre owrzodzenia to ciężka postać odleżyn pochodzenia neurotroficznego, występująca w hemiplegii lub przy porażeniu. Porażenie to paraliż jednej strony ciała. Paraplegia to paraliż dolnej części ciała, w tym kończyn.

Odleżyny mogą się rozwijać, gdy skóra uległa jakiemuś uszkodzeniu. W ciężkich przypadkach występują również w mięśniach i kościach i są znacznie bardziej powszechne wśród pacjentów, którzy nie są w stanie normalnie funkcjonować z uwagi na paraliż, choroby lub starość. 

Utrzymująca się presja może odciąć obieg krwi we wrażliwych częściach ciała, zwłaszcza w skórze pośladków, bioder i pięt. Zmieniona tkanka ulega martwicy, jeśli nie otrzyma odpowiedniego przepływu krwi. Eksperci twierdzą, że nawet z doskonałą opieką medyczną i pielęgniarską odleżyny mogą być trudne do uniknięcia, zwłaszcza wśród podatnych na nie pacjentów. Każdy, nie tylko ten żyjący z porażeniem, może cierpieć z powodu odleżyn. Każda osoba, która nie może samodzielnie zmienić miejsca, jest nimi zagrożona. Odleżyny mogą się rozwijać i postępować bardzo szybko, są również często trudne do wyleczenia.


Prawdopodobieństwo wystąpienia odleżyn zwiększa obecność niektórych chorób, np. otyłości i cukrzycy typu drugiego. Występowanie odleżyn jest częstsze wśród:



• pacjentów, którzy są unieruchomieni z powodu urazu, choroby lub sedacji;

• osób z urazami rdzenia kręgowego;

• pacjentów, którzy nie mogą się samodzielnie poruszać;

• ludzi w podeszłym wieku, osób starszych, gdyż mają cieńszą skórę, która jest bardziej podatna na uszkodzenia (eksperci twierdzą, że nawet jeśli pacjent w podeszłym wieku jest w dobrej kondycji zdrowotnej, gojenie się ran jest u niego znacznie słabsze w porównaniu z osobami młodszymi);

• ludzi w śpiączce.

Hospitalizowani pacjenci, którzy są w śpiączce, są szczególnie narażeni na odleżyny. Powody są oczywiste, nie mogą poruszać się samodzielnie i nie reagują na ból jak inni ludzie.


Leczenie odleżyn

Leczeniu służy odpowiednia pielęgnacja chorego, a w przypadku chorych, którzy pozostają unieruchomieni, należy umiejętnie (poprzez zmiany pozycji ciała) zapobiegać odleżynom, gdyż są naprawdę trudne do wyleczenia. Odleżynom skutecznie zapobiega stosowanie odpowiednich zabiegów pielęgnacyjnych – używanie delikatnych mydeł, dokładne osuszanie ciała po kąpieli, a następnie natłuszczenie go oliwką. Miejsca podatne na odleżyny warto smarować maścią nagietkową bądź lanoliną. Warto także kupić specjalistyczne materace (tzw. materace zmiennociśnieniowe) oraz krążki przeciwodleżynowe.

Pielęgniarze stosują również specjalne opatrunki, które muszą być codziennie zmieniane. W leczeniu odleżyn niekiedy stosuje się antybiotyki, czasami chirurg musi oczyścić ranę z komórek martwiczych.