Śpiączka

Mgr Kamila Krocz
Weryfikacja merytoryczna:

Mgr Kamila Krocz - psycholog społeczny, autorka wielu publikacji dotyczących rozwoju osobistego oraz warsztatów z doradztwa zawodowego i komunikacji...

Słowo „śpiączka” pochodzi od greckiego słowa „koma” – głęboki sen. Śpiączka jest to brak świadomości siebie samego oraz otoczenia i objawia się niemożnością reagowania na bodźce zewnętrzne. Śpiączka może mieć różne nasilenie. Począwszy od mniejszego, kiedy to pacjent reaguje na bodźce bólowe, wykazuje niektóre odruchy obronne, a jego układ oddechowy i krążenia są wydolne, a skończywszy na śpiączce głębokiej, kiedy to pacjent nie reaguje nawet na silny ból, a oddech i krążenie krwi stają się niewydolne.

Przyczyny śpiączki

Sen jest genetycznie uwarunkowanym naturalnym stanem występującym naprzemiennie ze stanem czuwania. W przeciwieństwie do snu, śpiączka (łac. coma) jest patologicznym stanem utraty świadomości, która może wynikać albo z przyczyn metabolicznych (pozamózgowych), albo strukturalnych (pierwotne uszkodzenie mózgu). Śpiączce towarzyszą znaczne zmiany EEG. Koma jako głęboka utrata przytomności świadczy o nieprawidłowym funkcjonowaniu centralnego układu nerwowego. Jako jednostka nozologiczna została sklasyfikowana w Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych pod kodem R40.2 (śpiączka nieokreślona).

Śpiączka może być spowodowana urazami lub ciężkimi schorzeniami, np. metabolicznymi albo ostrymi zatruciami (przedawkowanie leków nasennych, uspokajających, narkotyków, alkoholu), w wyniku których przestaje funkcjonować kora mózgowa lub twór siatkowaty mózgu. Częste przyczyny śpiączki to także: udar, niedotlenienie, guzy mózgu, ropień mózgu, choroby zakaźne (np. trypanosomatoza afrykańska), krwawienia podpajęczynówkowe czy infekcje centralnego układu nerwowego. Śpiączka może pojawić się także w przebiegu różnych zaburzeń psychicznych, np. w zaburzeniach konwersyjnych (osłupienie dysocjacyjne).

Postępowanie w przypadku śpiączki 


Niezwłoczna pomoc medyczna i ustalenie przyczyny zapadnięcia w śpiączkę może uratować życie. Nagła utrata przytomności wskazuje na urazowe zapadnięcie w śpiączkę, natomiast powolne i stopniowe zmiany zachowania oznaczają metaboliczne przyczyny śpiączki. Odpowiednie kroki podjęte w szybkim czasie powinny spowodować wybudzanie ze śpiączki po kilku godzinach, maksymalnie kilku dniach. Gdy pomoc nadchodzi zbyt późno, rezultatem jest śmierć lub długotrwały, nieuleczalny stan śpiączki.

Skala Glasgow do pomiaru śpiączki

Stopień zaawansowania śpiączki można stwierdzić, obserwując odruchy źreniczne, ciśnienie tętnicze, oddech, tętno i temperaturę ciała. Na podstawie skali Glasgow bada się otwieranie oczu (od 1 do 4), kontakt słowny (od 1 do 5) i reakcje ruchowe (od 1 do 6).

Trwały stan śpiączki, czyli jej najgłębsze nasilenie, następuje w wyniku nieodwracalnego ustania czynności pnia mózgu, wówczas wsparcia potrzebują podstawowe procesy życiowe pacjenta, takie jak: oddychanie, krążenie i odżywianie. W ten sposób można pacjenta utrzymać przy życiu nawet przez wiele lat. Ta sytuacja jest źródłem sporów i dyskusji między zwolennikami etyki „jakości życia” a etyki „świętości życia”. Również wśród lekarzy i personelu medycznego.

Przypisy
Konturek S., Fizjologia człowieka. Neurofizjologia, Wydawnictwo UJ, Kraków 1998, ISBN 83-233-1423-3.
Słowa kluczowe dla artykułu

Artykuły Parapsychologia

Rozdwojenie jaźni zalicza się do zaburzeń dysocjacyjnych tożsamości (ang. Dissociative Identity Disorder, w skrócie DID). Inne nazwy dla tego zaburzenia to: osobowość mnoga, osobowość ...

Zaburzenia te związane są z występowaniem dwóch odrębnych osobowości u jednej osoby. Obie osobowości nie są zależne od siebie.

Medytacja zen to przede wszystkim zazen, czyli podstawowa forma medytacji stosowana w tej religii lub filozofii (nie ma co do tego zgodności, nawet wśród osób praktykujących zen). Techniki ...

Do medytacji niezbędne są nam spokój, puste pomieszczenie i poduszka. Należy wybrać czas i miejsce, które zapewnią odpowiednie warunki.

Karty tarota są narzędziem przepowiadania przyszłości i odkrywania tajników przeznaczenia. Dla niektórych są sposobem rozwiązywania niektórych życiowych problemów. Obecne, znane karty pochodzą z ...

Wróżbiarze i wróżbitki nie zgadzają się z krytyką specjalistów, którzy zarzucają brak naukowej interpretacji zjawiska przepowiadania przyszłości.

Termin „déjà vu” z języka francuskiego oznacza „już widziane” i jest to odczucie, że sytuacja przeżywana w danej chwili już się wydarzyła w przeszłości, ale z jednoczesnym przeświadczeniem, że to ...

Vipassana oznacza „widzieć rzeczy takimi, jakie one są” i jest to główny cel tej medytacji. Medytacja vipassana nazywana jest często „medytacją uwagi” lub „medytacją wglądu w siebie”. Przez ...

Osoba, która stosuje medytację vipassana, jest bardziej wrażliwa na cierpienia, otoczona jest harmonią i spokojem.

Ćwiczenia mentalne, znane jako medytacje, można odnaleźć we wszystkich systemach religijnych. Modlitwa jest formą medytacji dyskursywnej. W buddyzmie odczytywanie mantr powoduje uspokojenie ...

Wypalenie kadzidła oraz uderzenie w gong informują o zakończeniu medytacji.

Jasnowidzenie i zdolność przepowiadania przyszłości od wieków budziły emocje i podziw wśród wielu ludzi. Wzmianki o osobach obdarzonych przez bogów lub naturę przedziwnym „wzrokiem wewnętrznym”, ...

Od stuleci jasnowidzenie i zdolności prorocze budzą sprzeczne odczucia i emocje. Wyróżnia się wiele rodzajów jasnowidzenia, np. jasnowidzenie przyczynowe, jasnowidzenie astralne czy jasnowidzenie ...

Termin „śmierć mózgu” definiuje się jako nieodwracalną i całkowitą utratę funkcji mózgu , w tym także śmierć pnia mózgu, chociaż tętno może być wyczuwalne. Wykazanie śmierci mózgu jest przyjętym ...

Mimo iż czasy współczesne często określa się mianem „cywilizacji śmierci”, tak naprawdę przeciętny człowiek mało wie w dziedzinie wiedzy tanatologicznej, zajmującej się badaniem przyczyn śmierci, ...

Zaburzenia dysocjacyjne, inaczej określane jako konwersyjne, są umieszczone w Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób ICD-10 pod kodem F44. Wspólną cechą tych zaburzeń jest częściowa lub całkowita ...

Świadomy sen (ang. Lucid Dream, w skrócie LD) inaczej określa się jako sen jasny, sen wiedzy albo sen przejrzysty. Jest to po prostu sen, w którym człowiek ma świadomość, że śni. Osoba posiada ...

Porażenie przysenne jest naturalnym stanem fizjologicznym, pojawiającym się podczas zasypiania, który zapobiega wykonywaniu przypadkowych ruchów ciała, np. człowiek nie biegnie za uciekającym mu ...

Trening autogenny Schultza to wewnętrzna medytacja, nakierowana na leczenie wielu dolegliwości psychosomatycznych, nerwic , nadpobudliwości , zaburzeń hormonalnych, foniatrycznych czy ...

Medytacja transcendentalna to tak naprawdę każda forma medytacji, która ma doprowadzić do rozumienia siebie jako nieodłącznej części świata. Medytowanie nie musi być formą samodoskonalenia ...

Medytacja to jeden z najlepszych i najszybszych sposobów na pozbycie się codziennego napięcia psychicznego i osiągnięcie stanu pełnego rozluźnienia. Techniki relaksu, takie jak medytacja, ...

Jak medytować?

Obok psychologii naukowej wyrosło wiele pseudopsychologii, m.in. parapsychologia, a wśród osób amatorsko zajmujących się procesami psychicznymi dominuje niestety tzw. „psychologia podwórkowa”. ...

Pytania do eksperta

Krwotok węwnątrzczaszkowy a śpiączka

Witam, mam do Państwa pytanie. Przyjaciółka jest chora na SM. W dniu wczorajszym prawdopodobnie miała nawrót choroby, wcześniej było prawie wszystko ok, prawie codziennie skarżyła się na ból głowy, bagatelizowała to. Brała tylko tabletki na ból głowy. Od wczoraj wieczorem jest w szpitalu na neurologii, jest w śpiączce. Podobno miała krwiaka, który pękł i dlatego zapadła w śpiączkę, nie tę ...
Odpowiada: lek. Karol Kaziród-Wolski

Paraliż przysenny - jak leczyć?

Odpowiada: lek. Agnieszka Jamroży

Paraliż senny: gdzie szukać przyczyn?

Odpowiada: lek. Agnieszka Jamroży

Prorocze sny: gdzie szukać ich przyczyn?

Odpowiada: lek. med. Marta Hat
Odpowiadamy średnio od 4 do 24 godzin

Konsultanci działu Psychologia

Mgr Kamila Krocz

psycholog społeczny, autorka wielu publikacji dotyczących rozwoju osobistego

Mgr Kamila Krocz
Wszyscy konsultanci »