Zoofobia
Istnieje wiele rodzajów fobii. Pojawiają się nawet doniesienia o tak niezwykłych zaburzeniach lękowych, jak strach przed kwiatami (antofobia), przed liczbą „13” (triskaidekafobia) czy śniegiem (blanchofobia). Jednak do najbardziej popularnych w naszym społeczeństwie reakcji fobicznych należą: agorafobia – strach przed otwartymi przestrzeniami, fobie społeczne, zoofobia – strach przed konkretnymi zwierzętami, najczęściej psami, kotami, owadami, szczurami, wężami i ptakami, oraz nozofobia – lęk przed chorobą, uszkodzeniem ciała lub śmiercią. Jak powstaje zoofobia i jak sobie z nią radzić?
Przyczyny fobii zwierząt
Zoofobia należy do specyficznych fobii. Nieuzasadnione lęki przed zwierzętami niemal zawsze mają swój początek w dzieciństwie, prawie nigdy nie powstają po osiągnięciu dojrzałości płciowej. Zoofobia zazwyczaj mija w momencie osiągnięcia wieku dorosłego. Obiekty fobii przed zwierzętami są wyraźnie specyficzne, np. dany człowiek może panicznie obawiać się kotów, ale darzyć sympatią psy i ptaki. Nieleczone fobie przed zwierzętami mogą utrzymywać się przez dziesiątki lat bez remisji. Tylko około 5% wszystkich ciężkich przypadków fobii oraz około 15% fobii o łagodniejszej postaci to fobie zwierząt. Skarżą się na nie głównie kobiety (95% przypadków). Osoby cierpiące na zoofobię to ludzie ogólnie zdrowi, a fobia zwykle stanowi jedyny ich problem psychologiczny. Osoby cierpiące na fobie przed zwierzętami czasami przywołują specyficzne zdarzenie z okresu dzieciństwa, które ich zdaniem doprowadziło do powstania fobii.
Mogą być to relacje dotyczące tego, jak ojciec utopił kociątka, fobie przed psami często zaczynają się od pogryzienia przez psa, a fobia przed ptakami może powstać, jeśli na ramieniu dziecka nagle usiądzie gołąb. Około 60% wszystkich pacjentów z fobią potrafi opisać wyraźne traumatyczne zdarzenie poprzedzające fobię. Pozostałe osoby nie przywołują takiego wyrazistego zdarzenia i tylko pewne niejasne wskazówki mogą być wydobyte z mglistej otchłani pamięci dzieciństwa. U dzieci mogą rozwinąć się izolowane postacie fobii po przeczytaniu bajki, której bohaterem jest pies obronny albo wskutek usłyszenia wieści o wypadku pogryzienia przez psa kolegi z tej samej ulicy. Fobia przed ptakami może wykształcić się na skutek prześladowań przez rówieśników z podwórka, którzy straszą i podsuwają ptasie pióra. W niektórych przypadkach daje się ustalić pewną liczbę zdarzeń, często kumulujących się w czasie, które mogą przyczyniać się do powstania fobii przed zwierzętami. Z zoofobii ludzie zazwyczaj „wyrastają”. Z nieznanych powodów zdarza się jednak, że fobia przed zwierzętami trwa nadal w wieku dorosłym.
Rodzaje i leczenie zoofobii
Lęk przed specyficznymi zwierzętami lub różnymi zwierzętami należy do najczęstszych lęków przedszkolaków. Nie każdy jednak rodzaj niepokoju można zaklasyfikować jako zoofobię. Naturalne jest, że człowiek boi się jadowitych węży czy włochatych, wielkich ptaszników, które wywołują zdegustowanie, wstręt i strach. Zoofobia świadczy o lęku nieproporcjonalnym do zagrożenia, zbyt silnym, paraliżującym, upośledzającym racjonalne zachowania i normalne funkcjonowanie jednostki. Człowiek może doświadczyć ataków paniki – robi mu się duszno, mdleje, ma nudności, zawroty głowy, histeryzuje, płacze, krzyczy, ciężko mu oddychać, staje się blady, oblewają go zimne poty, drży albo stoi sparaliżowany strachem. Zoofobia znacznie upośledza funkcjonowanie w społeczeństwie. Istnieje wiele rodzajów fobii przed zwierzętami. Do najbardziej popularnych należą:
- kynofobia – lęk przed psami;
- ailurofobia – lęk przed kotami;
- arachnofobia – lęk przed pająkami;
- ofidiofobia – lęk przed wężami;
- insektofobia – lęk przed owadami;
- awizofobia – lęk przed ptakami;
- rodentofobia – lęk przed gryzoniami;
- equinofobia – lęk przed końmi;
- musofobia – lęk przed myszami i szczurami.
Zoofobię leczy się za pomocą metod psychoterapeutycznych i leków przeciwlękowych. Terapia fobii obejmuje zazwyczaj takie techniki, jak: systematyczna desensytyzacja, terapia implozywna i modelowanie.
Artykuły Nerwica i lęki
Już wkrótce leczenie zaburzeń lękowych może wyglądać zupełnie inaczej. Zamiast tradycyjnej psychoterapii chorym mogą pomóc... gry komputerowe.
Nerwica i lęki bardzo ściśle wiążą się z koncepcją psychodynamiczną, ale są pojęciami zbyt pojemnymi znaczeniowo, dlatego nowe klasyfikacje diagnostyczne ICD-10 i DSM-IV zastępują pojęcie nerwicy ...
Zespół Da Costy to pierwotna nazwa nerwicy serca. Główne objawy choroby, to: duszność, kołatanie serca i silny ból w klatce piersiowej. Leczenie opiera się na farmakoterapii i psychoterapii.
Patologiczny lęk przed ciemnością to nyktofobia. Chorzy na nyktofobię bezustannie palą światło, boją się być sami nocą w mieszkaniu i niejednokrotnie mają problemy z zasypianiem.
Astrafobia lub brontofobia to nieproporcjonalny do zagrożenia lęk przed burzą, który może upośledzać normalne funkcjonowanie człowieka. Czasami patologiczny strach wymaga psychoterapii.
Klaustrofobia to nieuzasadniony lęk przed zamkniętymi i ciasnymi pomieszczeniami. W walce z klaustrofobią stosuje się głównie metody psychoterapeutyczne oraz leki antydepresyjne.
Strach przed pająkami to inaczej arachnofobia. Irracjonalny lęk wymaga czasami leczenia. Stosuje się wówczas różne metody terapii fobii, np. systematyczną desensytyzację lub terapię implozywną.
Lęk wysokości może bardzo utrudnić życie. Ludzie unikają miejsc, które grożą potencjalnym upadkiem. Akrofobia w skrajnych przypadkach wymaga psychoterapii.
Lęk przed lataniem wydaje się jednym z pierwotnych lęków. Człowiek po prostu przystosowany jest, by stąpać po ziemi, a nie fruwać w przestworzach. Jak sobie radzić z awiofobią?
Lęk separacyjny pojawia się w wieku niemowlęcym i jest przejawem buntu dziecka przed rozstaniem z matką. Dziecko może histeryzować, wykazywać kłopoty ze snem albo tracić apetyt.
Do leków przeciwlękowych zalicza się m.in. barbiturany i benzodiazepiny, które działają uspokajająco i odprężająco na OUN. Stosuje się je w leczeniu zaburzeń lękowych, np. nerwicy natręctw.
Psychalgię określa się inaczej jako uporczywe bóle psychogenne. Dolegliwości nie da się uzasadnić organiczną dysfunkcją medyczną, gdyż źródła objawów tkwią w psychice i problemach emocjonalnych.
Zespół Briqueta to inaczej zaburzenia somatyzacyjne. Pacjenci skarżą się na różne dolegliwości bólowe i mają za sobą skomplikowaną historię kontaktów z lekarzami specjalistycznej opieki zdrowotnej.
Osoby podatne na niepokój w przyszłości mogą doświadczyć napadu paniki. Ostatnio dowiedziono, że w walce z atakiem strachu mogą okazać się pomocne regularne ćwiczenia fizyczne o dużym natężeniu.
Strach i lęk traktuje się jako synonimy reakcji emocjonalnych w sytuacji przeżywania stresu. Uczucia lęku i strachu nie są jednak sobie tożsame. Irracjonalny lęk świadczy często o nerwicy.
Zaburzenia adaptacyjne uznaje się za zaburzenia nerwicowe, które objawiają się w postaci lęku, depresji, smutku i stałego napięcia. Problemy emocjonalne powstają wskutek stresujących zmian życiowych.
Ostra reakcja na stres to rodzaj przejściowego zaburzenia nerwicowego, które pojawia się wskutek ciężkiej sytuacji życiowej lub traumy. Szok psychiczny trwa zwykle od kilku godzin do kilku dni.
Neurastenia to zaburzenie z grupy nerwic. Inaczej neurastenię określa się jako nerwicę neurasteniczną albo osobowość neurasteniczną. Główne objawy choroby, to: wzrost pobudliwości i uczucie zmęczenia.
Agorafobia to lęk przed otwartą przestrzenią. Najczęściej na ten rodzaj fobii cierpią młode kobiety. Chorzy boją się tłumu, otwartych przestrzeni, miejsc publicznych i samotnego podróżowania.
Atak paniki to nie jest zwykły lęk . Osoba doświadczająca ataku paniki nie potrafi zapanować nad własnymi reakcjami organizmu. Zaczyna oddychać coraz szybciej, zaczyna drżeć, staje się blada, ...
Nerwica natręctw , czyli zaburzenia obsesyjno-kompulsywne, charakteryzuje się występowaniem natrętnych myśli – obsesji (stąd nazwa nerwica natręctw myślowych) i czynności (kompulsji), którym ...
Każdy z nas czegoś się boi. Jedni mają lęk wysokości , inni boją się pająków (arachnofobia), a jeszcze inni – małych pomieszczeń (klaustrofobia). Lęk definiowany jest jako negatywny stan ...
Strach i lęk – często używamy tych słów zamiennie, nie zwracając uwagi na to, że choć ich znaczenie jest zbliżone, to jednak nie takie samo. Strach czujemy przed dużym, warczącym na nas psem czy ...
Skany mózgu pokazały różnice w reakcji mózgu osób cierpiących na dysmorfofobię (ang. Body Dysmorphic Disorder, BDD), gdy zostały im pokazane zdjęcia ich samych. Dysmorfofobia jest zaburzeniem ...
Zdjęcia
Video
Konsultanci działu Psychologia
psycholog społeczny, autorka wielu publikacji dotyczących rozwoju osobistego
