Afty

Afty to małe i bolesne owrzodzenia jamy ustnej. Mogą pojawić się na podniebieniu miękkim i języku, ale głównie dotyczą miękkiego fałdu skóry stanowiącego połączenie wewnętrznej strony policzków z dziąsłami. Objawem towarzyszącym może być powiększenie okolicznych węzłów chłonnych. Cechą charakterystyczną aft jest występowanie nawrotowe. Jeśli te bolesne nadżerki pojawiają się częściej niż raz w roku, należy przeprowadzić dodatkowe badania w celu wykluczenia wpływu innych schorzeń.

1. Przyczyny i objawy aft

Afty to owrzodzenia o charakterze płytkiej nadżerki, którą pokrywa biały nalot i otacza rumieniowate, zapalne obrzeże. Afty mogą mieć różną wielkość - od 1 mm do 2 cm średnicy, ale zazwyczaj są mniejsze niż 5 mm. Pojawiają się pojedynczo, rzadziej w grupie 2-4. Owrzodzenia dotyczą ludzi w wieku od 10 do 40 lat. Afty goją się samoistnie w ciągu kilku dni (tygodni), lecz bardzo często dochodzi do nawrotu. Jeśli nawroty bolących nadżerek występują częściej niż raz w roku, może to sugerować powracające aftowe zapalenie błony śluzowej jamy ustnej.

Wykazano wyraźny związek pojawienia się aft z czynnikami, takimi jak:

  • zmęczenie i długotrwały stres,
  • niewłaściwa dieta,
  • osłabienie fizyczne,
  • alergia,
  • leki zwalczające anginę,
  • zapalenie jelit,
  • podrażnienia wywoływane pastą do zębów,
  • zmiany hormonalne,
  • przygryzienia,
  • autoagresja,
  • niewłaściwie dopasowana proteza.

Dużą rolę w zachorowaniach na chorobę, jaką jest aftoza nawrotowa odgrywają czynniki genetyczne oraz predyspozycje rodzinne. Około 30% osób chorujących na aftozę nawrotową ma w swojej najbliższej rodzinie kogoś z tą samą dolegliwością.

2. Rodzaje aft

Domowe sposoby na afty

Afty pojawiają się niespodziewanie. Po porannym przebudzeniu uniemożliwiają zjedzenie śniadania i umycie zębów. To małe, bardzo bolesne owrzodzenia...

Wyróżnia się dwa rodzaje aft:

  1. Afty mniejsze (przewlekle nawrotowe) – mogą pojawić się przy uszkodzeniu jamy ustnej w wyniku ukłucia szczoteczką do zębów. Powoduje je również stres, niektóre pokarmy, choroby i infekcje. Czynnik genetyczny jest tutaj również istotny, ponieważ jeśli u rodziców pojawiła się ta choroba, to ryzyko zachorowania dzieci wynosi 90%. Afty przewlekle nawrotowe to przypadłość dotycząca głównie dorosłych. Pojawieniu się aft mniejszych towarzyszy ból węzłów chłonnych. Ustępuje on stopniowo w ciągu 4-8 dni, bo tyle trwa rzut choroby. Zmiany chorobowe występują na języku i wargach, nie pojawiają się na podniebieniu twardym ani na dziąsłach. Leczenie jest długie, czasem ciągnie się latami, a niekiedy następuje samowyleczenie.
  2. Afty duże – do ich pojawienia przyczynia się niedobór żelaza, kwasu foliowego, witaminy B12 oraz zaburzenia hormonalne i autoimmunologiczne. W trakcie rzutu choroby – obejmuje 1-2 wykwity i trwa 3-4 tygodnie, czasem dłużej – powstają głębokie owrzodzenia na błonie śluzowej jamy ustnej, które po wygojeniu pozostawiają blizny.

3. Diagnostyka i leczenie aft

Afty można łatwo rozpoznać na podstawie oględzin. Czasami potrzebne są posiewy, by odróżnić je od zmian, jakie zachodzą w przebiegu opryszczki, a także wtórnego zakażenia bakteryjnego. Jeśli mimo starań nie znikają albo często się odnawiają, należy skontaktować się z lekarzem pierwszego kontaktu lub stomatologiem. Aby wykluczyć choroby ogólnoustrojowe sprzyjające powstawaniu aft, należy wykonać badania krwi (morfologię z rozmazem, OB) oraz oznaczyć poziom glukozy.

Opieka lekarska jest niezbędna w leczeniu aft. Lekarz może zastosować środki koagulacyjne, przyżegające i zalecić środki przeciwbólowe oraz płukanki. W ciężkich przypadkach lekarz może przepisać dodatkowo lek steroidowy.

Inne leki, które może zalecić specjalista to roztwory do płukania jamy ustnej, wykazujące działanie znieczulające oraz ułatwiające przyjmowanie pokarmów. Pasta służy do bezpośredniego stosowania na miejsce zmienione chorobowo. Jest bardzo skuteczna w usuwaniu bólu oraz przyspiesza gojenie.

Płukanka odwarem wody różanej jest zalecana przez zielarzy. Sporządza się ją z płatków gotowanych na wolnym ogniu. Innym sposobem jest przykładanie do afty woreczka z herbatą. Torebkę przed zastosowaniem należy zaparzyć we wrzątku, następnie odcisnąć i poczekać, aż wystygnie. Kwas taninowy zawarty w herbacie zmniejsza ból i działa wysuszająco.

Inne zioła, które można zastosować w leczeniu aft i wykorzystać w postaci płukanek to rumianek, liść maliny, szałwia, łopian lekarski oraz odwar z czerwonej koniczyny.

W okresie leczenia należy zrezygnować z gorących napojów, zbyt ciepłych pokarmów i alkoholu. Unikać też trzeba czekolady, owoców cytrusowych, kwaśnych potraw, słonych lub mocno przyprawionych dań, które mogą doprowadzić do podrażnienia. Dobrze tolerowane są: mleko, żelatyna, lody, budynie i kremy.

Weronika Buczkowska, ponad rok temu

Bibliografia

  • Szczeklik A. (red.), Choroby wewnętrzne, Medycyna Praktyczna, Kraków 2011, ISBN 978-83-7430-289-0
  • Czech A., Tatoń J. Diagnostyka internistyczna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2005, ISBN 83-200-3156-7
  • Kokot F. Diagnostyka różnicowa objawów chorobowych, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2007, ISBN 978-83-200-3295-6
  • Kokot F. (red.), Choroby wewnętrzne, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2006, ISBN 83-200-3368-3

Układ pokarmowy

Komentarze (25)
~Mark€z
~Mark€z

Pomocy, afty zżerają moje stopy DOSŁOWNIE!!!!. Zaczęło sie od jednej małej czarnej kropeczki. Myślałem, że to jakieś zabrudzenie na skórze ale po kilku tygodniach z jednej kropki zrobiło sie ich kilka. Ostatnio spaliłem sie ze wstydu, na basenie chciałem sie popisać jak to umiem stać na rękach zupełnie zapominając ze na stopie mam afty. Ratownik krzyknął żeby wszyscy sie ode mnie odsunęli bo mam afty i pozniej wszyscy sie ze mnie śmieli. A ten ratownik to taki figo fago i kiedyś udało mi sie na chwile założyć jego klapki na basenie to tak żeby nie być dłużnym frajerowi... Co jeszcze na afty prócz jakiś głupich wlewek?

Odpowiedz
~krystyna_w
~krystyna_w

mój chłopak jak wypije piwko to ma taki wysyp aft w jamie, że aż mu troszkę cuchnie z ust. Płókanka z dento-sept mu pomaga. Kiedyś zastałam go jak robił sobie lewatywę. Ot tego czasu robimy to razem.

Odpowiedz
~Krystyna
~Krystyna

@~MalaMi: ziele czystka jest bogate we flawonoidy, elogotaniny, proantocyjany. Przy odpowiedniej kuracji walka z afatami to pestka. Można pić napary. Ja jednak jak przedmówcy polecam wlać napar w jelitka tak aby cała esencja wchłonęła się bez problemów (uwaga! unikajcie wlewania chłodnego roztworu!). Pozdrawiam i życzę wszystkim skutecznej walki z aftami! Proszę uważać podczas parzenia czystka na złogi mineralne.

Odpowiedz
~malwa
~malwa

@~Aga: co do jednego jestem pewna a mianowicie: afty powstają w wyniku ogólnego osłabienia organizmu. Dlatego też ważne jest aby nasza dieta była bogata w witaminy z różnych grup. Jedzmy dużo warzyw i owoców minimum 5 razy dziennie. Żyjmy zdrowo ;-). A odnośnie wlewek jak było pisane powyżej, to szczerze polecam wklewkę z oleju kokoswego.

Odpowiedz
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Afty
najnowsze pytania

grupy wsparcia i fora dyskusyjne

Artykuły Afty
Afty

Domowe sposoby na afty

Domowe sposoby na afty

Afty pojawiają się niespodziewanie. Po porannym przebudzeniu uniemożliwiają zjedzenie śniadania i umycie zębów. To małe, bardzo bolesne owrzodzenia (...) i w przedsionkach jamy ustnej. Afty powstają gdy człowiek jest...

Afty

Afta - zdjęcia

Afta - zdjęcia

Afty jamy ustnej występują z nawrotami. Pojawiające się częściej niż raz w roku muszą być poddane badaniu lekarskiemu.

Zioła i przyprawy

Estragon - zioło zdrowia i urody

Estragon - zioło zdrowia i urody

lekarstwem na stany zapalne gardła, choroby dziąseł, afty czy grzybice przewodu pokarmowego. Łagodzi dodatkowo objawy łojotoku, bakteryjnych zakażeń

Białaczka

Białaczka a infekcje

się także bóle kości, stawów. Inne objawy związane z upośledzeniem odporności to: zmiany w jamie ustnej: bolesne afty lub owrzodzenia

Pielęgnacja dziąseł

Lasery w stomatologii

i obrzęki po zabiegu stomatologicznym, złamaniu szczęki, bóle wynikające z odsłoniętej zębiny, opryszczki, afty - małe, bolesne owrzodzenia jamy ustnej

Leki i suplementy

TANTUM VERDE

TANTUM VERDE

ustnej, aft i pleśniawek oraz do gojenia ran po zabiegach chirurgicznych w górnym odcinku dróg oddechowych i przewodu pokarmowego. Czym jest TANTUM (...) bolesne afty i pleśniawki. Jego podawanie zalecane jest ponadto...

Chemioterapia w leczeniu raka piersi

Chemioterapia po raku piersi

zwrócić się o poradę do lekarza: wysoka gorączka lub dreszcze, krwawienie z dziąseł, obrzęk języka, nowe nadżerki/afty w jamie ustnej

Sprawdź, czy grożą Ci te choroby