Antybiotyki to nie jedyny winowajca. Te leki również zaburzają florę jelitową

Choć wiele osób kojarzy antybiotyki z zaburzeniami jelit, najnowsze badania pokazują, że nie tylko one zostawiają trwałe ślady w naszej mikrobiocie. Naukowcy z Uniwersytetu w Tartu w Estonii odkryli, że nawet leki przyjmowane lata temu mogą w długim czasie zmieniać skład flory bakteryjnej, wpływając na zdrowie i samopoczucie.

Zespół kierowany przez dr Olivera Aasmetsa przebadał próbki kału ponad 2,5 tysiąca osób, zestawiając je z informacjami o lekach, jakie przyjmowały w przeszłości. Wyniki okazały się zaskakujące: wpływ na mikrobiotę mają nie tylko klasyczne antybiotyki, lecz także leki przeciwdepresyjne, beta-blokery, inhibitory pompy protonowej oraz benzodiazepiny.

Okazuje się, że antybiotyki o szerokim spektrum działania pozostawiają charakterystyczne "odciski palców" w mikrobiomie jelitowym. Jednak podobny efekt zauważono u osób stosujących benzodiazepiny, czyli leki uspokajające i nasenne. Ich wpływ na florę jelitową bywa porównywalny do skutków długotrwałej antybiotykoterapii.

- Większość badań mikrobioty uwzględnia jedynie aktualnie przyjmowane leki, tymczasem nasze wyniki pokazują, że przeszłe terapie mogą być równie istotne. To czynnik, który w zaskakująco dużym stopniu wpływa na różnice między mikrobiotą poszczególnych osób - wyjaśnia dr Oliver Aasmets.

Dzięki takiemu podejściu naukowcy zwracają uwagę, że historia farmakoterapii pacjenta jest kluczowa przy badaniu zależności między mikrobiomem a zdrowiem. Ignorowanie wcześniejszych leków może prowadzić do błędnej interpretacji danych i niepełnego obrazu stanu jelit.

Badania pokazały, że najbardziej trwałe zmiany w mikrobiomie obserwuje się po inhibitorach pompy protonowej, które stosuje się m.in. w leczeniu refluksu i zgagi, a także po selektywnych inhibitorach wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) stosowanych u osób z depresją. W przypadku wybranych antybiotyków, takich jak niektóre penicyliny i makrolidy, również odnotowano znaczące, długotrwałe zmiany w składzie flory jelitowej.

- To jedno z najbardziej kompleksowych badań oceniających długotrwały wpływ leków na mikrobiom z wykorzystaniem rzeczywistych danych medycznych. Mamy nadzieję, że nasze wyniki zachęcą badaczy i lekarzy do uwzględniania historii leczenia przy interpretacji danych mikrobiomowych - podsumowuje prof. Elin Org, współautorka publikacji.

W praktyce oznacza to, że każdy z nas nosi w sobie "historię leków", która kształtuje naszą florę bakteryjną. Dbanie o jelita nie powinno ograniczać się tylko do świadomego stosowania probiotyków czy diety. Warto także rozmawiać z lekarzem o długofalowych skutkach farmakoterapii i jej wpływie na mikrobiom.

Źródło: PAP