Astma oskrzelowa - przyczyny, rodzaje, diagnostyka, leczenie

Astma oskrzelowa (dychawica oskrzelowa, astma bronchitowa) to choroba, która charakteryzuje się napadami duszności wydechowej, powstającymi wskutek skurczu mięśniówki oskrzeli i obrzęku śluzówki.

Zobacz film: "Dowiedz się więcej o astmie"

1. Astma oskrzelowa - przyczyny

Przyczyna dychawicy oskrzelowej leży w nadmiernej reaktywności oskrzeli na bodźce. Jest ona związana ze stanem zapalnym w drogach oddechowych, w wyniku czego dochodzi do syntezy związków odpowiedzialnych za skurcz oskrzeli: prostaglandyny, leukotrieny, histaminy i innych. Patogeneza astmy oskrzelowej jest różnorodna, w zależności od mechanizmów, które odgrywają rolę pierwszoplanową.

Osoby cierpiące na astmę oskrzelową często cierpią na inne choroby uczuleniowe, takie jak:

Najczęstszą przyczyną astmy oskrzelowej są uczulenia. Zachorowanie na astmę oskrzelową może nastąpić m.in. pod wpływem uczulenia na zapachy, potrawy czy owoce. Do czynników alergennych, które wywołują napady astmy oskrzelowej, zaliczane jest także białko bakterii.

Według teorii blokady beta-adrenergicznej dotyczącej patogenezy astmy oskrzelowej, u osób cierpiących na tę chorobę dochodzi do zablokowania wrażliwości receptorów beta-adrenergicznych zarówno pod wpływem czynników genetycznych, jak i nabytych.

Czynniki wyzwalające astmę oskrzelową to:

Astma (prezentacja edukacyjna)
Astma (prezentacja edukacyjna) [17 zdjęć]

Czym jest astma? Astma wiąże się z przewlekłym stanem zapalnym, obrzękiem i zwężeniem oskrzeli (dróg...

zobacz galerię

2. Astma oskrzelowa - rodzaje

Napady duszności wydechowej z okresami przerwy to charakterystyczne objawy astmy oskrzelowej. Atak astmy oskrzelowej rozpoczyna się uczuciem ucisku i rozpierania w klatce piersiowej, które szybko przechodzi w duszność.

Podczas badania lekarz również może stwierdzić odgłos opukowy bębenkowy, osłabienie szmeru oddechowego pęcherzykowego, przedłużenie się wydechu oraz świsty, furczenia i gwizdy – słyszane dość często na odległość. Napady duszności trwają zazwyczaj od kilkudziesięciu minut do kilku godzin, a nawet ponad dobę.

Astma oskrzelowa to choroba przewlekła, której charakterystycznym objawem jest duszność typu wydechowego. Kurcz mięśni gładkich powoduje zwężenie światła oskrzeli i oskrzelików, przez co powietrze ma utrudniony przepływ.

Wyróżnia się następujące rodzaje astmy oskrzelowej:

  1. Astma oskrzelowa zewnątrzpochodna – choroba polega na wnikaniu alergenów głównie drogą wyziewową, więc napady astmy wywołane są przez alergeny wziewne. Astmę atopową rozpoznaje się zwykle w dzieciństwie przy dodatkowej obecności alergii w rodzinie.
  2. Astma wewnątrzpochodna – w rozwoju tej choroby kluczowe znaczenie przypisuje się zakażeniu bakteryjnemu i wirusowemu oskrzeli. Choroba ujawnia się zazwyczaj po 35. roku życia, ma przebieg uporczywy, a rokowanie jest gorsze niż w astmie zewnątrzpochodnej.
  3. Astma indukowana – choroba jest wywołana przez kwas acetylosalicylowy. Nadwrażliwość na kwas acetylosalicylowy i niektóre leki przeciwzapalne, m.in. indometacynę, mefenamidzę, pyralginę, fenoprofenę i ibuprofen powoduje, że w krótkim czasie po ich zażyciu następuje napad astmy, z towarzyszącym łzawieniem i katarem.

3. Astma oskrzelowa - diagnostyka i leczenie

W celu wykrycia czynnika wyzwalającego astmę oskrzelową przeprowadza się próby ekspozycyjne wziewne z podejrzewanymi alergenami. W rozpoznaniu różnicowym należy wziąć pod uwagę te choroby, podczas których duszność jest objawem dominującym.

Badania diagnostyczne astmy oskrzelowej obejmują:

Astma oskrzelowa powoduje duży dyskomfort życia, często jest przeciwwskazaniem do wykonywania zawodu, ale bardzo rzadko prowadzi do zgonu.

Leczenie astmy oskrzelowej polega głównie na zwalczaniu stanu zapalnego. Takie leczenie jest długotrwałe i zależy od stopnia intensywności choroby. Leki przeciwzapalne stosowane są głównie w profilaktyce napadów astmy oskrzelowej.

Zobacz także:

Leczenie napadów astmy polega na podawaniu leków rozkurczających oskrzela. Preparaty podawane są w postaci wziewnej, co minimalizuje pojawienie się efektów ubocznych ogólnoustrojowych. Jedynie w ciężkich przypadkach astmy oskrzelowej wykorzystywane są leki w postaci tabletek, iniekcji lub wlewów dożylnych.

Leki rozszerzające oskrzela to:

  • Betamimetyki - agoniści receptorów B- adrenergicznych. Ich pobudzenie powoduje bezpośredni rozkurcz mięśni gładkich oskrzeli. Możemy je podzielić na krótko- i długodziałające. W leczeniu astmy oskrzelowej stosowana jest ta pierwsza grupa i należą tutaj np. salbutamol, fenoterol. Długodziałające betamimetyki mogą być stosowane, ale jedynie w przypadku skojarzenia ich jednocześnie z wziewnym glikokortykosteroidem.
  • Inhibitory fosfodiesterazy – powodują one rozkład cAMP i cGMP, co powoduje spadek jonów wapnia i zahamowanie skurczu oskrzeli.
  • Leki cholinolityczne blokują receptory muskarynowe w oskrzelach, co powoduje ich rozkurcz.

Do leków przeciwzapalnych zaliczamy kortykosteroidy. Podawane są także leki, które stabilizują komórki tuczne, hamując ich degranulację. Oprócz tego zastosowanie mają także leki przeciwleukotrienowe, które bądź blokują receptory leukotrienów lub hamują enzym w szlaku ich syntezy. Objawowo stosowane są leki mukolityczne oraz wykrztuśne.

Odczulanie swoiste przeprowadza sie stopniowo, choremu na astmę oskrzelową podaje się roztwory alergenu, na które jest uczulony. Najczęściej stosowane alergeny to: pyłki traw i roślin wiatropylnych, kurz domowy i in.

Odczulanie jest kilkuletnim procesem, a chory na astmę oskrzelową jest pod nadzorem wyspecjalizowanej placówki z powodu ryzyka wystąpienia wstrząsu anafilaktycznego. Każda osoba poddawana odczulaniu musi mieć indywidualnie dobrane dawkowanie podawanego roztworu alergenu.

Rodzaj astmy oskrzelowej stanowi o rokowaniach w jej leczeniu. Astma zewnątrzpochodna wykazuje największe szanse na skuteczną terapię i szybkie wyleczenie.

spis treści
rozwiń
Następny artykuł: Astma atopowa

Polecane dla Ciebie

Pomocni lekarze

Szukaj innego lekarza

Komentarze

Wysyłając opinię akceptujesz regulamin zamieszczania opinii w serwisie. Grupa Wirtualna Polska S.A. z siedzibą w Warszawie jest administratorem twoich danych osobowych dla celów związanych z korzystaniem z serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania.