Pokaż kategorie abcZdrowie.pl
Pokaż kategorie

Badanie histopatologiczne

Badanie histopatologiczne to mikroskopowe badanie materiału cytologicznego, które ma na celu ocenę i diagnozę zmian nowotworowych w tkankach. Jest skuteczniejsze niż cytologia, ponieważ pozwala na przestrzenną ocenę zmian chorobowych. Trwa zazwyczaj kilkanaście minut. Przed wykonaniem go, należy zgłosić lekarzowi skłonność do krwawień (skaza krwotoczna) oraz uczulenie na leki i zewnętrzne środki odkażające.

1. Co to jest badanie histopatologiczne?

Badanie histopatologiczne znamion

Znamiona skórne dzielą się na melanocytowe i komórkowe. Zmiany melanocytowe różnicuje się ze względu na występowanie: na skórne...

Badanie histopatologiczne charakteryzuje się wysokim stopniem skuteczności. Ma duże zastosowanie w diagnostyce choroby nowotworowej. Polega na pobraniu materiału cytologicznego i zbadaniu go pod mikroskopem. Stanowi wstęp do każdej diagnozy i podjęcia odpowiedniego sposobu leczenia. Dzięki obrazowi badania histopatologicznego lekarz podejmuje decyzję o rozległości zabiegu operacyjnego, orzeka o rodzaju nowotworu i stopniu jego złośliwości. Wybór metody histopatologicznej zależy od rodzaju podejrzewanego nowotworu, nakłuwanej tkanki, osiągalności guza, wyboru znieczulenia (znieczulenia ogólnego lub znieczulenia miejscowego), metody operacyjnej (jeśli stwierdzony został nowotwór).

Sposób pobierania materiału histopatologicznego powoduje, że wyróżnia się kilka metod histopatologicznych, do których należą:

  • cytologia złuszczeniowa;
  • biopsja aspiracyjna cienkoigłowa (BAC, punkcja);
  • biopsja gruboigłowa (oligobiopsja);
  • biopsja wiertarkowa;
  • biopsja otwarta;
  • biopsja śródoperacyjna (badanie doraźne, intra);
  • diagnostyczne otwarcie jamy brzusznej;
  • laboratoryjne techniki przygotowania pobranego materiału;
  • preparaty barwione;
  • preparaty mrożone;
  • rozmaz.

2. Wskazania i przebieg badania histopatologicznego

Tkanki pobrane na drodze metody, jaką jest biopsja, zostają umieszczone w formalinie (lub innym utrwalaczu), a następnie są poddawane obróbce histopatologicznej. Polega ona na umieszczeniu materiału w stężonym roztworze etanolu (lub innej substancji) w celu odwodnienia próbki. Po upływie kilkunastu godzin jest on utwardzany i zalewany parafiną, a następnie krojony w kilkumilimetrowe paseczki, umieszczane na szkiełkach mikroskopowych i poddawane procesowi barwienia.

W trakcie badania pacjent powinien zgłosić wszelkie doznania bólowe, jeżeli takie występują.

Badanie to wykonuje się, gdy jest potrzeba rozpoznania histopatologicznego, oceny zaawansowania klinicznego choroby, uzyskania materiału do innych badań (obecność receptorów, np. estrogenowych w guzach piersi) czy też oceny czystości onkologicznych wyciętych marginesów tkankowych.

Histopatologiczne badania są niezastąpione w diagnostyce chorób nowotworowych. Jego wynik pozwala dodatkowo na ocenę zmian chorobowych u osób zmarłych, u których wykonano sekcję naukową-lekarską lub sądowo-lekarską, stwierdzenie przyczyny zgonu, obserwację postępu leczenia, a także rozpoznanie wielu schorzeń zapalnych i zwyrodnieniowych.

3. Badanie histopatologiczne skóry głowy

Nie u każdej osoby borykającej się z problemem łysienia konieczne jest przeprowadzenie szczegółowych, specjalistycznych badań. W większości przyczynami łysieniazaburzenia hormonalne oraz choroby ogólnoustrojowe, czasami stosowane leki lub niewłaściwa dieta. W takich przypadkach kluczem do właściwego rozpoznania jest wywiad lekarski i szczera rozmowa z lekarzem. Czasami konieczne są także badania laboratoryjne, w szczególności pod kątem hormonów. Jeśli przyczyną łysienia jest choroba ogólnoustrojowa, najczęściej wypadaniu włosów towarzyszą inne objawy tej choroby.

Badanie histologiczne skóry głowy w celu wykrycia przyczyny wypadania włosów nie jest procedurą rutynową. Ponieważ jest to badanie inwazyjne, nie jest wykonywane u każdego pacjenta borykającego się z łysieniem. Po pierwsze to badanie włosów jest procedurą wymagającą wycięcia fragmentu skóry głowy, więc niesie za sobą większe ryzyko powikłań niż inne badania oceniające włosy i skórę głowy. Po drugie badanie to nie zawsze wniesie dużo istotnych informacji. Jeśli przyczyną łysienia jest np. cukrzyca czy choroby tarczycy, pobranie wycinka skóry głowy nie zbliży zbytnio do rozpoznania. Stosowane jest zazwyczaj tylko jeżeli obraz łysienia jest bardzo nietypowy lub jako przyczynę łysienia podejrzewa się chorobę skóry głowy.

3.1. Przebieg badania histopatologicznego skóry głowy

Aby możliwe było badanie histopatologiczne skóry głowy, konieczne jest pobranie niewielkiego wycinka tej skóry. Zabieg wykonywany jest w znieczuleniu miejscowym. Pobrany wycinek jest naprawdę niewielki, ma wymiary zazwyczaj ok. 2mm x 2mm, max do 4mm. Zazwyczaj pobiera się fragmenty skóry głowy z 2-6 miejsc. Następnie pobrany fragment jest badany przez specjalistę pod mikroskopem, przy zastosowaniu odpowiednich barwień. Badanie jest bardzo selektywne i dokładne. Patolog ocenia pobrane wycinki, opisuje liczbę wszystkich mieszków włosowych, ich gęstość, odsetek mieszków prawidłowo rosnących oraz tych, które znajdują się w fazie zaniku, a także grubość włosa. Sprawdza także czy we wszystkich pobranych wycinkach włosy rosną w ten sam sposób – to także daje dużo informacji o przyczynie łysienia.

3.2. Wskazania do badania histopatologicznego skóry głowy

Badanie histopatologiczne może być konieczne przy nietypowym łysieniu plackowatym, łysieniu bliznowatym i w niektórych przypadkach łysienia androgenowego.

Łysienie plackowate to choroba skóry o niejednorodnej etiologii, objawiająca się występującymi przejściowo lub stale ogniskami wyłysienia oddzielonym prawidłowo owłosioną skórą głowy. Przyczyn takiego stanu może być wiele – od podłoża genetycznego przez zaburzenia układu nerwowego aż do chorób skóry. Właśnie w przypadku tych ostatnich badanie histopatologiczne może wiele wnieść do rozpoznania a także umożliwić rozpoczęcie właściwego, celowanego leczenia. Chorobami skóry, które mogą być przyczyną łysienia plackowatego są między innymi toczeń rumieniowaty oraz bielactwo.

Innym, mało charakterystycznym typem łysienia jest łysienie bliznowaciejące. Polega ono na nieodwracalnym uszkodzeniu mieszków włosowych. Może być chorobą wrodzoną lub nabytą. Może być następstwem promieniowania X, urazów, oparzeń chemicznych, a także nowotworów skóry. Ponieważ w przypadku łysienia bliznowatego w grę wchodzi różnicowanie z nowotworem – pobranie fragmentu skóry głowy do oceny histopatologicznej często jest niezbędne.

Łysienie androgenowe, czyli takie spowodowane zaburzeniami hormonalnymi, a konkretnie nadmiarem hormonów męskich czyli androgenów, rzadko jest wskazaniem do wykonania biopsji skóry, ewentualnie jeżeli w grę wchodzi przeszczep włosów.

Badanie histopatologiczne skóry głowy a przy tym także włosów, jest badaniem rzadko wykonywanym, do którego istnieje tylko kilka konkretnych wskazań. Szczególną jego zaletą jest dokładność a ponadto fakt, że nie jest badany tylko stan włosów, ale także skóry głowy, co może okazać się bardzo przydatne w przypadku chorób skóry głowy, gdyż to właśnie one mogą być przyczyną łysienia. Trudno sobie wyobrazić, że włos będzie rósł prawidłowo, jeżeli podłoże z którego wyrasta prawidłowe nie jest.

Bibliografia

  • Skokowski J., (red.), Badanie histopatologiczne, [w:] Encyklopedia Badań Medycznych, Wydawnictwo Medyczne MAKmed, Gdańsk 1996.
  • Chosia M., Domagała W., Urasińska E. Podstawy patologii, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2010, ISBN 978-83-200-3499-8
  • Domagała W., Stachura J. PATOLOGIA znaczy słowo o chorobie, Kraków 2008, ISBN 978-83-60183-64-9

Źródła zewnętrzne

Redakcja abcZdrowie,
Komentarze
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Badanie histopatologiczne - najnowsze pytania

grupy wsparcia i fora dyskusyjne

Artykuły Badanie histopatologiczne
Badanie histopatologiczne

Pobieranie odcinków do badania histopatologicznego

Badanie histopatologiczne w wielu wypadkach jest konieczne do weryfikacji postawionej wstępnie diagnozy, a także do oceny stopnia zaawansowania choroby (np. nowotworowej) i zaplanowania postępowania terapeutycznego. Obecnie stosuje się wiele technik pobierania próbki do badań. W przypadku zmian dotyczących tkanki nabłonkowej stosuje się cytologię złuszczeniową, w innych przypadkach korzysta się z biopsji aspiracyjnej cienkoigłowej (BAC), biopsji gruboigłowej, biopsji wiertarkowej, biopsji...

Badanie histopatologiczne

Badanie histopatologiczne jako niezbędne do potwierdzenia prawidłowej diagnozy

Badanie histopatologiczne polega na pobraniu wycinka z tkanki pacjenta objętej zmianami patologicznymi i jej ocenie pod mikroskopem. Badanie takie umożliwia w zdecydowanej większości przypadków precyzyjne określenie charakteru patologii, co ma znaczenie ... zastosować. W wielu przypadkach badanie to umożliwia w ogóle stwierdzenie rodzaju choroby. Warto jeszcze zauważyć, że badanie histopatologiczne nie jest oderwane od rzeczywistości klinicznej, a mianowicie patolog dokonuje oceny preparatu w zestawieniu z...

Badania

Badanie nasienia

Jeśli kobieta i mężczyzna starający się o potomka, pomimo rocznego okresu współżycia bez zabezpieczenia mają trudności z poczęciem dziecka, powinni udać się do lekarza, który zaleci mężczyźnie wykonanie badania nasienia, które określi, czy może problem...

Badania

Badanie GBS

Badanie GBS wykonywane jest na obecność bakterii paciorkowca grupy B, jest przesiewowym badaniem mikrobiologicznym, do którego powinny przystąpić kobiety między 35 a 37 tygodniem ciąży. Oceniane jest wówczas, czy bakterie GBS będą obecne w drogach rodnych...

Normy laboratoryjne

Badanie pokrewieństwa

Test na ustalenie ojcostwa można wykonać tylko za zgodą obojga rodziców (partnerów). W przeciwnym wypadku badanie będzie nielegalne, a osoba, która wykonała je w tajemnicy może zostać pociągnięta do odpowiedzialności karnej. Ustalenie ojcostwa - badania...

Badania

Badanie cytogenetyczne

Badanie cytogenetyczne polega na ocenie wyglądu i liczby chromosomów uzyskanych z jąder komórkowych hodowli komórek, które zostały pobrane z tkanek organizmu. W badaniu wykorzystywany jest fakt, że w organizmie każdego człowieka wszystkie komórki jądrzaste...

Badania

Badanie ENG

Badanie ENG (badanie elektronystagmografii) polega na ocenie oczopląsu, który jest objawem zaburzeń narządu przedsionkowego. Jest to badanie diagnostyczne narządu równowagi. W trakcie ruchu gałek ocznych rejestrowane są zmiany potencjału rogówkowo-siatkówkowego....

Badania

Badanie ginekologiczne

Badanie ginekologiczne składa się z dwóch zasadniczych części. Pierwszą jest rozmowa (wywiad lekarski) przeprowadzana przez lekarza z pacjentką, druga to badanie przedmiotowe wewnętrzne (polegające na oglądaniu, dotykaniu, opukiwaniu, osłuchiwaniu),...

Badania

Badanie izotopowe

Badanie izotopowe, nazywane także scyntygrafią, polega na wprowadzeniu do organizmu środków chemicznych (zwanych radioizotopami), cyfrowej obserwacji ich rozpadu i graficznym przedstawieniu tego rozmieszczenia. Najczęściej używanym radioizotopem jest...

Badania

Badanie kału

Badanie kału jest jedną z podstawowych analiz mających zastosowanie w diagnostyce schorzeń przewodu pokarmowego. Mikroskopowa ocena próbki kału pozwala wykryć obecność pasożytów czy niestrawionych resztek pokarmowych. Zastosowanie odpowiednich odczynników...