Ciąża pozamaciczna - czynniki ryzyka, rozpoznanie, leczenie

Ciąża pozamaciczna, inaczej nazywana ciążą ektopową, jest to każda ciąża, która rozwija się poza jamą macicy. Najczęściej, bo aż w 99% przypadków, umiejscawia się ona w jajowodzie. Może jednak występować także w jamie brzusznej, szyjce macicy, a nawet w jajniku. Każda z tych nieprawidłowych lokalizacji rozwijającej się ciąży powoduje powikłania, które mogą być groźne dla zdrowia i życia kobiety. Szacuje się, że na każde 100 prawidłowych ciąż przypada 1 ciąża ektopowa.


1. Ciąża pozamaciczna - czynniki ryzyka

Ciąża pozamaciczna może mieć wiele przyczyn. Jednak najczęściej przyczyną ciąży pozamacicznej są zmiany w jajowodach z różnych powodów.

Zobacz film: "Najczęstsze problemy zdrowotne kobiet w ciąży"

Ciąża ektopowa rozwija się po przebytych zapaleniach w obrębie miednicy mniejszej, które powodują uszkodzenie błony śluzowej jajowodów, zlepianie się jej fałdów i wytwarzanie się zrostów. Prowadzi to do zaburzenia transportu zapłodnionej komórki jajowej do jamy macicy i jej nieprawidłowego zagnieżdżenia.

Do innych przyczyn ciąży pozamacicznej należą: operacje na jajowodach, leczenie niepłodności technikami wspomaganego rozrodu, endometrioza oraz zaburzenia perystaltyki jajowodów (spowodowane np. obecnością wkładki wewnątrzmacicznej).

Powyższe czynniki ryzyka prowadzą do zmian w budowie narządów rodnych kobiety, które są bezpośrednią przyczyną ciąży pozamacicznej. W wyniku tych zmian jajowody mogą się zrosnąć, zwężać lub przyrosnąć do jajnika.

Wczesne wykrycie ciąży jest trudne ze względu na brak charakterystycznych objawów ciąży pozamacicznej. Czasem w czasie ciąży pozamacicznej objawem mogą być plamienia z macicy.

Najczęstszy objaw w czasie rozwoju ciąży pozamacicznej to towarzyszący plamieniom jednostronny ból w podbrzuszu po stronie, na której doszło do zagnieżdżenia jaja płodowego w jajowodzie. Jednak często taki objaw ciąży pozamacicznej jak plamienie nie występuje.

Zarodek z ciąży jajowodowej
Zarodek z ciąży jajowodowej

Początkowe bóle brzucha z czasem przechodzą w ostrzejsze objawy (osłabienie, potliwość).

zobacz galerię

Test ciążowy w ciąży pozamacicznej nie odgrywa tak istotnej funkcji. W czasie ciąży pozamacicznej test ciążowy może, ale nie musi wykryć ciąży. U kobiet, u których rozwija się ciąża pozamaciczna, test ciążowy daje wynik pozytywny tylko w ok. 50 proc. przypadków. Dlatego też ciąża pozamaciczna jest wykrywana zbyt późno.

Zdarza się, że pierwszym objawem ciąży pozamacicznej jest pęknięcie jajowodu. Dochodzi wtedy do krwotoku do jamy brzusznej, objawiającego się nagłym, niespodziewanym napadem bólu brzucha.

Pęknięcie jajowodu w ciąży pozamacicznej może doprowadzić do rozwoju wstrząsu – wskazują na to bladość, zasłabnięcie, słabe tętno, trudności w oddychaniu, zimny pot, bolesny, twardy brzuch. Wstrząs jest stanem zagrożenia życia.

2. Ciąża pozamaciczna - rozpoznanie

Aby wcześnie rozpoznać ciążę pozamaciczną, należy:

  • oznaczyć poziom gonadotropiny kosmówkowej (beta-hCG) we krwi matki – jest to hormon produkowany przez rozwijające się jajo płodowe; we wczesnej ciąży prawidłowej jego poziom ulega podwojeniu co drugi dzień, przy zbyt wolnym wzroście jego poziomu można podejrzewać ciążę pozamaciczną;
  • wykonać USG sondą dopochwową – badanie to pozwala na uwidocznienie pęcherzyka płodowego oraz jego lokalizacji;
  • w niektórych przypadkach konieczne może się okazać wykonanie diagnostycznej laparoskopii (wprowadzenie do jamy brzusznej niewielkiej kamerki pod narkozą) – ciąża ektopowa w obrazie laparoskopowym ma charakterystyczny wygląd;
  • rozdęcie i zasinienie ściany jajowodu.

3. Ciąża pozamaciczna - leczenie

Rekomendowane przez naszych ekspertów

Postępowanie lecznicze w ciąży ektopowej można podzielić na:

  • farmakologiczne – stosuje się lek hamujący dalszy rozwój jaja płodowego – metotreksat; można go podawać doustnie, domięśniowo lub bezpośrednio do pęcherzyka ciążowego;
  • operacyjne – usunięcie ciąży ektopowej drogą otwarcia jamy brzusznej lub za pomocą laparoskopii; często oprócz jaja płodowego konieczne jest usunięcie fragmentu narządu, w którym się ono zagnieździło.

Na koniec należy podkreślić, że wczesne rozpoznanie ciąży pozamacicznej  i wdrożenie odpowiedniego leczenia w celu zapobiegnięcia pęknięcia jajowodu pozwalają na całkowite wyleczenie oraz zachowanie płodności przez kobietę.

spis treści
rozwiń
Następny artykuł: USG w ciąży

Polecane dla Ciebie

Pomocni lekarze

Szukaj innego lekarza

Komentarze

Wysyłając opinię akceptujesz regulamin zamieszczania opinii w serwisie. Grupa Wirtualna Polska S.A. z siedzibą w Warszawie jest administratorem twoich danych osobowych dla celów związanych z korzystaniem z serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania.