Ciąża pozamaciczna - czynniki ryzyka, rozpoznanie, leczenie

Ciąża pozamaciczna, inaczej nazywana ciążą ektopową, jest to każda ciąża, która rozwija się poza jamą macicy. Najczęściej, bo aż w 99% przypadków, umiejscawia się ona w jajowodzie. Może jednak występować także w jamie brzusznej, szyjce macicy, a nawet w jajniku. Każda z tych nieprawidłowych lokalizacji rozwijającej się ciąży powoduje powikłania, które mogą być groźne dla zdrowia i życia kobiety. Szacuje się, że na każde 100 prawidłowych ciąż przypada 1 ciąża ektopowa.


#dziejesienazywo: Czy warto wykonywać badania profilaktyczne?

Ciąża pozamaciczna - czynniki ryzyka

Ciąża pozamaciczna może mieć wiele przyczyn. Jednak najczęściej przyczyną ciąży pozamacicznej są zmiany w jajowodach z różnych powodów. Ciąża ektopowa rozwija się po przebytych zapaleniach w obrębie miednicy mniejszej, które powodują uszkodzenie błony śluzowej jajowodów, zlepianie się jej fałdów i wytwarzanie się zrostów. Prowadzi to do zaburzenia transportu zapłodnionej komórki jajowej do jamy macicy i jej nieprawidłowego zagnieżdżenia. Do innych przyczyn ciąży pozamacicznej należą: operacje na jajowodach, leczenie niepłodności technikami wspomaganego rozrodu, endometrioza oraz zaburzenia perystaltyki jajowodów (spowodowane np. obecnością wkładki wewnątrzmacicznej). Powyższe czynniki ryzyka prowadzą do zmian w budowie narządów rodnych kobiety, które są bezpośrednią przyczyną ciąży pozamacicznej. W wyniku tych zmian jajowody mogą się zrosnąć, zwężać lub przyrosnąć do jajnika.

Zarodek z ciąży jajowodowej

Początkowe bóle brzucha z czasem przechodzą w ostrzejsze objawy (osłabienie, potliwość).

Wczesne jej wykrycie jest trudne ze względu na brak charakterystycznych objawów ciąży pozamacicznej. Czasem w czasie ciąży pozamacicznej objawem mogą być plamienia z macicy. Najczęstszy w czasie rozwoju ciąży pozamacicznej objaw to towarzyszący plamieniom jednostronny ból w podbrzuszu po stronie, na której doszło do zagnieżdżenia jaja płodowego w jajowodzie. Jednak często taki objaw ciąży pozamacicznej jak plamienie nie występuje.

Test ciążowy w ciąży pozamacicznej nie odgrywa tak istotnej funkcji. W czasie ciąży pozamacicznej test ciążowy może, ale nie musi wykryć ciąży. U kobiet, u których rozwija się ciąża pozamaciczna, test ciążowy daje wynik pozytywny tylko w ok. 50 proc. przypadków. Dlatego też ciąża pozamaciczna jest wykrywana zbyt późno.

Zdarza się, że pierwszym objawem ciąży pozamacicznej jest pęknięcie jajowodu. Dochodzi wtedy do krwotoku do jamy brzusznej, objawiającego się nagłym, niespodziewanym napadem bólu brzucha. Może to nawet doprowadzić do rozwoju wstrząsu – wskazują na to bladość, zasłabnięcie, słabe tętno, trudności w oddychaniu, zimny pot, bolesny, twardy brzuch. Wstrząs jest stanem zagrożenia życia.

Ciąża pozamaciczna - rozpoznanie

Aby wcześnie rozpoznać ciążę pozamaciczną, należy:

  • oznaczyć poziom gonadotropiny kosmówkowej (beta-hCG) we krwi matki – jest to hormon produkowany przez rozwijające się jajo płodowe; we wczesnej ciąży prawidłowej jego poziom ulega podwojeniu co drugi dzień, przy zbyt wolnym wzroście jego poziomu można podejrzewać ciążę pozamaciczną;
  • wykonać USG sondą dopochwową – badanie to pozwala na uwidocznienie pęcherzyka płodowego oraz jego lokalizacji;
  • w niektórych przypadkach konieczne może się okazać wykonanie diagnostycznej laparoskopii (wprowadzenie do jamy brzusznej niewielkiej kamerki pod narkozą) – ciąża ektopowa w obrazie laparoskopowym ma charakterystyczny wygląd;
  • rozdęcie i zasinienie ściany jajowodu.

Ciąża pozamaciczna - leczenie

Postępowanie lecznicze w ciąży ektopowej można podzielić na:

  • farmakologiczne – stosuje się lek hamujący dalszy rozwój jaja płodowego – metotreksat; można go podawać doustnie, domięśniowo lub bezpośrednio do pęcherzyka ciążowego;
  • operacyjne – usunięcie ciąży ektopowej drogą otwarcia jamy brzusznej lub za pomocą laparoskopii; często oprócz jaja płodowego konieczne jest usunięcie fragmentu narządu, w którym się ono zagnieździło.

Na koniec należy podkreślić, że wczesne rozpoznanie ciąży pozamacicznej i wdrożenie odpowiedniego leczenia w celu zapobiegnięcia jej pęknięciu pozwalają na całkowite wyleczenie oraz zachowanie płodności przez kobietę.

Ewelina Rogowska, 2 miesiące temu

Bibliografia

  • Hanretty K. P. Położnictwo, Urban & Partner, Wrocław 2006, ISBN 83-89581-34-5
  • Bręborowicz G. Ciąża wysokiego ryzyka, Ośrodek Wydawnictw Naukowych, Poznań 2010, ISBN 83-7314-059-2
  • Bręborowicz G. Ginekologia i położnictwo, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2005, ISBN 83-200-3082-X

Źródła zewnętrzne

Ginekologia

Komentarze
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Ciąża pozamaciczna - czynniki ryzyka, rozpoznanie, leczenie
najnowsze pytania

grupy wsparcia i fora dyskusyjne

Pomocni lekarze

Artykuły Ciąża pozamaciczna - czynniki ryzyka, rozpoznanie, leczenie
Ciąża pozamaciczna - czynniki ryzyka wystąpienie, rozpoznanie, leczenie

Ciąża pozamaciczna - pierwsza rzecz jakiej szukamy

się blada, tętno przyspieszone, a ciśnienie niskie. Kobieta zaczyna się bardzo pocić. Leczenie ciąży pozamacicznej Czasami poród jest niemożliwy (...) Rodzaje ciąży pozamacicznej Ciąża...

Polip w nosie - czynniki ryzyka, rodzaje, objawy, rozpoznanie, leczenie

Jama nosowa - budowa

Jama nosowa - budowa

Kolor różowy - kość sitowia. Kolor niebieski - małżowina nosowa dolna.

Rak żołądka - powstawanie, przyczyny, objawy, diagnostyka, leczenie, profilaktyka

Wczesne rozpoznanie nowotworu żołądka (WIDEO)

Wczesne rozpoznanie nowotworu żołądka (WIDEO) Odtwórz wideo

zwykle we wcześniejszym etapie. Badania przesiewowe są przeprowadzane w Japonii ze względu na większą częstość zachorowań. Czynnikami ryzyka (...) Wczesne rozpoznanie w przypadku większości nowotworów...

Wrzód dwunastnicy - przyczyny, czynniki ryzyka, objawy, leczenie

Wrzód żołądka - zdjęcia

Wrzód żołądka - zdjęcia

Gastroskopia to badanie, które może pomóc zdiagnozować wrzód żołądka.

Bąblowica - tasiemiec ludzki, czynniki ryzyka, objawy, diagnostyka, leczenie

Pasożyt bąblowca

Pasożyt bąblowca

Bąblowica to choroba wywoływana przez pasożyt tasiemca.

Czerniak - objawy, czynniki ryzyka, leczenie

Dowiedz się, jak rozpoznać czerniaka

Dowiedz się, jak rozpoznać czerniaka

Czerniak to nie żarty Rozpoznanie czerniaka to ważna umiejętność, gdyż jest to jedna z najbardziej niebezpiecznych form raka skóry. Łatwo (...) się z dermatologiem - wczesne rozpoznanie to klucz do wysokiego wskaźnika...

Rak jelita grubego - czynniki ryzyka, objawy, diagnostyka, leczenie

Nowotwory jelita grubego

Nowotwory jelita grubego

Rak jelita grubego jest jednym z najczęściej wykrywanych chorób układu pokarmowego.