Co sypiemy do świątecznych ciast? Mak i skórka pomarańczowa pod lupą fundacji Pro-Test

Do testów wybrano:

• 12 próbek maku dostępnych w największych sieciach handlowych w Polsce (mak mielony i niemielony),

• 5 próbek skórek pomarańczowych od różnych producentów.

Analizy wykonano w Zakładzie Badania Bezpieczeństwa Żywności Instytutu Ogrodnictwa – Państwowego Instytutu Badawczego w Skierniewicach. Mak sprawdzano pod kątem obecności glifosatu, natomiast skórki pomarańczowe przebadano aż na 518 różnych pestycydów.

Wyniki badań maku okazały się w większości uspokajające. 11 z 12 próbek nie zawierało wykrywalnych ilości glifosatu. W jednej próbce, w maku niebieskim marki Bakalland, wykryto 0,048 mg/kg glifosatu, czyli poziom wyraźnie poniżej dopuszczalnej normy wynoszącej 0,1 mg/kg.

Oznacza to, że z punktu widzenia obowiązujących przepisów produkt ten nie stanowi zagrożenia dla konsumentów.

Glifosat jest herbicydem stosowanym do zwalczania chwastów. W uprawie maku może pojawić się:

• legalnie, gdy używany jest przed siewem lub po zbiorach,

• nielegalnie, jeśli służy do desykacji, czyli chemicznego osuszania makówek.

Badanie nie pozwala jednoznacznie określić, z jakiego źródła pochodził glifosat w wykrytej próbce. Z punktu widzenia konsumenta istotne jest jednak to, że producenci mają alternatywy: zbiór mechaniczny, naturalne dosuszanie czy odpowiednią gęstość siewu, które pozwalają całkowicie zrezygnować z chemicznego osuszania.

Zobacz także: Pomidory malinowe pod lupą. Zbadali warzywa z polskich dyskontów

W przypadku skórek pomarańczowych wyniki były zdecydowanie bardziej niepokojące:

• 4 z 5 próbek zawierały pozostałości pestycydów,

• rekordzistą okazała się skórka pomarańczowa marki Helio, w której wykryto 7 różnych substancji,

• skórka Bakalland zawierała 6 pestycydów,

• produkt marki Belbake (Lidl) – 5,

• Kotanyi – 2,

• jedyną próbką bez wykrywalnych pestycydów była skórka Natürlich Gold Pack.

Problem polega na tym, że nie istnieją odrębne normy dla skórek pomarańczowych jako produktu spożywczego, dlatego nie da się jednoznacznie ocenić, czy wykryte ilości są wysokie czy niskie. Zasada ostrożności podpowiada jednak, by wybierać produkty z możliwie najkrótszą listą zanieczyszczeń.

Wśród wykrytych substancji znalazły się związki szczególnie kontrowersyjne:

• imazalil, fungicyd stosowany podczas transportu owoców, który w badaniach na zwierzętach wykazywał działanie rakotwórcze przy wysokich dawkach i może zaburzać gospodarkę hormonalną,

• chloropiryfos, wykryty w skórkach Helio, zaliczany do organofosforanów oddziałujących na układ nerwowy.

Chloropiryfos był wiązany w badaniach epidemiologicznych z zaburzeniami rozwoju neurologicznego u dzieci, dlatego został zakazany w Unii Europejskiej.

Analiza etykiet pokazała, że problemem nie są tylko pestycydy. W wielu produktach skórka owocu stanowi zaledwie część składu. Przykładowo w jednej z próbek jej udział wynosił niespełna 50 proc., a resztę stanowiły cukry, syropy, regulatory kwasowości i konserwanty.

Na tym tle wyróżnia się skórka pomarańczowa Kotanyi, która jest czystą skórką owocu, bez dodatku cukru. Nie jest to produkt kandyzowany, ale producent dopuszcza jej wykorzystanie w wypiekach.

Wyniki testów pokazują, że:

• mak dostępny w sklepach w większości przypadków nie zawiera glifosatu,

• w przypadku skórek pomarańczowych różnice między produktami są ogromne,

• krótszy skład i mniejsza liczba pestycydów to realne kryteria wyboru.

Alternatywą pozostaje przygotowanie skórki pomarańczowej w domu, z owoców ekologicznych i z mniejszą ilością cukru. Nawet jeśli używamy jej tylko od święta, warto wiedzieć, co faktycznie trafia do naszych wypieków.

Dominika Najda, dziennikarka Wirtualnej Polski

Źródła

1. Pro-Test