COVID-19 może wpływać na mózg. "Stan zapalny uszkadza neurony"

Z najnowszego raportu Zakładu Epidemiologii Chorób Zakaźnych i Nadzoru NIZP PZH - PIB wynika, że od stycznia do 15 grudnia 2025 r. wykryto ponad 214 tys. przypadków koronawirusa. Lekarze przyznają, że w tym roku COVID-19 najczęściej przybierał postać infekcji górnych dróg oddechowych. Obecnie najczęściej spotykanymi wariantami są Stratus i Nimbus, czyli podwarianty Omikronu. I choć są one bardziej zakaźne, to u większości pacjentów przebieg choroby ma łagodny charakter.

Zakażenie objawia się:

• bólem gardła,

• kaszlem,

• katarem,

• zmęczeniem,

• bólem głowy i mięśni,

• dolegliwościami żołądkowo-jelitowymi.

Zobacz także: Jak rozpoznać covidowy kaszel? Charakterystyczna cecha według lekarki

Naukowcy w wielu badaniach wskazują na możliwe powikłania po zakażeniu koronawirusem i podkreślają, że wirus może wpływać nie tylko na układ oddechowy, ale także np. na mózg.

Badacze z Griffith University w Australii w najnowszej analizie podnoszą, że nawet po pełnym wyleczeniu z COVID-19 mogą występować długotrwałe zmiany w mózgu. Badanie zostało opublikowane w magazynie "Brain, Behavior, and Immunity - Health".

- To jest kolejne badanie, które pokazuje, jak bardzo koronawirus może wpływać na mózg. Z jednej strony po zakażeniu dochodzi do mikrozmian w krążeniu mózgowym i wykrzepiania - więc jest to mechanizm niedokrwienny, mikrozatorowy. A z drugiej na skutek obecności wirusa musimy mierzyć się ze stanem zapalnym, który uszkadza neurony. Dochodzi do wtórnego przerostu gleju i tworzą się zmiany w istocie białej. Może to być szalenie niebezpieczne - alarmuje w rozmowie z WP abcZdrowie neurolog prof. Konrad Rejdak, członek Rady Programowej Europejskiej Akademii Neurologii.

Badacze z Griffith University w Australii przeprowadzili badania z użyciem rezonansu magnetycznego (MRI). Dzięki niemu odkryli zmiany w neuroprzekaźnikach i strukturze mózgu wpływające na funkcje poznawcze. Co więcej, niepokojące zmiany zaobserwowano nie tylko u osób cierpiących na long COVID, ale także u tych, które były określane jako w pełni wyleczone.

- Koronawirus może znacząco zmienić nasz mózg. Jakiś czas temu przebadano młodych sportowców w UK, którzy przeszli łagodną postać zakażenia i mieli oni cechy zaniku mózgu w badaniu MRI po upływie roku. W nowym badaniu naukowców z Griffith University w Australii dokonuje się podobnych obserwacji - tłumaczy neurolog.

- Uszkodzenie neuronów prowadzi do zmniejszenia liczby połączeń neuronalnych i spadku poziomu neuroprzekaźników, a tym samym funkcja mózgu jest zaburzona. Natomiast te obszary mózgu, które odpowiadają za funkcje poznawcze, najłatwiej uszkodzić. Widać, że te zmiany mogą być trwałe i wystąpić także po wyleczeniu zakażenia. Pacjenci, u których doszło do takich uszkodzeń, mogą skarżyć się na problemy z rozwiązywaniem skomplikowanych zadań, koncentracją, szybkością myślenia czy pamięcią - wylicza prof. Rejdak.

Lekarze często łączą przechorowanie koronawirusa z "mgłą mózgową". Tak określa się problemy z pamięcią i skupieniem uwagi, które mogą wystąpić po COVID-19. Co więcej, objawy te mogą pojawić się nawet po łagodnym przebiegu infekcji. Zatem jak wspierać mózg po chorobie?

- O mózg po chorobie powinniśmy dbać tak samo, jak o serce i cały organizm. Takie złote zasady, które powinniśmy wprowadzić, to aktywność fizyczna i umysłowa. Musimy także wyeliminować wszystkie czynniki szkodliwe, a więc używki takie jak alkohol czy papierosy. Należy także stosować zbilansowaną dietę i monitorować cholesterol i nadciśnienie - radzi ekspert.

- Natomiast aktywność umysłowa nie powinna się ograniczyć tylko do przysłowiowego rozwiązywania krzyżówek. Musimy nabyć nową wiedzę, uczyć się złożonych czynności, czytać. Taka "rehabilitacja" mózgu po chorobie to podstawa i nie mogą zapominać o niej także młodzi ludzie. Konieczny jest zdrowy sen i regularny tryb życia - podsumowuje prof. Rejdak.

Źródła

1. Brain, Behavior, and Immunity - Health