Czy zorza polarna może wpływać na zdrowie? Oto co mówią badania

Noc z 19 na 20 stycznia 2026 przejdzie do historii obserwatorów nieba. Wielokolorowa zorza była widoczna nad ogromnym obszarem Europy, a w Polsce praktycznie wszędzie: od północy po południe. Co ważne, intensywność zjawiska była tak duża, że wiele osób dostrzegało je gołym okiem nawet w dużych miastach, w tym w Warszawie. Z kolei zdjęcia publikowane m.in. na profilu Tatromaniak sugerowały, że efektowne smugi światła dało się uchwycić także bardzo daleko na południe, nawet nad Tatrami.

Skąd taki spektakl? Naukowcy tłumaczą, że przyczyną była wzmożona aktywność Słońca 18 stycznia. Zorza pojawia się, gdy strumień naenergetyzowanych cząstek (tzw. wiatr słoneczny) dociera do Ziemi i wchodzi w interakcję z naszym polem magnetycznym. Zjawisko bywa kapryśne, ale przy mroźnych porankach i czystym niebie szanse na kolejne obserwacje rosną.

Poza tym, silne burze słoneczne potrafią zaburzać ziemskie pole magnetyczne, a skutki tego widzimy w technice: gorsza jakość sygnałów satelitarnych, problemy z GPS, a w skrajnych przypadkach awarie infrastruktury. To realne, dobrze udokumentowane konsekwencje aktywności słonecznej.

Zorzę polarną można bezpiecznie obserwować gołym okiem. Nie wymaga ona okularów ochronnych jak zaćmienie Słońca. To jednak nie oznacza, że całe zjawisko jest obojętne dla organizmu.

Na pewno szczególnie uważać muszą astronauci, bo poza ochroną atmosfery i magnetosfery dawki promieniowania mogą rosnąć. W przypadku pasażerów samolotów latających wysoko pojawia się hipoteza większej ekspozycji, ale dotąd nie ma mocnych dowodów, aby stanowiło to realne zagrożenie zdrowotne.

Jednocześnie część osób deklaruje wyraźne pogorszenie samopoczucia podczas silnych zaburzeń geomagnetycznych. W przywoływanym badaniu z 2023 roku dotyczącym wpływu pól elektromagnetycznych na rytm dobowy wskazano, że silne burze słoneczne mogą zaburzać warunki elektromagnetyczne, a u osób wrażliwych wiązać się z rozregulowaniem snu, wahaniami ciśnienia, zmęczeniem, a nawet stanami podgorączkowymi. U seniorów opisywano także możliwe osłabienie odporności.

Ciekawie brzmią też doniesienia z badania przeprowadzonego w brazylijskim São José dos Campos w okresach zwiększonej aktywności Słońca, gdzie odnotowano wyższe ryzyko zawału u kobiet w wieku 31-60 lat. To jednak nadal korelacja, nie dowód przyczynowo-skutkowy.

Zobacz też: Nie tylko nadciśnienie. Nagłe wahania ciśnienia mogą uszkadzać mózg

Jeśli po zorzy czujesz silne zmęczenie, kołatanie serca czy skoki ciśnienia, potraktuj to poważnie: odpocznij, nawodnij się, ogranicz kofeinę, a przy chorobach przewlekłych rozważ konsultację z lekarzem. Zorza może być piękna, ale organizm nie zawsze musi być nią równie zachwycony.

Aleksandra Zaborowska, dziennikarka Wirtualnej Polski

Źródła:

• Martel J, Chang SH, Chevalier G, Ojcius DM, Young JD. "Influence of electromagnetic fields on the circadian rhythm: Implications for human health and disease." Biomedical Journal. 2023;46(1):48–59. doi: 10.1016/j.bj.2023.01.003.
• Rezende LFC, De Paula ER, Muella MTAH, Dutra SLG, Rosa RR, Saldiva PHN, Ometto JPHB. "Influence of geomagnetic disturbances on myocardial infarctions in women and men from Brazil." Communications Medicine (Nature Portfolio). 2025;5:247. doi: 10.1038/s43856-025-00887-7.