Niebezpieczny nadmiar. Skutkiem zapalenie stawów, nadciśnienie, zawał

Miedź to bardzo ważny pierwiastek śladowy, na którym spoczywa odpowiedzialność za prawidłowe funkcjonowanie ludzkiego organizmu. Jest obecny we wszystkich komórkach naszego ciała, ale największe ilości miedzi znajdują się w sercu, wątrobie, nerkach i mózgu. Naukowcy zauważyli, że nasz organizm postrzega miedź w podobny sposób jak żelazo i tak samo ją metabolizuje.

Lista zadań, jakie pełni ten śladowy pierwiastek, jest dość długa. Ze względu na to, że miedź jest składnikiem wielu układów enzymatycznych, ma wpływ na prawidłowy wzrost, formowanie kości, stan serca, działanie układu nerwowego, mózgu oraz czerwonych ciałek krwi. Aktywnie uczestniczy w procesie przetwarzania węglowodanów, białek i tłuszczów w energię.

Miedź jest też potrzebna do wytwarzania hormonów nadnerczy, wspomaga wchłanianie żelaza, zapewnia utrzymanie w dobrym stanie naczyń krwionośnych i tkanki łącznej. Poza tym miedź jest niezbędna do przyswajania witaminy C, ma działanie przeciwutleniające, a także utrzymuje w dobrej formie włókna nerwowe. Do zadań miedzi należy też regulowanie poziomu cholesterolu.

Niedobór omawianego pierwiastka we krwi powoduje pogorszenie odporności, przez co organizm nie jest w stanie skutecznie bronić się przed infekcjami, przeziębieniem i innymi chorobami. Deficyty miedzi wpływają również na odbarwienie włosów i skóry. W bardzo wielu przypadkach zdiagnozowanego nadciśnienia tętniczego przyczyną jest właśnie niedobór miedzi.

Brak odpowiedniej ilości tego minerału zwiększa ryzyko chorób serca, może powodować deformację kości, osłabienie, zmęczenie, skoliozę, uszkodzenie naczyń krwionośnych i depresję.

Miedź występuje w takich produktach, jak owoce morza, skorupiaki, ostrygi, produkty zbożowe, orzechy i warzywa strączkowe. Można ją znaleźć również w warzywach, mięsie, wędlinach, kakao, czekoladzie, owocach i niektórych produktach nabiałowych. To tylko niektóre przykłady żywności bogatej w miedź, lecz wiele innych produktów zawiera mniejsze lub większe jej dawki.

Źródłem miedzi jest również miękka woda z wodociągów, w budowie których wykorzystano miedziane instalacje. Miedź wpływa na jakość wody pitnej, ponieważ zabija znajdujące się w niej bakterie.

Co ciekawe, większa część spożywanej przez ludzi miedzi nie jest dostarczana w postaci świeżej żywności, lecz z miedzianych rur i sprzętów gospodarskich. Miedź znajduje się w produktach przetworzonych, wyrobach tytoniowych, tabletkach antykoncepcyjnych oraz w produktach, które przyczyniają się do zanieczyszczenia środowiska, zwłaszcza w spalinach samochodowych.

Szkodliwy wpływ miedzi na organizm może mieć jednak nie tylko niedobór, ale i nadmiar tego pierwiastka. Aby miedź spełniała swoją rolę, wystarczą małe jej ilości. Niebezpieczny dla zdrowia może być nawet niewielki nadmiar, a nagromadzenie tego składnika może mieć poważne skutki – w postaci m.in.:

• zapalenia stawów,
• nadciśnienia,
• zawału serca,
• depresji.

Zdaniem naukowców, niektóre odmiany schizofrenii, przewlekłej choroby psychicznej, która zniekształca odbieranie rzeczywistości przez pacjenta, mogą być spowodowane nadmiarem miedzi.

Nadmiar miedzi może być też powiązany z chorobą Wilsona, rzadko występującą, genetycznie uwarunkowaną chorobą metaboliczną, która powoduje niewłaściwy metabolizm miedzi i prowadzi do kumulowania się jej nadmiaru w wątrobie, mózgu i nerkach. To z kolei skutkuje zwyrodnieniem jąder soczewkowych w mózgu i zwiększa ryzyko marskości wątroby.

Przekroczenie normy tego pierwiastka w znacznym stopniu może stanowić źródło anemii i zaburzeń w układzie oddechowym.

W grupie podwyższonego ryzyka osób, które są narażone na nadmiar miedzi, są ludzie nawadniający się wodą z miedzianych rur, mieszkańcy miast oddychający spalinami samochodowymi, palacze, kobiety stosujące pigułki antykoncepcyjne. Z wystąpieniem zatruć tym pierwiastkiem mogą spotkać się też mieszkańcy terenów przemysłowych – powiązanych z produkcją i wydobywaniem miedzi.

Zgodnie z zaleceniami ekspertów, osoby korzystające z wody pochodzącej z miedzianych rur powinny po odkręceniu kurka poczekać 2 minuty, by woda zleciała, szczególnie ważne jest to o poranku. Dla zmniejszenia nadmiernej ilości miedzi stosuje się suplementację zawierającą cynk.

Spożywanie żywności z dużą zawartością miedzi, a także picie wody o zwiększonej ilości tego składnika przez długi czas, wiąże się z ryzykiem zatrucia; największe niebezpieczeństwo stanowi to dla dzieci i niemowląt.

Źródła

1. Dagmara Dąbek