Przyczyny hemoroidów

Choroba hemoroidalna, żylaki odbytu, choroba guzków krwawniczych – to określenia dotyczące tego samego schorzenia chorobowego. Problem ten choć jest kłopotliwy, wstydliwy i bardzo uciążliwy, wiele osób krepuje się powiedzieć o nim nawet lekarzowi. Jednak według ostatnich szacunków dotyka nawet ponad jedną czwartą dorosłych ludzi na całym świecie. Dlaczego zatem chorujemy? Jaka jest patogeneza tego schorzenia? Jeśli chcesz dowiedzieć się czegoś więcej o powstawaniu hemoroidów, musisz koniecznie przeczytać ten artykuł.

spis treści

Zobacz film: "#dziejesienazywo: Czym jest ból?"

1. Czym są hemoroidy?

Hemoroidy to swego rodzaju ciała jamiste tworzące niewielkie struktury anatomiczne znajdujące się wewnątrz kanału odbytu. Tętniczki końcowe, bezpośrednio przechodząc w naczynia żylne, bez obecności naczyń włosowatych tworzą twory naczyniowe w górnej części kanału odbytu tuż powyżej linii grzebieniastej. Otaczają je dwa mięśnie okrężne - zwieracz wewnętrzny i zewnętrzny odbytu, które przez większość czasu pozostając w stanie napięcia powodują zastój krwi w hemoroidach, ich pęcznienie, bardzo ścisłe przyleganie do siebie i dzięki temu utrzymywanie szczelności kanału odbytu. Podczas oddawania stolca mięśnie zwieracze ulegają rozluźnieniu i wówczas następuje odpływ krwi zgromadzonej w hemoroidach.

Czy można wyleczyć hemoroidy?
Czy można wyleczyć hemoroidy?

Żylaki odbytu to nic innego jak poszerzone naczynia znajdujące się w kanale odbytu, które w wyniku powiększenia...

zobacz galerię

2. Czym jest choroba hemoroidalna?

Niezwykle istotne jest odróżnienie nazwy hemoroidy od choroby hemoroidalnej. Hemoroidy, to jak opisano powyżej, to prawidłowe struktury anatomiczne w kanale odbytu. Choroba hemoroidalna to zaś stan, kiedy aparat wieszadłowy ulega rozluźnieniu i wewnętrzny splot naczyniowy przemieszcza się dystalnie, hemoroidy wypadają poza odbyt i może dochodzić do krwawień. Odrębną strukturą anatomiczną jest splot żylny przyodbytowy, nazywany czasem, choć jest to nazwa nieprawidłowa, hemoroidami zewnętrznymi. Choroby tego splotu, czyli na przykład zapalenie lub zakrzepica, są niezwykle bolesne, przebiegają z obrzękiem dolnego ujścia odbytu i bardzo często są mylone z chorobą hemoroidalną.

3. Czynniki ryzyka rozwoju żylaków odbytu

Najczęstszym czynnikiem ryzyka wystąpienia choroby hemoroidalnej są przewlekłe lub nawracające zaparcia, powodujące ucisk mas kałowych na wewnątrzodbytnicze sploty naczyniowe oraz wymagające silnego parcia podczas defekacji. Duże znaczenie odgrywa także siedzący tryb życia. Do innych czynników zaliczamy:

  • predyspozycję genetyczną,
  • nadużywanie alkoholu,
  • negatywne nawyki związane z defekacją, takie jak wstrzymywanie parcia na stolec, odwlekanie defekacji, niecałkowite opróżnianie odbytnicy, długotrwałe siedzenie w toalecie, silne parcie,
  • stany utrudniające odpływ krwi z żyły odbytniczej do głównej dolnej na skutek zwiększonego ciśnienia w jamie brzusznej lub bezpośredniego ucisku na naczynia (ciąża, guz w jamie brzusznej, otyłość, marskość wątroby, niewydolność krążenia, nadciśnienie tętnicze).

4. Patogeneza choroby hemoroidalnej

Patogeneza choroby hemoroidalnej nie jest do końca wyjaśniona. Istnieją 3 teorie tłumaczące powstawanie choroby:

  • naczyniowa,
  • mechaniczna,
  • zapalna.

Teoria mechaniczna zakłada, że przyczyną wypadania guzków krwawniczych jest wiotkość aparatu utrzymującego je we właściwym miejscu. Dzieje się tak w przypadku utrudnionych wypróżnień, m.in. w przewlekłych zaparciach lub w ciąży. Za poparciem tej teorii przemawia fakt, że pierwszym objawem choroby hemoroidalnej jest zwykle wypadanie guzków krwawniczych.

Uzupełnieniem teorii mechanicznej jest teoria hemodynamiczna, według której nadmierne ciśnienie w kanale odbytu albo nadmierny skurcz zwieraczy zamyka odpływ krwi z tego obszaru. Zjawisko to nazwano pompą bańkową. Długotrwały wzrost ciśnienia, który występuje w przypadku zaparć czy ciąży, przenosi się na żyły odbytu i hemoroidy. Następuje wtedy wymuszony wsteczny przepływ żylny, który prowadzi do powiększania się guzków krwawniczych.

Przypuszcza się, że nie tylko upośledzenie hemodynamiki, powodujące zastój żylny prowadzi do rozwoju choroby. Na skutek działania bodźców nerwowych i hormonalnych dochodzi do otwarcia połączeń tętniczo-żylnych i skurczu zwieraczy włośniczkowych. W ten sposób krew zostaje uwięziona w hemoroidach. Jest to tzw. odbytnicza pułapka naczyniowa. Sugeruje się, że dochodzi wówczas do wzmożonej przepuszczalności naczyń włosowatych, a częsta powtarzalność tego zjawiska powoduje rozplem tkanki jamistej naczyniowego aparatu guzków krwawniczych.

5. Skala zaawansowania choroby hemoroidalnej

Do oceny zaawansowania choroby hemoroidalnej przyjęto skalę czterostopniową:

  • Stopień 1 - hemoroidy nie są jeszcze widoczne i wyczuwalne na zewnątrz. Można je zobaczyć w postaci lekkich wypukłości w kanale odbytu za pomocą metod endoskopowych. W tym stadium poza sporadycznymi jasnoczerwonymi krwawieniami nie powodują żadnych innych dolegliwości.
  • Stopień 2 - hemoroidy mogą wypadać przy próbie parcia, ale cofają się samoistnie. Towarzyszą temu dolegliwości takie jak krwawienie po defekacji, świąd czy pieczenie. Pacjent ma wrażenie niecałkowitego wypróżnienia, co powoduje dłuższe przebywanie w toalecie, ciągłe parcie, które z kolei zwiększa ból.
  • Stopień 3 - hemoroidy w tym stadium mają skłonność do wypadania nie tylko podczas wypróżniania, ale także w trakcie wysiłku fizycznego. Najczęściej pozostają stale widoczne i wyczuwalne, ale mogą być odprowadzone ręcznie. Choroba hemoroidalna tego stopnia może powodować znaczny ból oraz występowanie krwawienia, świądu i sączenia.
  • Stopień 4 - hemoroidy tego stopnia wypadają poza odbyt i nie dają się ręcznie odprowadzić. Występują przy tym liczne objawy dodatkowe, takie jak: krwawienie, świąd, ból, sączenie oraz często nietrzymanie stolca.

6. Leczenie hemoroidów

Postępowanie lecznicze zależy od stopnia zaawansowania choroby. W I i II stopniu wystarczające są strategie zachowawcze, które powinien prowadzić lekarz rodzinny. Składają się na nie metody zarówno niefarmakologiczne jak i farmakologiczne. Od II stopnia powinno rozważyć się również leczenie instrumentalne, wykonywane ambulatoryjnie w gabinetach chirurgicznych. Leczenie operacyjne wskazane jest natomiast u wszystkich pacjentów z IV stopniem, a w II i III stopniu decyzja zależy od preferencji pacjenta oraz częstości zaostrzeń.

Objawem, który w większości dopinguje chorych do wizyty u lekarza, jest krwawienie po defekacji. Poza krwawieniami, innym częstym objawem choroby hemoroidalnej jest świąd w okolicy odbytu. Świąd często nie jest kojarzony z chorobą hemoroidalną, bo we wczesnych fazach schorzenia może występować jako objaw jedyny. Opóźnia to często rozpoznanie i właściwe leczenie choroby.

Dokładna ocena częstości zachorowań jest bardzo trudna, ze względu na późne zgłaszanie się chorych do leczenia specjalistycznego. Uważa się, że u co czwartego dorosłego człowieka występują objawy choroby hemoroidalnej.

Polecane dla Ciebie

Pomocni lekarze

Szukaj innego lekarza

Komentarze

Wysyłając opinię akceptujesz regulamin zamieszczania opinii w serwisie. Grupa Wirtualna Polska S.A. z siedzibą w Warszawie jest administratorem twoich danych osobowych dla celów związanych z korzystaniem z serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania.
    Ważne tematy