Dodawany do produktów na potęgę. Po cichu dewastuje wątrobę

Sorbitol (E420) to popularny słodzik stosowany w produktach niskokalorycznych lub przeznaczonych dla diabetyków. Nowe badania sugerują, że ten alkohol cukrowy może wywoływać procesy powiązane ze stłuszczeniową chorobą wątroby.

Badanie opublikowane w czasopiśmie Science Signaling wykazało, że sorbitol może wpływać na funkcjonowanie organizmu podobnie do fruktozy, która uchodzi za szczególnie niezdrowy cukier.

Fruktoza, dodawana m.in. do napojów gazowanych i przetworzonej żywności, jest jedną z substancji, których spożywanie może być przyczyną stłuszczeniowej choroby wątroby związanej z dysfunkcją metaboliczną (MASLD). Występuje ona wtedy, gdy w wątrobie gromadzi się nadmiar tłuszczu z powodu problemów metabolicznych, takich jak otyłość, insulinooporność lub cukrzyca typu 2.

Schorzenie to dotyka obecnie szacunkowo nawet 30 proc. dorosłych na całym świecie i jest coraz częściej diagnozowane u młodszych osób.

Naukowcy z Washington University w St. Louis odkryli, że mikrobiom jelitowy może chronić przed tą chorobą. W eksperymentach na rybach z gatunku danio pręgowany (zebrafish) osobniki z wyniszczoną mikrobiotą jelitową zapadały na stłuszczenie wątroby nawet przy stosowaniu normalnej diety. Przyczyną był właśnie sorbitol.

Zespół badawczy odkrył, że po spożyciu glukozy komórki jelitowe mogą przekształcać jej część w sorbitol. W zdrowych warunkach bakterie jelitowe zazwyczaj niszczą większość tego sorbitolu, zanim zdąży on spowodować problemy. Jednak gdy tych mikrobów nie ma lub jest ich zbyt mało, sorbitol trafia do wątroby, gdzie przekształca się w związki powiązane z fruktozą, które napędzają gromadzenie się tłuszczu.

- Najbardziej zaskakującym odkryciem jest to, że sorbitol dzieli od fruktozy w zasadzie tylko jedna transformacja, przez co może on wywoływać podobne skutki – powiedział główny autor badania, prof. Gary Patti.

Zmiany w wątrobie zaobserwowane u ryb wyglądały jak kluczowe cechy MASLD u ludzi: wzrost magazynowania glikogenu, zaburzony metabolizm cukrów i gromadzenie się tłuszczu w tkance wątroby. Same wysokie dawki sorbitolu w diecie wystarczyły, by wywołać takie same uszkodzenia, jakie obserwowano przy braku mikrobiomu.

Odkrycia te mogą pomóc wyjaśnić, dlaczego stłuszczenie wątroby stało się tak powszechne, nawet wśród osób starających się unikać tradycyjnego cukru.

Sorbitol jest powszechnie dodawany m.in. do:

• gum do żucia bez cukru,
• batonów proteinowych,
• deserów dietetycznych,
• makaronów i pieczywa.

Występuje on również naturalnie w owocach (brzoskwinie, jabłka, gruszki, śliwki), jednak badacze podkreślają, że poziomy te są zazwyczaj znacznie niższe, a owoce dostarczają też błonnika i składników odżywczych spowalniających trawienie. Problemy pojawiają się przy nadmiernym spożyciu sorbitolu.

Badanie zidentyfikowało szczepy bakterii Aeromonas, które potrafią bezpiecznie rozkładać sorbitol w jelitach. Gdy naukowcy ponownie wprowadzili te bakterie do organizmów ryb, stan wątroby uległ poprawie. Zablokowanie własnej produkcji sorbitolu przez organizm również zapobiegło rozwojowi choroby.

- Jeśli masz odpowiednie bakterie, okazuje się, że nie ma to znaczenia. Jeśli jednak ich nie masz, pojawia się problem. Sorbitol nie zostaje rozłożony i w rezultacie trafia do wątroby – wyjaśnia prof. Patti.

Wyniki te nie oznaczają, że należy wpadać w panikę z powodu sporadycznego zjedzenia produktów bezcukrowych. Eksperymenty dotyczyły skoncentrowanej ekspozycji i były prowadzone na rybach, a nie na ludziach. Niemniej jednak badanie podważa długoletnie założenie, że alkohole cukrowe nie mają dużego wpływu na nasze zdrowie. 

Autorzy badania podkreślają, że potrzebne są dalsze badania, aby ustalić, czy podobne mechanizmy zachodzą u ludzi i czy terapie oparte na probiotykach mogłyby w przyszłości chronić przed chorobami wątroby.

Źródło: scitechdaily.com