Febra

Febra to dawna nazwa malarii, zwanej również zimnicą, przewlekłej tropikalnej choroby pasożytniczej. Wywołuje ją jednokomórkowy pasożyt – zarodziec (Plasmodium) – który zagnieżdża się w komórkach wątroby, szpiku kostnego, śledziony, węzłów chłonnych i czerwonych krwinkach krwi. Głównym objawem u osób, u których występuje zimnica, jest pojawiająca się napadowo co jakiś czas gorączka. W przebiegu choroby pojawia się niedokrwistość hemolityczna, anemia, wyniszczenie organizmu. Malaria diagnozowana jest na podstawie pojawiających się objawów oraz obecności zarodźca w krwinkach czerwonych.

#dziejesienazywo: Czym jest ból?

Jak dochodzi do zakażenia zarodźcem malarii?

Pasożyt Plasmodium ulokowany w erytrocytach

Erytrocyty zaatakowane pasożytem.

Zarodziec malarii posiada dwóch żywicieli: człowiek jest żywicielem pośrednim, a komar – żywicielem ostatecznym. Choroba przenoszona jest na ludzi przez komary z rodzaju Anopheles. Owad występuje między 60° północnej szerokości geograficznej a 30° południowej szerokości geograficznej, w tej strefie również można się zetknąć z malarią. Kiedy komar wessie krew zarażonego człowieka, w jego żołądku uwalniają się zarodźce. Rozwijają się osobniki męskie i żeńskie, dochodzi do zapłodnienia i powstania sporozoitów, które następnie przenikają do gruczołów ślinowych komarzycy. Gdy ta ugryzie człowieka, choroba dostaje się do organizmu człowieka.

Sporozoity, dostając się do krwi, wraz z nią przenoszone są do wątroby. W hepatocytach przez okres 2-3 tygodni przekształcają się w inną formę – schizonty. Proces ten to tzw. schizogonia pozakrwinkowa. Następnie schizonty dzielą się, przekształcają i w końcowym etapie, pękając uwalniają bardzo dużą ilość tzw. merozoitów (nawet do 40 tys.). Te uwalniane są do krwi. Czas trwania schizogonii pozakrwinkowej jest różny, w zależności od rodzaju zarodźca. W ostatnim etapie merozoity zarodźca wnikają do krwinek czerwonych, w wyniku czego następuje hemoliza erytrocytów. Część z merozoitów przechodzi kolejny etap rozwoju, który polega na tworzeniu się osobników płciowych. W ten sposób czerwone krwinki chorej osoby, które zawierają pasożyty, są źródłem zarażenia komara: przy nakłuciu komar wsysa zarażone krwinki do swojego żołądka. W żołądku komara odbywa się druga część cyklu rozwojowego zarodźca, a sam komar zostaje przenosicielem zimnicy.

Objawy febry

Dla choroby charakterystyczne objawy to napadowe dreszcze i uczucie zimna, które poprzedzają bardzo wysoką gorączkę (nawet 40 stopni), potem nagłe obniżenie temperatury, a następnie napad nadmiernego gorąca i zlewnych potów. Napady gorączki występują co 48 godzin w przypadku tzw. trzeciaczki, która wywołana jest przez zarodźca ruchliwego lub co 72 godzin - tzw. czwartaczka (dawniej febra czterodniowa), wywołana przez zarodźca pasmowego. Wszystkie te objawy wywołane są nagłym rozpadem dużej ilości erytrocytów. Następnie w wyniku znacznej hemolizy krwinek czerwonych i braku przenoszenia do narządów tlenu i składników odżywczych pojawia się niedokrwistość hemolityczna, a co za tym idzie - anemia, organizm ulega wyniszczeniu, występują przewlekłe bóle głowy, nudności i wymioty, osłabienie, biegunka, zaburzenia w pracy serca, opryszczka na ustach oraz bóle w lewym podżebrzu z powodu powiększania się śledziony. Nieleczona choroba może doprowadzić do śmierci.
Okres wylęgania malarii jest różny w zależności od rodzaju zarodźca, np. 7 do 14 dni dla zarodźca sierpowatego, a 7-30 dni dla zarodźca pasmowatego.
Febra rozpoznawana jest na podstawie występujących objawów, a potwierdzana poprzez rozmaz krwi obwodowej na obecność zarodźców w płytkach czerwonych lub w ich pobliżu.

Marta Bednarska, ponad rok temu

Bibliografia

  • Boroń-Kaczmarska A. Choroby zakaźne w zarysie, Pomorska Akademia Medyczna, Szczecin 2004, ISBN 83-89318-35-0
  • Cianciara J., Juszczyk J., Choroby zakaźne i pasożytnicze, Czelej, Lublin 2007, ISBN 978-83-60608-34-0
  • Knap. J.P., Myjak P. Malaria w Polsce i na świecie - wczoraj i dziś, Alfa Medica Press, Bielsko-Biała 2009, ISBN 978-83-7522-036-0
  • Szczeklik A. (red.), Choroby wewnętrzne, Medycyna Praktyczna, Kraków 2011, ISBN 978-83-7430-289-0

Choroby zakaźne i pasożytnicze

Komentarze
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Febra
najnowsze pytania

grupy wsparcia i fora dyskusyjne

Pomocni lekarze

Artykuły Febra
Szczepienia przed podróżą

Szczepienia na żółtą febrę

Żółta febra to choroba przenoszona głównie przez komary, występuje przeważnie w Afryce (90% przypadków). Światowa Organizacja Zdrowia szacuje (...) , że w 2005 roku na chorobę tę zmarło ok. 52 tys. ludzi. Tylko wykonanie szczepionki jest...

Choroby zakaźne i pasożytnicze

Jakie choroby przenoszą komary?

Jakie choroby przenoszą komary?

może się zmienić w zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych i mózgu. Przeczytaj też: Sprawdź, dlaczego po odstawieniu węglowodanów przytyjesz Żółta febra W Ameryce (...) Południowej oraz Afryce może dojść do ugryzienia przez komara zakażonego...

Newsy

Nowa szansa w walce z wirusem Zika

u ludzi, takie jak żółta febra czy gorączka denga. Wiele z zainfekowanych osób jest bezobjawowych, ale może u nich wystąpić gorączka, wysypki, bóle

Choroby zakaźne i pasożytnicze

Gorączka krwotoczna - rodzaje, objawy, leczenie

gorączek krwotocznych należą między innymi: żółta febra, gorączka krwotoczna Denga, gorączka krwotoczna Zachodniego Nilu, gorączka krwotoczna (...) często istnieje konieczność przetaczania krwi. Dostępna jest też szczepionka przeciwko...

Szczepienia przed podróżą

Szczepienia przed wyjazdem do Afryki

dostarczy informacji na temat szczepień przed wyjazdem do Afryki. Choroby afrykańskie Tężec, błonica, poliomyelitis, żółta febra, dur brzuszny (...) , na Wybrzeże Kości Słoniowej, Zambii, Zimbabwe i Zjednoczonych Emiratów Arabskich; żółta...

Opryszczka wargowa - zakażenie, leczenie

Skąd się bierze opryszczka?

Skąd się bierze opryszczka?

, czy inaczej opryszczka pospolita, febra lub „zimno", to choroba zakaźna, za którą odpowiedzialne są wirusy HSV1 i HSV2. Opryszczkę wargową wywołują wirusy