Hipokaliemia

Hipokaliemia to stan, w którym stężenie jonów potasu w surowicy krwi jest poniżej wartości przewidywanych przez normy laboratoryjne. Potas w organizmie człowieka jest ważnym pierwiastkiem. Stężenie jonów potasu w surowicy krwi powinno zawierać się w przedziale 3,5-5,0 mmol/l. Objawy łagodnej hipokaliemii są niespecyficzne, a należą do nich: uczucie osłabienia, zmęczenia, możliwe jest również wystąpienie skurczów mięśni. Jedną z głównych przyczyn choroby jest przyjmowanie leków diuretycznych.

Polecane wideo:

Przyczyny hipokaliemii

Przyczyny hipokaliemii są złożone i należą do nich:

  • hipokaliemia może być spowodowana stosowaniem leków, które zwiększają wydalanie potasu z moczem – przede wszystkim chodzi tu o leki diuretyczne;
  • hipokaliemia wraz z zaburzeniami stężenia pozostałych istotnych jonów (sód, wapń, magnez) występuje także u osób odwodnionych w przebiegu masywnych wymiotów, biegunek czy z powodu ograniczonego przyjmowania płynów;
  • w wyniku nadmiernego stosowania środków przeczyszczających;
  • ograniczone spożycie płynów jest częste zwłaszcza w przypadku ludzi starszych, u których zaburzona jest funkcja ośrodka pragnienia. Przez to nie odczuwają oni potrzeby picia;
  • zaburzenia hormonalne, np. hiperaldosteronizm;
  • hipokaliemia jest też elementem choroby pooparzeniowej jako następstwo znacznej utraty osocza przez poparzoną powierzchnię ciała;
  • brak potasu w pożywieniu lub jego utrata, która następuje poprzez: wymioty, biegunkę, śluzotok, przez zatoki i nerki;
  • transmineralizacja – czyli przesunięcie potasu z przestrzeni pozakomórkowej do wnętrza komórek, które następuje w przypadku: zasadowicy (stan zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej), intensywnego leczenia insuliną i napadowego porażenia hipokaliemicznego – objawia się okresowym niedowładem całego ciała i spadkiem potasu.

Diagnostyka hipokaliemii

Objawy łagodnej hipokaliemii są niespecyficzne, a należą do nich: uczucie osłabienia, zmęczenia, możliwe jest również wystąpienie skurczów mięśni. Wraz z pogłębianiem się hipokaliemii wzrasta ryzyko wystąpienia zaburzeń rytmu nadkomorowego (migotanie przedsionków) i komorowego. Pojawiają się dolegliwości związane z tachyarytmiami. Znaczna hipokaliemia wiąże się z ryzykiem nagłego zgonu sercowego wskutek migotania komór serca. Charakterystyczne jest przy tym, że pojawiają się nieprawidłowości w zapisie EKG, zaburzenia rytmu i zatrzymanie krążenia. U większości pacjentów obserwuje się zmiany w zapisie EKG, kiedy stężenie jonów potasu przekroczy 6,7 mmol/l. Inne objawy hipokaliemii:

  • adynamia mięśniowa – jest to choroba, która powoduje bolesne skurcze mięśni, zwłaszcza łydek; zaparcia, „żabi brzuch” (jest to objaw chorobowy, który polega na spłaszczeniu, niejako „rozlaniu” się brzucha), porażenie mięśni;
  • osłabienie ścięgien lub całkowity brak odruchów z ich strony;
  • nefropatia hipokaliemiczna – rodzaj wielomoczu (wydalanie moczu w ilości powyżej 3 litrów na dobę);
  • zasadowica nieoddechowa (metaboliczna) – stan podwyższonego poziomu zasad we krwi; stan ten może być spowodowany wymiotami, podczas których następuje utrata kwaśnego soku żołądkowego.

Leczenie hipokaliemii

Leczenie hipokaliemii ma na celu ochronę mięśnia sercowego. Polega ono m.in. na podawaniu preparatów zawierających jony potasu, w łagodnych zaburzeniach elektrolitowych – w postaci doustnej, w ciężkich lub przy współistniejących zaburzeniach wchłaniania – w postaci wlewu dożylnego. Istotna jest profilaktyka hipokaliemii u ludzi przyjmujących leki diuretyczne. Leczenie hipokaliemii wiąże się także z poprawnym zdiagnozowaniem choroby, a następnie likwidacją przyczyn choroby. Istotna jest stała kontrola poziomu potasu we krwi i zapobieganie jego ewentualnym wahaniom. Ponadto, jeśli w zapisie EKG istnieją zmiany i podejrzenie hiperkaliemii, konieczne jest rozpoczęcie terapii leczniczej, nawet przed otrzymaniem końcowych wyników badań laboratoryjnych. Jeśli hipokalemia nie jest w stanie zaawansowanym, to chorym poleca się suplementację potasu za pomocą odpowiednio skonstruowanej diety, spożywanie jak największej ilości produktów bogatych w potas.

Ewelina Stanios, ponad rok temu

Bibliografia

  • Herold G., Medycyna wewnętrzna: repetytorium dla studentów medycyny i lekarzy, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2004, ISBN 83-200-3018-8.
  • Szczeklik A. (red.), Choroby wewnętrzne, Medycyna Praktyczna, Kraków 2011, ISBN 978-83-7430-289-0
  • Kokot F. (red.), Choroby wewnętrzne, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2006, ISBN 83-200-3368-3

Źródła zewnętrzne

Krew i naczynia krwionośne

Komentarze
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Hipokaliemia
najnowsze pytania

grupy wsparcia i fora dyskusyjne

Pomocni lekarze

Artykuły Hipokaliemia
Składniki mineralne

Niedobór potasu

Niedobór potasu

Niedobór potasu, czyli inaczej hipokaliemia, oznacza, że poziom potasu w organizmie spadł poniżej 3,5 mmoli/litr krwi. Taki długotrwały stan (...) może doprowadzić do chorób serca, a nawet paraliżu. Hipokaliemia może...

Składniki mineralne

Potas a koncentracja

Potas a koncentracja

warto o nim wiedzieć * ****Hipokaliemia (niski potas) - od diagnozy do leczenia**** * ****Z********a niski poziom potasu i magnezu

Składniki mineralne

Potas w organizmie

oraz wpływa na równowagę kwasowo-zasadową organizmu. Niedobór potasu we krwi, czyli hipokaliemia, jest zazwyczaj spowodowany nadmiernym wydaleniem

Badania

Jonogram

. Podwyższony poziom potasu we krwi to hiperkalemia, natomiast zbyt niski (o wiele częściej spotykany) to hipokaliemia. Hiperkalemia wiąże się zwykle z takimi

Zaparcia - rodzaje, przyczyny, objawy, diagnostyka, leczenie

Jak można leczyć zaparcia?

tarczycy, nadczynność przytarczyc, cukrzyca, hipokaliemia lub hiperkalcemia, choroby układu nerwowego. Przyczyny zaparć Oprócz wymienionych wyżej chorób

Choroby i dolegliwości

Potas - objawy niedoboru

Potas - objawy niedoboru

się w granicy od 3,5 do 5 mmol/l krwi. Jeżeli jest go mniej niż 3,5 milimola, wówczas mamy do czynienia z hipokaliemią, czyli niedoborem potasu. Hipokaliemia (...) ciężka występuje, gdy poziom potasu wynosi mniej niż 2,5 mmol/l. Hipokaliemia...

Składniki mineralne

Hipokaliemia (niski potas) - od diagnozy do leczenia

Hipokaliemia (niski potas) - od diagnozy do leczenia

Za chwilę uczynię cię lekarzem i przeanalizujemy wspólnie jeden przypadek. Kiedyś, w dawnych czasach brzmiało to mniej więcej tak: „przychodzi baba do lekarza". Ale jesteśmy postępowi, kulturalni i idziemy z duchem czasu. Tak więc - do lekarza przychodzi...

Normy laboratoryjne

Potas we krwi

(hipokaliemia) we krwi jest wynikiem zabiegów operacyjnych, odżywiania przez sondę lub dostarczania pokarmu pozajelitowo. Niski potas we krwi

Niedożywienie organizmu

Niedożywienie u dzieci

, hipokaliemia; niedobór witaminy A - kurza ślepota, zmiany w strukturze włosów, spowolnienie wzrostu; niedobór kwasu foliowego - zapalenie języka, anemia