Jakie ciśnienie krwi grozi udarem? Takie wartości to ostrzeżenie

Ciśnienie tętnicze mierzone jest w milimetrach słupa rtęci (mmHg) i składa się z dwóch wartości: skurczowej (górnej) oraz rozkurczowej (dolnej).

Jak podaje Narodowy Fundusz Zdrowia, optymalne ciśnienie dla zdrowej osoby dorosłej wynosi poniżej 120/70 mmHg. Wartości pomiędzy 120-139/70-89 mmHg określa się jako podwyższone, a gdy przekroczą one granicę 140/90 mmHg w pomiarach gabinetowych, rozpoznaje się nadciśnienie tętnicze. W warunkach domowych normy są nieco niższe – 135/85 mmHg. Jeszcze dokładniejszym badaniem jest 24-godzinny pomiar ciśnienia, gdzie granicą alarmową jest 130/80 mmHg.

Do rozwoju nadciśnienia przyczyniają się m.in. niewłaściwa dieta (z nadmiarem soli i tłuszczów nasyconych), brak ruchu, otyłość, nadmierne spożycie alkoholu, palenie tytoniu oraz czynniki genetyczne. Choroba często rozwija się "po cichu", dlatego tak istotne jest regularne kontrolowanie ciśnienia, nawet jeśli czujemy się zdrowo.

Zobacz także: Chorują coraz młodsi. "W tym miejscu na 100 proc. rozwinie się nowotwór"

Nieustannie podwyższone ciśnienie krwi uszkadza ściany naczyń krwionośnych i przyspiesza proces miażdżycowy. W efekcie zwiększa się ryzyko poważnych schorzeń: niewydolności serca, przewlekłej choroby nerek, pogorszenia wzroku, a także obrzęków kończyn.

Najgroźniejszym następstwem nieleczonego nadciśnienia pozostaje jednak udar mózgu, który może prowadzić do trwałej niepełnosprawności lub śmierci, na co zwracają uwagę autorzy publikacji "Nadciśnienie tętnicze u chorych z udarem niedokrwiennym mózgu" opublikowanej na stronie "Po dyplomie".

Zobacz także: Tyle magnezu powinniśmy przyjmować. Aktualne normy i objawy przedawkowania

Udar mózgu jest najpoważniejszym powikłaniem nadciśnienia i to właśnie ono odpowiada nawet za połowę przypadków tej choroby.

Ryzyko udaru rośnie liniowo wraz ze wzrostem ciśnienia, im wyższe wartości, tym większe zagrożenie. Co ważne, nawet stan przednadciśnieniowy, czyli wartości 120-139/80-89 mmHg, zwiększa ryzyko udaru w przyszłości. Badania przytoczone we wspomnianym artykule wykazały, że już obniżenie ciśnienia skurczowego o zaledwie 2 mmHg zmniejsza ryzyko udaru aż o 25 proc.

Za szczególnie niebezpieczne uznaje się wartości przekraczające 140/90 mmHg. Jednak również osoby z ciśnieniem bliskim tej granicy powinny zachować czujność, gdyż długotrwałe utrzymywanie się takich wyników prowadzi do stopniowego uszkadzania naczyń krwionośnych. Gdy dochodzi do ich pęknięcia lub zatkania, pojawia się udar – niedokrwienny bądź krwotoczny.

Jak czytamy w prestiżowym czasopiśmie medycznym "The Lancet" – analiza ponad miliona osób wykazała, że każde podniesienie ciśnienia skurczowego o 20 mmHg lub rozkurczowego o 10 mmHg podwaja ryzyko udaru mózgu u osób w wieku 40–69 lat.

Choć nadciśnienie przez lata może przebiegać bezobjawowo, w bardziej zaawansowanym stadium mogą wystąpić bóle i zawroty głowy, bezsenność, kołatanie serca, duszność czy uczucie ucisku w klatce piersiowej. NFZ apeluje, by objawy te nigdy nie powinny być lekceważone.

Podstawą profilaktyki jest zdrowy styl życia. Ograniczenie soli, alkoholu i produktów wysokoprzetworzonych, a jednocześnie zwiększenie spożycia warzyw, owoców, produktów pełnoziarnistych i zdrowych tłuszczów (np. oliwy z oliwek czy ryb) realnie obniża ciśnienie. Regularna aktywność fizyczna, redukcja masy ciała i rezygnacja z palenia papierosów także zmniejszają ryzyko. Dieta DASH, uznawana za jedną z najskuteczniejszych w walce z nadciśnieniem, może być równie efektywna jak leczenie farmakologiczne.

Jeśli zmiana stylu życia nie wystarcza, konieczne jest włączenie leków. Do najczęściej stosowanych należą inhibitory konwertazy angiotensyny (ACE-I), sartany, antagoniści wapnia oraz diuretyki tiazydowe. Najważniejsze jest jednak osiągnięcie docelowych wartości ciśnienia – poniżej 140/90 mmHg, a u osób z cukrzycą lub chorobami nerek poniżej 130/80 mmHg. Dobór leków powinien być indywidualny i dostosowany do stanu pacjenta.

Magdalena Pietras, dziennikarka Wirtualnej Polski

Źródła

1. Po dyplomie
2. NFZ