Jedni przyjmowali statyny, drudzy placebo. Ważny wniosek z badań
Statyny to jedne z najczęściej stosowanych leków obniżających cholesterol. Mimo ich udowodnionej skuteczności wiele osób wciąż obawia się działań niepożądanych – często po lekturze długiej listy w ulotce. Tymczasem duży przegląd badań sugeruje, że część tych lęków może być niepotrzebnie podsycana.
Badanie dotyczące statyn
Naukowcy przeanalizowali wyniki badań klinicznych z udziałem ponad 120 tys. osób. W trakcie badań podawano uczestnikom statyny oraz placebo, przy czym nie wiedzieli oni, co dostają. Dzięki temu łatwiej było oddzielić realne działania niepożądane od objawów, które mogą pojawiać się niezależnie od terapii.
Większość "popularnych" skutków ubocznych nie potwierdziła się
Zespół naukowców wyprowadził jasne wnioski. Badacze wskazują, że nie potwierdzono związku między statynami a wieloma objawami wymienianymi w ulotkach, takimi jak problemy z pamięcią, obniżony nastrój, zaburzenia snu, przyrost masy ciała czy impotencja. w tym problemów z pamięcią, depresji, zaburzeń snu, przyrostu masy ciała czy impotencji.
Co istotne, zgłoszenia działań niepożądanych były niemal takie same w grupie placebo, co sugeruje, że statyny nie odpowiadały za dużą część opisywanych objawów.
Tylko 4 działania niepożądane miały związek ze statynami
W analizie oceniono 66 potencjalnych skutków ubocznych. Związek ze stosowaniem statyn wykazano tylko w 4 przypadkach – i to u niewielkiego odsetka pacjentów. Były to:
- zmiany w wynikach prób wątrobowych,
- drobne nieprawidłowości dotyczące wątroby,
- zmiany w moczu,
- obrzęki tkanek / opuchnięte kostki.
Jednocześnie badacze podkreślają, że nie odnotowano wzrostu liczby poważnych chorób wątroby, takich jak zapalenie wątroby czy niewydolność wątroby. To ma sugerować, że obserwowane odchylenia w badaniach krwi nie przekładały się na ciężkie powikłania.
Statyny a mięśnie
Autorzy przypominają, że statyny mogą w rzadkich przypadkach powodować uszkodzenie mięśni. U części osób mogą też nieznacznie podnosić poziom cukru we krwi, co u niektórych pacjentów może przyspieszyć rozwój cukrzycy – ale również jest to efekt, który nie występuje często.
Skutki strachu przed leczeniem
Zdaniem autorów, obawy o bezpieczeństwo stosowania statyn mogą mieć realne konsekwencje, bo zniechęcają pacjentów do rozpoczęcia leczenia lub prowadzą do jego przerwania.
- Trwające zamieszanie i niepokój dotyczące działań niepożądanych powodują, że wiele osób nie chce zaczynać ich stosowania albo je odstawia. To poważny problem – powiedziała prof. Christina Reith, lekarka i badaczka kliniczna z Uniwersytetu Oksfordzkiego.
Reith zaznacza, że nie chodzi o kwestionowanie doświadczeń pacjentów, lecz o właściwe przypisanie przyczyny wystąpienia objawów.
- Nie oznacza to, że ludzie niczego nie odczuwają podczas ich stosowania, ale mamy teraz naprawdę dobre dowody, że statyny nie są przyczyną powszechnych problemów -zaznaczyła. - Nasze badanie daje uspokojenie: u większości osób ryzyko działań niepożądanych jest zdecydowanie mniejsze niż korzyści - dodała.
Ulotki do poprawki?
W opinii prof. Sir Rory’ego Collinsa z British Heart Foundation, wnioski wynikające z przeglądu powinny przełożyć się na sposób informowania pacjentów.
- Skoro wiemy już, że statyny nie powodują większości działań niepożądanych wymienionych w ulotkach, informacje o statynach wymagają szybkiej rewizji, aby pomóc pacjentom i lekarzom podejmować lepiej poinformowane decyzje zdrowotne - tłumaczy.
Magdalena Pietras, dziennikarka Wirtualnej Polski
Źródło: BBC
Treści w naszych serwisach służą celom informacyjno-edukacyjnym i nie zastępują konsultacji lekarskiej. Przed podjęciem decyzji zdrowotnych skonsultuj się ze specjalistą.
