Kruche i maślane, uwielbiane na całym świecie. Jak wpływa na organizm?
Co dokładnie kryje się w składzie ciasta francuskiego i jak taka kombinacja mąki oraz tłuszczu działa na organizm? Warto sprawdzić, co naprawdę wnosi do diety ten wypiek.
Ciasto francuskie to produkt wysokokaloryczny i mało odżywczy
Skład ciasta francuskiego bez komplikacji
Klasyczne ciasto francuskie ma zaskakująco prosty skład, choć jego działanie w organizmie już takie proste nie jest. Podstawą jest mąka pszenna, woda, sól oraz duża ilość tłuszczu, najczęściej masła lub tłuszczu roślinnego. To właśnie technika wielokrotnego składania warstw tłuszczu i ciasta odpowiada za charakterystyczną kruchość, maślaność oraz wysoką kaloryczność.
W 100 gramach ciasta francuskiego znajduje się zwykle około 380-450 kcal, z czego nawet blisko połowa energii pochodzi z samego tłuszczu. Białka jest niewiele, a błonnik występuje w mało znaczących ilościach, ponieważ do tego wypieku używa się oczyszczonej mąki pszennej. Można z tego składu wywnioskować, że ten produkt to głównie paliwo, bez solidnych ilości składników odżywczych, które wspierają codzienne potrzeby organizmu.
Kaloryczność i makroskładniki – co naprawdę wnosi porcja
Choć zajmuje mało miejsca na talerzu, energetycznie jest w stanie dorównać znacznie większym porcjom innych wypieków. W 100 gramach znajduje się zwykle około 380-450 kcal, a porcja używana do jednej przekąski często zbliża się do tej wartości.
Około 35-50 procent energii pochodzi z tłuszczu, węglowodany to mniej więcej 40-50 procent, a białko jest na niskim poziomie, czyli zwykle poniżej 7 procent. Taki rozkład makroskładników oznacza potężną moc energetyczną przy niewielkiej objętości.
Organizm otrzymuje sporo kalorii w krótkim czasie, ale bez dużych ilości błonnika oraz białka, a są to składniki, które odpowiadają za dłuższe uczucie sytości. Dlatego łatwo zjeść więcej, niż planowano, ponieważ nasycenie pojawia się znacznie później.
Tłuszcze – masło kontra tłuszcze roślinne
Nie każdy zdaje sobie sprawę, że w cieście francuskim najbardziej istotny jest tłuszcz, a nie sama technika przygotowania. Wersja maślana zawiera głównie tłuszcze nasycone oraz naturalnie występujące kwasy tłuszczowe, a masło dodatkowo wnosi niewielkie ilości witaminy A oraz związków aromatycznych.
Tłuszcze roślinne stosowane przemysłowo różnią się za to między sobą składem. W trakcie produkcji niektóre tłuszcze są często celowo modyfikowane, żeby ciasto zachowywało stałą formę poza lodówką. W takich tłuszczach mogą powstawać izomery trans, czyli pewne rodzaje tłuszczów, które w badaniach przekładały się na wyższe stężenie "złego" cholesterolu we krwi oraz większe ryzyko chorób serca, jeśli spożywano je często i w dużych ilościach.
Można z tego wywnioskować, że wersje z wysoką zawartością tłuszczów przemysłowo przetworzonych mogą być mniej korzystne niż te przygotowane z masła. Dla zdrowia liczy się przede wszystkim rodzaj użytego tłuszczu oraz jego ilość, ponieważ w cieście francuskim odpowiada on za większość energii i w największym stopniu wpływa na to, jak organizm radzi sobie z takim posiłkiem.
Wpływ na sytość, glikemię i energię po posiłku
Po zjedzeniu ciasta francuskiego sytość jest krótkotrwała mimo wysokiej kaloryczności. Wynika to z połączenia białej mąki oraz dużej ilości tłuszczu przy niskiej zawartości białka i błonnika. Węglowodany szybko podnoszą poziom glukozy we krwi, czyli glikemię, a tłuszcz spowalnia opróżnianie żołądka, ale nie wydłuża uczucia nasycenia w takim stopniu, jak składniki białkowe i błonnikowe.
Energia po takim posiłku pojawia się szybko, ale równie szybko może spaść. Takie zachowanie ma miejsce najczęściej przy przekąskach z wysoką kalorycznością, a niewielką objętością.
Ciasto francuskie a trawienie i jelita
Ciasto francuskie jest produktem łatwym do pogryzienia, więc szybko się je zjada, ale dla układu trawiennego jest mocno wymagające. Niska ilość błonnika przekłada się na słabsze pobudzenie pracy jelit.
Taki skład przekłada się na uczucie ciężkości, wzdęcia i ogólny dyskomfort po posiłku, tym bardziej gdy porcja jest duża. Dla mikrobioty jelitowej, czyli zespołu bakterii jelitowych, taki produkt jest mało przydatny, ponieważ nie dostarcza składników, które byłyby dla nich źródłem pożywienia.
Czy ciasto francuskie ma jakieś zalety?
Ciasto francuskie dostarcza dużą ilość energii w niewielkiej porcji, co w określonych sytuacjach jest przydatne, na przykład przy zwiększonym zapotrzebowaniu kalorycznym i budowaniu masy mięśniowej.
Wersja maślana wnosi niewielkie ilości witaminy A oraz naturalne związki aromatyczne, które wzmacniają smak i podnoszą przyjemność z jedzenia potrawy. Gdy apetyt jest słabszy, taki smak jest w stanie przełamać niechęć do jedzenia, a to kolejny plus. Trzeba jednak zaznaczyć wprost, że te zalety nie równoważą niskiej zawartości błonnika, białka oraz mikroskładników, dlatego miejsce ciasta francuskiego w diecie powinno być jedynie okazjonalne.
Domowe kontra gotowe – jak duża jest ta różnica?
Różnica między ciastem francuskim przygotowanym w domu a wersją gotową dotyczy głównie składu i jakości tłuszczu. W domu zwykle używa się masła, mąki, wody oraz soli, więc brakuje dodatkowych składników stosowanych w produkcji przemysłowej. W produktach sklepowych pojawiają się tłuszcze roślinne ze zmienioną strukturą, większe ilości soli oraz stabilizatory potrzebne do wydłużenia trwałości.
Kaloryczność obu wersji jest zbliżona i zwykle wynosi około 350-450 kcal na 100 gramów, ale domowa wersja daje większą kontrolę nad proporcjami i jakością składników.
Z czym łączyć to ciasto, aby posiłek był bardziej zbilansowany?
Jeśli ciasto francuskie pojawia się w diecie dość często, warto zwrócić uwagę na dodatki, które zmieniają sposób, w jaki organizm reaguje na taki posiłek. Dodanie owoców zwiększa ilość błonnika oraz naturalnych antyoksydantów, czyli związków roślinnych związanych z ochroną komórek.
Jogurt wysokobiałkowy lub twaróg podnosi zawartość białka, więc tym samym wydłuża uczucie sytości i stabilizuje poziom energii po jedzeniu. W wersji wytrawnej dobrze pasują do tego warzywa oraz źródła białka, takie jak jajko lub chude mięso. Taka kompozycja nie zmienia kaloryczności samego ciasta, ale wpływa na tempo trawienia oraz na ogólne samopoczucie po posiłku.
Źródło:
Treści w naszych serwisach służą celom informacyjno-edukacyjnym i nie zastępują konsultacji lekarskiej. Przed podjęciem decyzji zdrowotnych skonsultuj się ze specjalistą.
