Lęk przed ciemnością

Lęk przed ciemnością należy do głównych lęków małych dzieci. Jest to lęk rozwojowy, z którego z czasem dziecko wyrasta i uczy się zasypiać bez konieczności palenia światła w pokoju przez całą noc. Niestety, niektórym lęk przed ciemnością towarzyszy nawet w życiu dorosłym, skutecznie utrudniając codzienne funkcjonowanie. Wyobraźnia, podobnie jak u szkrabów, podpowiada najtragiczniejsze scenariusze. Człowiek boi się duchów, złodziei, bandziorów itp. Paraliżujący strach przed ciemnością określa się mianem nyktofobii. Jak powstaje nyktofobia i jak ją leczyć?

Zobacz film: "#dziejesienazywo: Psychoterapia par - razem czy osobno?"

Przyczyny lęku przed ciemnością

Nie ma uniwersalnej genezy nyktofobii. Patologiczny lęk przed ciemnością może być pozostałością z czasów dzieciństwa. Może wynikać z faktu, że dziecko było straszone przez dorosłych, zamykane samotnie w ciemnym pokoju albo rodzice nie potrafili wspierać malucha w walce z lękami rozwojowymi, które pojawiają się u każdego szkraba. Lęk przed ciemnością może jednak pojawić się później, np. w wyniku traumatycznych przeżyć, kiedy zostało się napadniętym w ciemnej dzielnicy albo okradzionym w nocy przez złodziei. Wówczas niebezpieczeństwo zostaje skojarzone z ciemnością i człowiek przeżywa straszne męki, kiedy na dworze zaczyna się ściemniać. Dla nyktofobików pora wieczora i noce to prawdziwy dramat. Boją się wracać samotnie do domu w nocy, nie wychodzą z mieszkania, czasami nawet nie mogą przejść do ciemnego pokoju, piwnicy czy na strych. Bezustannie palą światło albo domagają się obecności kogoś w pobliżu, by czuć się nieco pewniej. Ich wyobraźnia generuje przeraźliwe wizje, które dodatkowo nakręcają spiralę lęków.

Na psychologiczne objawy nyktofobii nakładają się somatyczne symptomy patologicznego lęku, np.: przyspieszony puls, tachykardia, szybki i płytki oddech, zimne poty, drżenie mięśni, kołatanie serca, zawroty głowy, bladość skóry, duszność, omdlenia, utrata przytomności, uczucie ucisku w klatce piersiowej, gęsia skórka, nudności, wymioty itp. Patologiczny strach przed ciemnością każe wierzyć, że w nocy może stać się coś złego, przed czym nie da się uchronić. Ludzie z nyktofobią czasami nie śpią całą noc, czuwają, nasłuchują dziwnych odgłosów, zaglądają przez okno, czy za rogiem ulicy nie czai się ktoś podejrzany. Czasami zabezpieczają się przed wyimaginowanym zagrożeniem, kupując różnego rodzaju broń, np. gaz łzawiący, ale arsenał „środków zaradczych” niejednokrotnie nie pomaga uporać się z lękami. Czasami, w skrajnych przypadkach, nyktofobicy nie potrafią normalnie funkcjonować, np. nie wrócą w nocy po pracy, jeżeli ktoś po nich nie przyjedzie, nie korzystają ze środków transportu, bo boją się przejeżdżać przez ciemne tunele, nie chodzą do kina, bo ciemna sala kinowa wyzwala w nich lęk nie do opanowania. Niektórzy nawet boją się zamknąć oczy.

Leczenie lęku przed ciemnością

Nyktofobia to poważne zaburzenie lękowe, wymagające pomocy psychologicznej. Niejednokrotnie na patologiczny lęk przed ciemnością nakładają się też inne fobie. By terapia była skuteczna, należy zdemaskować źródło lęków – z czego one wynikają, kiedy się pojawiły, w jakich okolicznościach, czy towarzyszą choremu od początku, czy raczej wyzwoliła je określona sytuacja w życiu. Nyktofobii towarzyszą często problemy z zasypianiem, bezsenność i koszmary nocne. W walce z nyktofobią stosuje się zazwyczaj psychoterapię, głównie w nurcie behawioralno-poznawczym, by zmodyfikować sposób myślenia i patologiczne nawyki chorego, oraz farmakoterapię. Chorych stopniowo oswaja się z ciemnością, np. stosuje się lampki nocne ze zmieniającym się natężeniem światła. Stopniowo „przyciemnia się” światło, aż do całkowitego przezwyciężenia strachu i możliwości zaśnięcia w ciemności. Psychoterapię często uzupełniają leki przeciwlękowe.

psycholog Kamila Krocz, ponad rok temu

Nerwica i lęki

Komentarze
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Nerwica i lęki
najnowsze pytania

Dyskusje na forum

Pomocni lekarze

Artykuły Nerwica i lęki
Nerwica i lęki

Gry terapeutyczne

Gry terapeutyczne

Naukowcy wymyślili nową generację gier komputerowych, które znajdą zastosowanie w terapii lękowej.

Nerwica i lęki

Ćwiczenia a napady paniki

Ćwiczenia a napady paniki

Regularne ćwiczenia mogą być alternatywą lub pomocniczą strategią w terapii farmakologicznej, a także psychoterapii, mających na celu zwalczanie niekontrolowanych napadów strachu. Już w tym momencie wiadomo, że ćwiczenia są pomocne w leczeniu osób cierpiących...

Nerwica i lęki

Strach i lęk

psychopatologiczny. Występuje w nerwicach, psychozach i zaburzeniach nastroju. Jak zdefiniować lęk, a jak - strach? Jakie są podobieństwa, a jakie różnice między (...) . W terminologii psychologicznej uczucie lęku...

Nerwica i lęki

Zespół Briqueta

Zespół Briqueta to dawna nazwa zaburzeń somatyzacyjnych. Zespół ten należy do zaburzeń nerwicowych występujących pod postacią somatyczną (ang. somatoform disorder), które zostały ujęte w Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych ICD-10...

Nerwica i lęki

Gry komputerowe wyleczą nas z lęków

Stres i presja, jakim jesteśmy poddawani każdego dnia, często ujawniają się w postaci różnorodnych lęków i nerwic. Leczy się je przeważnie (...) i wirtualnej rzeczywistości, pozwalając pacjentom w bezpieczny sposób stanąć...

Nerwica i lęki

Fobie - co o nich wiesz?

Fobie są to niezwykle silne lęki przed konkretnymi sytuacjami, rzeczami, przedmiotami, zjawiskami, które zazwyczaj nie wzbudzają przerażenia u ludzi (...) nie panuje nad swoimi lękami. Słowa pociechy lub próba uspokojenia...

Nerwica i lęki

Zaburzenia adaptacyjne

Zaburzenia adaptacyjne

się różnie u poszczególnych pacjentów. Wśród charakterystycznych symptomów chorobowych wymienia się: nastrój depresyjny, lęk i niepokój, zamartwianie

Nerwica i lęki

Kortyzol na lęk wysokości

, przy przezwyciężaniu lęku wysokości. Leczenie fobii Naukowcy uznają fobie za wyuczone reakcje lękowe, których można się oduczyć poprzez desensytyzację (...) , czyli odwrażliwianie. Terapia ta polega na wprowadzaniu chorego w kontakt...

Nerwica i lęki

Czy nerwica żołądka to choroba psychiczna?

Czy nerwica żołądka to choroba psychiczna?

, czyli płynące z ciała.   Lęk przyczyną zaburzeń Stereotyp osoby chorej psychicznie powoli się zmienia, jednak wciąż łączy się z izolacją i nieufnością (...) w sobie chorób somatycznych i ciężko jest im uwierzyć, że przyczyną...