Wrześniowy grzyb
Siedzuń sosnowy (Sparassis crispa), nazywany też kozią brodą, kwoką, sorokopem czy leśnym kalafiorem, należy do najbardziej charakterystycznych grzybów spotykanych w polskich lasach.
Jego owocnik tworzą liczne pofałdowane i rozgałęzione fragmenty, przez co z daleka przypomina dużą gąbkę lub kalafior. Młode okazy mają zwykle kremowy lub jasnożółty kolor. Z czasem ciemnieją, a ich struktura staje się bardziej twarda i łykowata. Siedzuń może osiągać imponujące rozmiary – niektóre owocniki mają kilkadziesiąt centymetrów średnicy, a największe ważą nawet kilka kilogramów.
Najłatwiej znaleźć go w lasach iglastych i mieszanych. Zwykle wyrasta przy podstawie pni sosen, choć można spotkać go również w pobliżu świerków. Najczęściej pojawia się późnym latem i jesienią.
Jeszcze kilkanaście lat temu grzybiarze musieli jednak zostawiać go w lesie. Siedzuń sosnowy był w Polsce objęty ścisłą ochroną. Zmieniło się to w 2014 r. i obecnie jego zbieranie jest legalne. W niektórych krajach europejskich gatunek nadal pozostaje zagrożony i podlega ochronie.
Walory smakowe
Siedzuń sosnowy jest grzybem jadalnym i cenionym przez kucharzy. Najsmaczniejsze są młode, jasne owocniki, które mają delikatniejszą strukturę i lekko orzechowy smak. Można je smażyć, gotować, suszyć, a także dodawać do zup, sosów czy jajecznicy.
Charakterystyczna budowa grzyba ma jednak pewną wadę – w licznych zagłębieniach łatwo zatrzymują się drobiny ziemi, igliwie i owady, dlatego przed przygotowaniem siedzuń wymaga bardzo dokładnego oczyszczenia.
Cenne związki
Siedzuń sosnowy przyciąga uwagę także ze względu na cenne składniki odżywcze. Zawiera m.in. beta-glukany, czyli polisacharydy zaliczane do błonnika pokarmowego. Związki te są badane przede wszystkim pod kątem wpływu na układ odpornościowy, a niektóre ich rodzaje mogą wspierać utrzymanie prawidłowego poziomu cholesterolu oraz uczestniczyć w regulacji gospodarki glukozowej.
W Sparassis crispa wykryto również inne substancje biologicznie czynne, m.in. sparassol oraz pochodne ergosterolu. W badaniach eksperymentalnych analizowano ich potencjalne działanie przeciwutleniające, przeciwzapalne, przeciwgrzybicze i przeciwnowotworowe. Siedzuń sosnowy dostarcza również składników mineralnych, takich jak potas, fosfor i sód, a także witamin, m.in. witaminy C, E oraz witamin z grupy B.
Warto jednak podkreślić, że są to głównie obserwacje dotyczące konkretnych związków i badań laboratoryjnych. Nie ma podstaw, by traktować siedzunia sosnowego jako produkt leczący nowotwory czy inne choroby. Może natomiast być elementem urozmaiconej diety i źródłem związków, których wpływ na organizm jest przedmiotem badań.
Zbierasz? Zachowaj ostrożność
Jak w przypadku wszystkich dziko rosnących grzybów, podstawą jest prawidłowe rozpoznanie gatunku. Jeśli pojawiają się jakiekolwiek wątpliwości, lepiej pozostawić okaz w lesie albo skonsultować go ze specjalistą.
Do jedzenia najlepiej wybierać młode, zdrowe owocniki. Starsze są nie tylko mniej smaczne, ale mogą być także trudniejsze do strawienia. Osoby z wrażliwym przewodem pokarmowym powinny natomiast zaczynać od niewielkich ilości, ponieważ grzyby należą do produktów ciężkostrawnych.
Źródło: WP abcZdrowie
Treści w naszych serwisach służą celom informacyjno-edukacyjnym i nie zastępują konsultacji lekarskiej. Przed podjęciem decyzji zdrowotnych skonsultuj się ze specjalistą.
Dziennikarka i reporterka specjalizującą się w tematyce zdrowotnej. Na co dzień przygotowuje materiały dotyczące chorób cywilizacyjnych, polityki zdrowotnej, profilaktyki zdrowotnej. Szczególnie bliskie są jej reportaże i tzw. human stories, pokazujące wpływ choroby i systemu ochrony zdrowia na życie ludzi.
