Niedobór cynku

Cynk jest mikroelementem pełniącym wiele funkcji w organizmie. Jest niezbędny do prawidłowego wzrostu, regeneracji tkanek oraz bierze udział w procesach rozrodczych i odpornościowych. Niedobór cynku w organizmie powoduje spadek odporności oraz stany zapalne skóry.

1. Rola cynku w organizmie

Cynk jest składnikiem enzymów biorących udział w metabolizmie białek, węglowodanów oraz tłuszczów. Uczestniczy w magazynowaniu insuliny oraz zwiększa jej stężenie we krwi.

Inne ważne funkcje pełnione przez cynk w komórkach:

Zobacz film: "Cenne właściwości pieczarek -wprowadź je do diety"

  • bierze udział w syntezie kwasów nukleinowych DNA i RNA,
  • uczestniczy w ekspresji genów,
  • zapewnia prawidłowy stan błon komórkowych,
  • wykazuje działanie antyoksydacyjne,
  • przeciwdziała utlenianiu nienasyconych kwasów tłuszczowych,
  • uczestniczy w procesach odpornościowych,
  • jest niezbędny do prawidłowego funkcjonowania skóry i błon śluzowych.

Liczne badania wykazały również, że cynk uczestniczy w usuwania z organizmu metali ciężkich - kadmu i ołowiu. Ponadto odgrywa istotną rolę w procesie odczuwania smaku.

2. Objawy niedoboru cynku

Nieodpowiednio zbilansowana dieta to główna przyczyna niedoboru cynku w organizmie. Jak rozpoznać deficyt?

Do głównych objawów niedoboru cynku w organizmie należą:

  • obniżenie odporności w organizmie,
  • zahamowanie wzrostu,
  • opóźnienie okresu dojrzewania,
  • schorzenia skóry (egzemy, rozstępy, sucha skóra),
  • wypadanie włosów,

     

  • zaburzenie procesów gojenia się ran,
  • brak apetytu i utrata masy ciała,
  • przyspieszenie procesu starzenia się,
  • zaburzenia w odczuwaniu smaków i zapachów,

     

  • zaburzenia hormonalne u mężczyzn.

Ponadto niedobór cynku w ciąży prowadzi do zahamowania rozwoju płodu oraz niedorozwoju mózgu dziecka.

Do niebezpiecznego deficytu najczęściej dochodzi wtedy, gdy organizm ma zwiększone zapotrzebowanie na ten związek, np. w ciąży, okresie laktacji, podczas dużego wysiłku fizycznego czy rekonwalescencji po chorobie.

Należy przy tym pamiętać, że nadmiar cynku również jest szkodliwy i może powodować wymioty, osłabienie organizmu, niedokrwistość.

 

Dzienne zapotrzebowanie na cynk jest uzależnione od wieku - u osób dorosłych wynosi 10-15 mg, u dzieci 10 mg, z kolei u noworodków 3-5 mg.

Głównymi źródłami cynku są produkty pochodzenia zwierzęcego: mięso, jaja, ryby, ostrygi, w mniejszym stopniu roślinnego, czyli nasiona słonecznika, dyni, kiełki pszenicy i otręby pszenne, a także czosnek, cebula. Z pokarmów pochodzenia roślinnego wchłanianie cynku jest ograniczone ze względu na dużą ilość kwasu fitynowego. Nadmiar wapnia, magnezu oraz żelaza w diecie również utrudnia przyswajanie cynku.

Zawartość cynku w produktach spożywczych

Produkt Zawartość (mg/100 g) Produkt Zawartość (mg/100 g)
Ostrygi 148,7 Groszek zielony 1,6
Krewetki 1,5 Suchy groch 4,2
Mięso jagnięce 5,3 Orzechy ziemne 3,2
Żółtko jaja 3,5 Rzepa 1,2

Cynk wchłaniany jest w jelicie cienkim, a jego przyswajalność wynosi 20-40 proc. Nadmiar cynku wydalany jest z moczem.

3. Cynk a procesy rozrodcze

Cynk uczestniczy w procesach rozrodczych. Odgrywa istotną rolę w wytwarzaniu spermy oraz podtrzymuje żywotność plemników. Prowadzi do zaburzeń płodności, w wyniku zmniejszenia liczby plemników w spermie oraz spadku ich żywotności, powodując nawet niepłodność. Spadek poziomu cynku w organizmie może wywołać obrzęk gruczołu krokowego, który powoduje utrudnienia w oddawaniu moczu oraz hamowanie transportu plemników z jąder. Niedobór cynku u chłopców może powodować niedorozwój narządów rozrodczych (hipogonadyzm).

 

spis treści
rozwiń

Polecane dla Ciebie

Pomocni lekarze

Szukaj innego lekarza

Podoba Ci się ten artykuł? Chcesz więcej? Polub
i bądź na bieżąco!