Niszczy raka i oszczędza zdrowe komórki. To najrzadszy pierwiastek na Ziemi

Astat to najrzadziej występujący naturalnie pierwiastek na Ziemi. Jest niestabilny, trudny do pozyskania i bardzo szybko ulega rozpadowi. Mimo to naukowcy z Texas A&M University znaleźli sposób, by przekształcić jego wyjątkowe właściwości w narzędzie do walki z nowotworami.

Astat niszczy komóki nowotworowe bez uszkadzania zdrowychAstat niszczy komóki nowotworowe bez uszkadzania zdrowych
Źródło zdjęć: © Getty Images/cyclotron.tamu.ed
Magdalena Pietras

Izotop "w sam raz". Dlaczego zwrócił uwagę onkologów?

Serwis "Science Daily" informuje, że At-211 jest określany jako izotop "idealny", ponieważ emituje cząstki alfa o bardzo krótkim zasięgu. Dzięki temu energia promieniowania działa niemal wyłącznie na komórki nowotworowe, nie uszkadzając zdrowych tkanek. Ten precyzyjny efekt terapeutyczny sprawia, że izotop jest testowany m.in. w leczeniu nowotworów krwi, guzów jajnika i wybranych nowotworów mózgu.

Co więcej, jego szybki rozpad powoduje, że radioaktywność zanika szybciej niż w przypadku wielu innych radiofarmaceutyków, co przekłada się na większe bezpieczeństwo terapii.

Jak podkreśla prof. Sherry J. Yennello, dyrektor Instytutu Cyklotronowego Texas A&M, terapia alfa ma potencjał, by stać się "przełomową formą leczenia raka", dzięki temu że niszczy komórki guza punktowo, oszczędzając narządy znajdujące się tuż obok.

Jak działa terapia alfa i co czyni At-211 wyjątkowym?

W trakcie rozpadu At-211 uwalniają się cząstki alfa, czyli niewielkie, ale bardzo energetyczne "pociski" złożone z dwóch protonów i dwóch neutronów. Przenikają na głębokość zaledwie kilku dziesiątych milimetra, co wystarcza do zniszczenia komórek nowotworowych, ale jednocześnie ogranicza skutki uboczne dla zdrowej tkanki. W przeciwieństwie do niektórych innych izotopów, At-211 nie wytwarza wtórnych produktów rozpadu, które mogłyby dodatkowo obciążać organizm.

Jego możliwości terapeutyczne są na tyle interesujące, że izotop jest badany również pod kątem wykorzystania w leczeniu choroby Alzheimera.

Automatyzacja, która może zmienić rynek radioizotopów

Texas A&M opracowało także innowacyjny, zautomatyzowany system separacji i wysyłki At-211. Technologia ta oddziela izotop od tarczy bizmutowej i przygotowuje go w postaci gotowej do zastosowania w produkcji leków. Pozwala to skrócić cały proces oraz ograniczyć straty związane z naturalnym rozpadem, co jest kluczowe przy tak krótkim czasie półtrwania.

Dzięki temu rozwiązaniu uczelnia stała się jednym z zaledwie dwóch krajowych dostawców At-211 dla ośrodków badawczych w USA. Izotop trafia już do takich placówek jak MD Anderson Cancer Center czy University of Alabama at Birmingham.

Globalne zainteresowanie i kolejne badania

Wyniki zespołu Texas A&M spotykają się z szerokim zainteresowaniem międzynarodowej społeczności naukowej. Naukowcy prezentują swoje osiągnięcia na najważniejszych konferencjach radiofarmaceutycznych, a At-211 jest obecnie tematem badań w USA, Europie i Japonii.

Choć terapia z udziałem tego izotopu dopiero wchodzi w fazę szerszych badań klinicznych, eksperci podkreślają, że może on stać się jednym z kluczowych narzędzi nowoczesnej medycyny nuklearnej, zwłaszcza tam, gdzie liczy się maksymalna precyzja w niszczeniu komórek nowotworowych.

Magdalena Pietras, dziennikarka Wirtualnej Polski

Źródła

  1. Science Daily

Treści w naszych serwisach służą celom informacyjno-edukacyjnym i nie zastępują konsultacji lekarskiej. Przed podjęciem decyzji zdrowotnych skonsultuj się ze specjalistą.

Źródło artykułu: WP abcZdrowie
Wybrane dla Ciebie
Pracownicy ochrony zdrowia niezadowoleni. W tle możliwe protesty
Pracownicy ochrony zdrowia niezadowoleni. W tle możliwe protesty
Policja pokaże medykom, jak chronić się przed agresją pacjentów. Jest porozumienie
Policja pokaże medykom, jak chronić się przed agresją pacjentów. Jest porozumienie
Niebezpieczny niedobór. Zimą szczególnie trzeba zadbać o poziom tej witaminy
Niebezpieczny niedobór. Zimą szczególnie trzeba zadbać o poziom tej witaminy
Tym seniorom mięso może pomóc. Badanie pokazuje, kiedy ma znaczenie
Tym seniorom mięso może pomóc. Badanie pokazuje, kiedy ma znaczenie
Dziennikarki WP abcZdrowie laureatkami konkursu Dziennikarz Medyczny Roku 2025
Dziennikarki WP abcZdrowie laureatkami konkursu Dziennikarz Medyczny Roku 2025
Potrafi rozpoznać parkinsona po zapachu. Naukowcy prowadzą badania
Potrafi rozpoznać parkinsona po zapachu. Naukowcy prowadzą badania
Siniaki, aspiryna i "rzadka krew". Zdrowie Donalda Trumpa znów tematem nr 1
Siniaki, aspiryna i "rzadka krew". Zdrowie Donalda Trumpa znów tematem nr 1
Przeklinają czy nie? O słowach, które padają na sali operacyjnej
Przeklinają czy nie? O słowach, które padają na sali operacyjnej
Darmowe testy, ale nie dla kobiet 65+. Ekspertka tłumaczy dlaczego
Darmowe testy, ale nie dla kobiet 65+. Ekspertka tłumaczy dlaczego
Pierwszy taki poród w Leżajsku. Mówią, w jakim stanie jest mama i dziecko
Pierwszy taki poród w Leżajsku. Mówią, w jakim stanie jest mama i dziecko
Zapchane tętnice widać gołym okiem. Zmiany wyprzedzają zawał i udar
Zapchane tętnice widać gołym okiem. Zmiany wyprzedzają zawał i udar
Ataki astmy do przewidzenia nawet 5 lat wcześniej? Naukowcy pracują nad nową metodą
Ataki astmy do przewidzenia nawet 5 lat wcześniej? Naukowcy pracują nad nową metodą