Nowy projekt MSWiA. Ograniczenia w dostępie cudzoziemców do świadczeń

Pierwsze informacje o planowanych zmianach pojawiły się w kwietniu w wykazie prac rządu. Zakładano wtedy m.in., że wypłata świadczeń wychowawczych dla cudzoziemców będzie zależna od aktywności zawodowej rodziców oraz uczęszczania dzieci do polskich szkół.

Nowelizacja miałaby objąć przepisy ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, a także programu "Aktywny rodzic". Resort chce, aby prace nad ustawą rozpoczęły się jeszcze we wrześniu.

Projekt przewidywał również możliwość wstrzymywania wypłat w sytuacjach, gdy cudzoziemcy nie spełniają wymogów ustawowych. Według autorów ma to ograniczyć przypadki korzystania z systemu świadczeń jako alternatywy dla pracy zarobkowej, przy jednoczesnym zapewnieniu wsparcia osobom legalnie mieszkającym w Polsce.

Jednym z kluczowych rozwiązań ma być wprowadzenie obowiązku posiadania numeru PESEL przez cudzoziemców ubiegających się o świadczenia. Dzięki temu możliwa stanie się jednoznaczna identyfikacja wnioskodawcy i dziecka objętego pomocą. Dane mają być integrowane z Krajowym Rejestrem Cudzoziemców prowadzonym przez Straż Graniczną.

Projekt przewiduje także, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych będzie mógł sprawdzać, czy dana osoba faktycznie mieszka na terenie Polski. Podczas wydawania numeru PESEL urzędnicy mają weryfikować obecność dzieci w kraju, a rejestr cudzoziemców ma zostać rozszerzony o informacje dotyczące dokumentów podróży.

Zobacz także: Śmiertelne przypadki zatruć w Europie. Winna bakteria Ehec

W uzasadnieniach projektu podkreślono, że od 2014 roku Polska obserwuje wyraźny wzrost liczby przyjezdnych – zarówno pracowników z zagranicy, jak i uchodźców z Ukrainy po agresji Rosji. Od 2020 roku rośnie także liczba wniosków o legalizację pobytu składanych przez obywateli państw trzecich. Szacuje się, że obecnie w Polsce mieszka od 2,3 do 2,5 mln cudzoziemców długookresowych.

Rząd wskazuje, że część z nich mogłaby traktować polskie świadczenia socjalne jako główne źródło utrzymania. Proponowane zmiany mają temu zapobiec, a jednocześnie nie pozbawiać wsparcia osób, które integrują się ze społeczeństwem i pracują w Polsce.

Projekt przewiduje, że nowe przepisy nie obejmą obywateli Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej. Wyłączenia dotyczą także cudzoziemców objętych umowami dwustronnymi lub regulacjami dotyczącymi koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.

W określonych sytuacjach przewidziano odrębne rozwiązania dla tej grupy.

Dominika Najda, dziennikarka Wirtualnej Polski

Źródła

1. X
2. GOV