Obowiązkowy w diecie po 60. roku życia. Biały korzeń gasi stany zapalne
Chrzan to jeden z najostrzejszych dodatków do potraw. Choć kojarzy się głównie z okresem wielkanocnym, zasługuje na stałe miejsce w codziennej diecie, zwłaszcza u osób po 60. roku życia. Badania potwierdzają jego właściwości przeciwzapalne, antyoksydacyjne i wspierające odporność, co przekłada się na wsparcie w walkach z poważnymi chorobami występującymi wśród seniorów.
Chrzan może być cennym wsparciem w leczeniu stanów zapalnych
W tym artykule:
Naturalna broń w walce ze stanem zapalnym
Przewlekły stan zapalny leży u podłoża wielu chorób przewlekłych, takich jak cukrzyca, miażdżyca, choroba Alzheimera czy nowotwory. Złagodzić mogą go również produkty naturalne, np. chrzan. Potwierdzają to wyniki badań opublikowane w materiale "Anti-inflammatory activity of horseradish (Armoracia rusticana) root extracts in LPS-stimulated macrophages" opublikowanym w "Food & Function".
Naukowcy sprawdzili działanie chrzanu na komórkach odpornościowych, makrofagach, które w organizmie odpowiadają za reakcje zapalne.
Badacze najpierw wywołali w komórkach silny stan zapalny, podając im lipopolisacharyd (LPS) z bakterii E. coli. Dzięki temu makrofagi zaczęły intensywnie produkować czynniki prozapalne, tak jak dzieje się to w organizmie podczas infekcji czy przewlekłego zapalenia. Następnie komórki potraktowano ekstraktami z chrzanu.
Badanie pokazało, że ekstrakty z chrzanu wyraźnie osłabiały reakcję zapalną w komórkach. Makrofagi po podaniu chrzanu produkowały mniej substancji zapalnych, takich jak tlenek azotu, TNF-α i interleukina-6, co świadczy o wyhamowaniu procesu zapalnego. Jednocześnie ekstrakt blokował enzymy iNOS i COX-2, które podtrzymują stan zapalny, oraz obniżał aktywność NF-κB p65 – kluczowego "przełącznika", który włącza zapalny program w komórkach.
Chrzan zmniejszał również stres oksydacyjny, ograniczając ilość reaktywnych form tlenu, a odmiana TRI dodatkowo podnosiła poziom enzymu HO-1, odpowiedzialnego za naturalną ochronę i regenerację komórek.
Naturalny sposób na lepszy metabolizm
Wraz z wiekiem metabolizm naturalnie zwalnia. Częściej pojawiają się dolegliwości związane z niestrawnością. Wtedy właśnie warto wprowadzić chrzan do diety.
- Chrzan nasila wydzielanie soków trawiennych i zapobiega wzdęciom. W warzywie tym występują też substancje zwane peroksydazami, które biorą udział w neutralizowaniu wolnych rodników tlenowych, będących czynnikami ryzyka wielu chorób. Dodatkowo, zawarty w nim olejek allilowy ma też działanie bakteriobójcze, wirusobójcze i przeciwnowotworowe. Również odpowiedzialne za gorzki smak chrzanu glukozynolany (związki siarki i azotu) mają udowodnione działanie przeciwnowotworowe – zaznaczyła Hanna Stolińska-Fiedorowicz, dietetyczka z Instytutu Żywności i Żywienia w Warszawie w wypowiedzi dla Polskiej Agencji Prasowej.
- Ale w spożywaniu chrzanu należy zachować umiar. Nadmierne jego spożycie może drażnić lub uszkadzać błonę śluzową układu pokarmowego. Powinny go więc unikać osoby cierpiące na wrzody. Z uwagi na jego działanie moczopędne powinny go też ostrożnie używać osoby z chorymi nerkami – dodaje dietetyczka.
Wsparcie w walce z komórkami nowotworowymi
Glukozynolany obecne w chrzanie, zwłaszcza sinigryn, są w centrum zainteresowania naukowców ze względu na swój potencjał przeciwnowotworowy. Z przeglądu badań opublikowanego w "Food Reviews International" wynika, że związki te mogą wspierać komórkowe procesy detoksykacji oraz ograniczać namnażanie się komórek nowotworowych.
Choć potrzeba jeszcze potwierdzenia tych efektów w szerokich badaniach klinicznych, dotychczasowe wyniki wskazują, że regularne spożywanie chrzanu może stanowić wartościowe wsparcie w profilaktyce chorób onkologicznych.
Jaki chrzan wybrać?
- Najlepszy jest oczywiście chrzan własnoręcznie przyrządzony. Wystarczy w tym celu kupić korzeń chrzanu w warzywniaku i zetrzeć go na tarce. Do poprawienia smaku, konsystencji i trwałości można dodać do niego odrobinę octu, cukru albo kwasku cytrynowego. Jeśli ktoś nie lubi ostrego smaku chrzanu, może go wymieszać z drobno startymi, ugotowanymi buraczkami. Ćwikła z chrzanem także jest bardzo zdrowym dodatkiem do mięs – powiedziała Stolińska-Fiedorowicz.
Nie zawsze jednak mamy dostęp do świeżych korzeni chrzanu. W takiej sytuacji musimy zadowolić się tym ze słoika.
- Spośród dostępnych w sklepie produktów wybierzmy ten, który ma najkrótszy skład. W zależności od producenta w skład chrzanu tartego mogą wchodzić również mleko w proszku, jaja, sól, cukier, ocet i konserwanty – twierdzi ekspertka.
Magdalena Pietras, dziennikarka Wirtualnej Polski
Źródła
- Food & Function
- Polska Agencja Prasowa
Treści w naszych serwisach służą celom informacyjno-edukacyjnym i nie zastępują konsultacji lekarskiej. Przed podjęciem decyzji zdrowotnych skonsultuj się ze specjalistą.
