Obrzęk naczynioruchowy

Obrzęk naczynioruchowy (obrzęk Quinckego) to reakcja alergiczna podobna do pokrzywki, ale głębiej umiejscowiona. Obrzęk tkanki podskórnej jest w nim bolesny, rozlany, bez wyraźnych granic. Zwykle dotyczy twarzy, ale może obejmować też inne części ciała, na przykład narządy płciowe, ręce oraz stopy. Obrzęk może utrzymywać się od 1 do 3 dni, skóra jest najczęściej blada, nie ma świądu. Jeśli choroba nawraca, najczęściej występuje w tym samym miejscu, a z czasem skóra ulega rozciągnięciu. Obrzęk naczynioruchowy zajmujący błony śluzowe głośni lub krtani jest niebezpieczny – może doprowadzić do śmierci przez uduszenie. Mniej groźny jest obrzęk śluzówki przewodu pokarmowego.

1. Przyczyny i odmiany obrzęku naczynioruchowego

Przyczyny choroby to m.in.:

  • alergie,
  • choroby autoimmunologiczne,
  • czynniki niealergiczne (np. niektóre leki, konserwanty zawarte w żywności itp.),
  • samoistna skłonność do obrzęku naczynioruchowego (wrodzony lub nabyty niedobór inhibitora składnika C1 dopełniacza).

Polecane wideo:

Ze względu na przyczynę wystąpienia choroby wyróżnia się następujące jej rodzaje:

  • Alergiczny obrzęk naczynioruchowy – to najczęściej spotykana postać choroby, która zwykle dotyka osoby uczulone na niektóre produkty spożywcze. Alergia na pokarm zdarza się u 5–8 proc. dzieci i 1–2 proc. dorosłych. Bardzo poważna reakcja alergiczna po spożyciu konkretnego produktu może objawiać się obrzękiem, trudnościami z oddychaniem i nagłym spadkiem ciśnienia krwi. W większości przypadków po zidentyfikowaniu alergenu łatwo jest uniknąć problemów przez unikanie danego produktu spożywczego.
  • Idiopatyczny obrzęk naczynioruchowy – jego przyczyna nie jest znana, ale niektóre czynniki, na przykład stres, zaburzenia funkcjonowania tarczycy, niedobór żelaza, kwasu foliowego lub witaminy B12 oraz infekcje, mogą przyczyniać się do wywołania niepożądanych objawów. W wielu przypadkach idiopatyczny obrzęk naczynioruchowy bywa mylnie diagnozowany jako obrzęk alergiczny. Dość powszechnym zjawiskiem jest przewlekły idiopatyczny obrzęk naczynioruchowy. Dotyka on jedną osobę na 2000.
  • Obrzęk naczynioruchowy wywołany lekami – jego objawy są spowodowane skutkami ubocznymi niektórych środków farmaceutycznych, na przykład inhibitorów stosowanych w leczeniu wysokiego ciśnienia krwi. Obrzęk może pojawić się w dowolnym momencie po rozpoczęciu leczenia danym lekiem, a objawy mogą utrzymywać się nawet przez 3 miesiące po odstawieniu medykamentu. Wbrew pozorom ten rodzaj obrzęku naczynioruchowego różni się od reakcji alergicznej mechanizmem wystąpienia symptomów. Reakcja alergiczna pojawia się od kilku minut do godziny po kontakcie z alergenem, a obrzęk naczynioruchowy wywołany lekami może dać o sobie znać po znacznie dłuższym czasie.
  • Dziedziczny obrzęk naczynioruchowy – jest spowodowany nieprawidłowościami w genach przekazanych przez rodziców. Ten rodzaj obrzęku jest niezwykle rzadki. Objawy pojawiają się powoli i mogą dotyczyć gardła oraz jelit. W wyniku obrzęku jelit chory odczuwa ból brzucha. Dziedziczny obrzęk naczynioruchowy zwykle daje o sobie znać po okresie dojrzewania. Na wystąpienie symptomów mogą wpływać następujące czynniki: uraz lub infekcja, stosowanie doustnej antykoncepcji, ciąża.

2. Leczenie i rokowanie u osób z obrzękiem naczynioruchowym

Obrzęk Quinckego leczy się lekami przeciwhistaminowymi oraz sterydami przyjmowanymi doustnie, a wrodzoną postać choroby – atenuowanymi androgenami. Prognoza dla osób dotkniętych alergiczną postacią obrzęku naczynioruchowego jest ogólnie dobra. Objawy ustępują zwykle w ciągu od 1 do 3 dni, ale istnieje prawdopodobieństwo nawrotów.

Rokowania dla osób z idiopatycznym obrzękiem naczynioruchowym nie są szczególnie optymistyczne. Mimo że symptomy nie stanowią poważnego zagrożenia dla zdrowia, ich częste występowanie może być nieprzyjemne i frustrujące. Natomiast obrzęk spowodowany przyjmowanymi lekami może być skutecznie leczony przez zmianę stosowanych środków. Także w przypadku wrodzonej postaci obrzęku możliwe jest zapanowanie nad objawami przez zastosowanie leków, które zapobiegają wystąpieniu niepożądanych symptomów.

Bibliografia

  • Kaszuba A. (red.), Dermatologia - diagnostyka różnicowa, Urban & Partner, Wrocław 2009, ISBN 978-83-7609-039-9
  • Szczeklik A. (red.), Choroby wewnętrzne, Medycyna Praktyczna, Kraków 2011, ISBN 978-83-7430-289-0
  • Kokot F. Diagnostyka różnicowa objawów chorobowych, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2007, ISBN 978-83-200-3295-6
  • Obłutowicz K., Alergologia praktyczna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2001, ISBN 978-83-200-4233-7

Alergologia i pulmonologia

Komentarze
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Obrzęk naczynioruchowy
najnowsze pytania

grupy wsparcia i fora dyskusyjne

Artykuły Obrzęk naczynioruchowy
Obrzęk naczynioruchowy

Sposoby na opuchliznę

Sposoby na opuchliznę

Obrzęk - jak sobie z nim radzić? Opuchlizna potrafi przyspożyć wiele problemów. Koniecznie trzeba zapoznać się ze sposobami zwalczania obrzęków.

Objawy alergii

Obrzęk Quinckego

Obrzęk naczynioruchowy Quinckiego, znany także jako obrzęk angioneurotyczny, jest odmianą pokrzywki dotyczącą głębszych warstw skóry oraz błon (...) śluzowych. Zmiany pojawiają się w odgraniczonych obszarach,...

Alergie skórne

Przyczyny alergii skórnej

może wywołać tak zwany obrzęk naczynioruchowy. Jest to obrzęk w głębokich warstwach skóry. Opuchlizna pojawia się zwykle na powiekach, ustach oraz narządach płciowych. Latopic na alergię skórną W...

Antybiotyki

Uczulenie na penicylinę

W grupie penicylin wyróżnia się różne jej rodzaje. Uczulenie na ampicylinę nie oznacza wystąpienia alergii np. na amoksycylinę. Ważna jest konsultacja z lekarzem. Dopiero po badaniach będzie wiadomo, którego leku mamy się wystrzegać. Objawy...

Objawy alergii

Pokrzywka alergiczna

ciśnienia lub stany gorączkowe. Jeśli obrzęk pojawia się wewnątrz skóry i błony śluzowej, oznacza to odmianę pokrzywki przewlekłej - obrzęk naczynioruchowy, znany także jako obrzęk Quinckego. Objawy...

Normy laboratoryjne

Składowa C-4 dopełniacza

Układ dopełniacza to grupa białek we krwi, które są odpowiedzialne za odpowiedź zapalną w organizmie. Są one częścią układu odpornościowego i pomagają zniszczyć wrogie bakterie i wirusy. Najczęściej oznaczanymi składnikami układu dopełniacza są C-3 i...

Sprawdź, czy grożą Ci te choroby