Pacjencie, uważaj na zamienniki leków. Farmaceuta nie zawsze ma rację

„To ten sam lek, o tym samym składzie, tylko że tańszy. Różni się tylko producentem i nazwą. Liczymy?” - pewnie nie raz słyszałeś coś takiego w aptece. Okazuje się jednak, że nie zawsze warto słuchać podpowiedzi farmaceutów. Eksperyment przeprowadzony przez jednego z cenionych lekarzy pokazuje, że stosowanie zamienników leków może przynieść więcej szkody niż pożytku.

A co pan zażywał?

Termin „zamienniki leków” jest znany wszystkim osobom korzystającym z usług apteki. To najczęściej tańszy środek farmakologiczny – o bardzo zbliżonym składzie do oryginalnego. Leki tego rodzaju należą do grupy generycznych, czyli odtwórczych.

Zobacz film: "Sól w diecie - ile można spożywać?"

Najczęściej słyszymy od farmaceutów, że oprócz producenta, odpowiedniki niczym się nie różnią. Nie jest to do końca prawda. Leki generyczne, czyli zamienniki, są tańsze nie tylko z powodu producenta. Ich proces rejestracyjny jest zdecydowanie krótszy niż u leków oryginalnych, czyli innowacyjnych. Niektóre z badań są tutaj pomijane. Odpowiedniki nie są więc do końca bezpieczne.

W tej chwili to apteki zaczęły decydować o tym, co pacjent zażywa. Możemy zrobić nawet taki eksperyment. Ja wypiszę recepty, a ktoś pójdzie z nimi do apteki. Gwarantuję, że w większości przypadków farmaceuta zaproponuje zamiennik. Dzieje się tak dlatego, ponieważ apteki zaczynają mieć profity z liczby sprzedawanych leków od producenta, z którym współpracują – mówi dla WP abcZdrowie dr n. med. Jerzy Friediger, chirurg i proktolog.

10 babcinych lekarstw, które naprawdę działają

Wypadają ci włosy? Pomoże ci najczęściej traktowana tylko jako chwast pokrzywa. Jest ona prawdziwą bombą witaminową. Napar z liści pokrzywy zadziała na...

Różnią się składem

Zdaniem lekarzy, nie można porównywać ze sobą leków oryginalnych z ich tańszymi odpowiednikami. W ich składzie znajdziemy tę samą substancję czynną, jednak substancje dodatkowe oraz metody produkcji różnią się od siebie. Może zdarzyć się więc, że przyjmowane przez nas zamienniki wywołają niepożądane skutki.

– Mam za sobą wiele sytuacji, w których stałem w aptece jako zwykły klient. Chciałem kupić dany lek, a farmauceuta usiłował mi wmówić coś kompletnie innego. Skończyło się to dużą i głośną awanturą, bo ja akurat wiem, czym różnią się dane leki. Zwykły pacjent tego nie wie – dodaje dr n. med. Friediger.

I tak jest w praktyce. Wielu z nas często decyduje się na tańszy lek, nie zdając sobie sprawy, że jego przyjmowanie nie tylko nie pomoże, ale i może zaszkodzić.

– Lekarz przepisał mi antybiotyk na zapalenie oskrzeli. Nie patrzyłam nawet na nazwę, zapłaciłam za niego w aptece i zaczęłam stosować. Po skończeniu opakowania, poszłam na wizytę kontrolną. Okazało się, że nie ma poprawy. W rozmowie z lekarką okazało się, że przyjmowałam nie ten antybiotyk, co powinnam. Farmaceuta zapytał tylko, czy dać tańszy zamiennik. To normalne, że się zgodziłam. Skończyło się na kolejnej recepcie – opowiada pani Krystyna. Ilu z nas miało podobną sytuację?

Problem jest poważny. Coraz częściej mówi się o nim w środowisku lekarskim. Firmy farmaceutyczne prześcigają się w pozyskaniu nowych lekarzy, którzy będą przepisywać ich środki. Zachęcają szkoleniami, prezentami, wycieczkami...

– Przychodzi do mnie pacjent i mówi, że ten lek, który mu przepisałem, nie działa. Pytam się go: „A co pan zażywał?” A pacjent wymienia mi nazwę leku, której ja w ogóle nie znam. Mówię mu więc, że ja absolutnie nie przepisywałem tego leku. Bo nie przepisywałem go żadnemu z moich pacjentów. Sprawdzam w karcie i widzę, że zapisany lek nazywa się tak i tak. Na co mój pacjent odpowiada: „A w aptece mówili mi, że to jest to samo” - dodaje dr n. med. Friediger.

Czy wydać zamiennik?

– Osoba realizująca receptę i dokonująca na życzenie pacjenta zamiany leku stosuje się do zapisów ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych (Dz.U.2011.122.696 ze zm.) - mówi dla WP abcZdrowie Paweł Trzciński, rzecznik Głównego Urzędu Farmaceutycznego.

Oznacza to, że osoba wydająca leki i wyroby medyczne objęte refundacją ma obowiązek poinformować pacjenta o możliwości kupna leku innego niż ten przepisany na recepcie. Dawka i postać farmaceutyczna nie może jednak spowodować innych skutków.

\– Cena detaliczna nie może przekraczać limitu finansowania ze środków publicznych oraz ceny detalicznej leku przepisanego na recepcie. Apteka ma obowiązek zapewnić dostępność tego leku – dodaje rzecznik GIF.

Farmaceuta ma również obowiązek, na żądanie pacjenta, wydać lek, którego cena detaliczna jest niższa niż cena leku przepisanego na recepcie. Nie dotyczy to sytuacji, w której osoba uprawniona (czyli lekarz) dokonała odpowiedniej adnotacji na druku recepty. Chodzi o dopisek: „Nie wydawać zamienników” na recepcie.

Jak dodaje rzecznik, dotychczas do Głównego Inspektoratu Farmaceutycznego nie trafiły skargi dotyczące złamania przepisów ustawy. GIF nie wyklucza jednak, że mogły być one kierowane do Wojewódzkich Inspektoratów Farmaceutycznych.

Stanowisko Okręgowej Izby Aptekarskiej w Krakowie

"Zgodnie z ustawą z dnia 12 maja 2011 r. o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych (Dz.U.2011.122.696 ze z.), farmaceuta ma ustawowy obowiązek: - poinformowania pacjenta o możliwości nabycia leku objętego refundacją, innego leku niż lek przepisany na recepcie, o tej samej nazwie międzynarodowej, dawce, postaci farmaceutycznej, która nie powoduje powstania różnic terapeutycznych, którego cena detaliczna nie przekracza limitu finansowania ze środków publicznych oraz ceny detalicznej leku przepisanego na recepcie; - farmaceuta wydający lek ma obowiązek, na żądanie pacjenta, wydać lek, którego cena detaliczna jest niższa niż cena leku przepisanego na recepcie.

Co więcej, jeżeli farmaceuta nie spełni powyższych wymogów ustawowych, to zgodnie z z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 8 grudnia 2011 r. "w sprawie ogólnych warunków umów na realizację recept..." (Dz.U. 2013 poz. 364) - podlega karze finansowej!

Istnieje generalny zapis ustawowy dający lekarzowi prawo wstrzymujące dokonania zmian przepisanego leku, poprzez umieszczenie na recepcie zapisu NZ (nie zamieniać)."

Magdalena Bury

O autorze

Magdalena Bury

Zdobywczyni prestiżowego tytułu Dziennikarz Medyczny 2016 Roku w kategorii Publicystyka Internetowa. Członek Stowarzyszenia Dziennikarze dla Zdrowia oraz Dziennikarskiego Klubu Promocji Zdrowia. Absolwentka Dziennikarstwa i Komunikacji Społecznej oraz Pedagogiki o sp. przedszkolnej i wczesnoszkolnej. W mediach od 2012 roku.

Magdalena Bury, 7 miesięcy temu

Żywienie

Komentarze (107)
~MGRMAGDA
~MGRMAGDA 7 miesięcy temu

Widać ten pan DR NAUK... przepisuje swoim pacjentom tylko leki orginalne no chciałabym to zobaczyć.... To po co są w ogóle tworzone zamienniki skoro wg tego artykułu to samo zło, niech będzie tylko jeden lek orginalny przynajmniej nie będzie trzeba aż tylu szuflad w aptece żeby to pomieścić :) Tylko jak pacjentowi przyjdzie zapłacić za lek orginalny z 50-100 zł to już nie będzie wesoło. Jak lekarz zamieni pacjentowi lek na tańszy zamiennik bo akurat był u niego przedstawiciel farmaceutyczny to jest super ale jak farmaceuta chce zamienić bo akurat nie ma na stanie to już farmaceuta sie nie zna i wciska żeby tylko sprzedać. Sama raz dostałam od lekarza do zażywa preparat o zgrozo Suplement diety po czym na następnej wizycie powiedziałam że go nie zazywałam tylko brałam preparat o statucie LEKU OTC to dostałam opier... że mam zazywac to co ona przepisuje! Moja noga więcej tam nie postała. Wiedza lekarzy....litości....

Odpowiedz
~marcin
~marcin 7 miesięcy temu

Poziom wiedzy pana doktora na temat generyków - ŻENUJĄCY! W środowisku medycznym żartuje się, że na chirurgię idą przede wszystkim ci, którzy na studiach nie przykładali się zbytnio do nauki farmakologii, i jak widać, jest w tym trochę prawdy.

Odpowiedz
~Weronika
~Weronika 7 miesięcy temu

"absolutnie nie przepisywałem tego leku" - z artykułu można wywnioskować, że farmaceuci zamieniają na co im się tylko podoba - np. na recepcie przepisana amoksycylina, a pacjent dostaje azitromycynę :) Jaki bzdurny artykuł! Kompletny brak rzetelności!

Odpowiedz
~dr n.farm.
~dr n.farm. 7 miesięcy temu

niestety Pani dziennikarka nie ma podstawowej wiedzy na temat substytucji. Nie potrafi zadać właściwego pytania lekarzowi, bo kompletnie, nawet pobieżnie nie zna prawa farmaceutycznego, nie mówiąc już o farmakokinetyce. Gdzie stanowisko drugiej strony???

Odpowiedz
~ella
~ella 7 miesięcy temu

Słaby i jednostronny artykuł. Autorka uwierzyła na słowo lekarzowi i nie pomyślała żeby zapytać w aptekach DLACZEGO są jej proponowane tańsze leki. Lekarz, którego cytuje autorka powinien wpisywać na recepcie NŻ, czyli nie zamieniać ,inaczej farmaceuta ma prawny OBOWIĄZEK zaproponowania tańszego leku generycznego. Dlatego w każdej aptece jest to proponowane, a nie dlatego, że apteki mają z tego jakieś profity( jeśli w jakiejś aptece proponują ciągle ten sam generyk, to może i mają układ, ale jeśli w innej proponują po prostu tańszy i nie wciskają konkretnej firmy to postępują zgodnie z obowiązującym prawem farmaceutycznym, którego lekarz może nie znać dokładnie, w końcu nie zajmuje się wydawaniem leków tylko przepisywaniem) Gdyby lekarz wypisywał recepty zgodnie z przepisami, czyli zaznaczał NŻ to nikt nie móglby leku wymienic i nie byłoby problemu.

Odpowiedz
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Żywienie
najnowsze pytania

Dyskusje na forum

Artykuły Żywienie
Żywienie

Te produkty powodują stany zapalne w organizmie

Te produkty powodują stany zapalne w organizmie

Stany zapalne Pojawiający się w organizmie stan zapalny jest reakcją obronną. W ten sposób przyspieszony zostaje proces gojenia się, gdy jesteś chory lub ranny. Jednak jeżeli zapalenie się przedłuża, może mieć to bardzo niekorzystny wpływ na zdrowie....

Żywienie

8 zaskakujących skutków ubocznych, które powoduje fast food

8 zaskakujących skutków ubocznych, które powoduje fast food

Szkodliwy fast food Niemal każdy z nas zna smak produktów typu fast food. Jest on charakterystyczny, bardzo słony i nie dający o sobie zapomnieć. Najczęściej sięgając po żywność przetworzoną, nie zdajemy jednak sobie sprawy z konsekwencji. Fast food,...

Żywienie

Zielone smoothie, które da ci energię każdego dnia

Zielone smoothie, które da ci energię każdego dnia

Zacznij dzień na zielono! Wszyscy doskonale wiemy, że najlepszym sposobem na dobre rozpoczęcie dnia jest odżywcze, pyszne śniadanie. Bądźmy jednak szczerzy - nie zawsze mamy czas i ochotę, aby przygotować bladym świtem zbilansowany, wartościowy posiłek....

Żywienie

Zioła, które zahamują apetyt na słodycze

Zioła, które zahamują apetyt na słodycze

Apetyt na słodycze pokonają zioła i aktywność fizyczna Zioła i przyprawy cieszą się coraz większą popularnością. Dowiadujemy się nieustannie, jak wiele korzyści niosą dla naszego zdrowia. Niektóre z nich przyspieszają przemianę materii, inne wspomagają...

Żywienie

Produkty, które zmniejszają ochotę na słodycze

Produkty, które zmniejszają ochotę na słodycze

Te produkty sprawdzą się na diecie Ograniczenie ilości spożywanego cukru ma same zalety. Przede wszystkim zmniejsza ryzyko chorób układu krążenia i pobudza metabolizm. Niestety, wyeliminowanie białych, słodkich kryształków z diety wcale nie jest proste....

Żywienie

Jak wykorzystać cytrynę, by się odchudzić?

Jak wykorzystać cytrynę, by się odchudzić?

Wykorzystajmy właściwości cytryny Z czego słynie cytryna? Jest doskonałym źródłem witaminy C - 53 mg/100 g. Zawiera także antyoksydanty, beta-karoten, witaminy z grupy B i E. Bogata jest w minerały, takie jak potas, magnez, sód i żelazo. Stosuje się ją...

Żywienie

7 rzeczy, które jesz w niewłaściwy sposób

7 rzeczy, które jesz w niewłaściwy sposób

Przygotowywanie posiłków Ważne jest nie tylko to, co jesz, ale także to, jak przyrządzasz posiłki i w jakiej formie spożywasz każdy produkt. Okazuje się, że nawet popularne i dobrze znane składniki często przygotowujemy w niewłaściwy sposób. Marchew Jesienią...

Żywienie

Sześć zaskakujących objawów odwodnienia

Sześć zaskakujących objawów odwodnienia

Niebezpieczny niedobór wody Suchość w ustach i uczucie pragnienia to nie jedyne sygnały świadczące o tym, że organizm potrzebuje wody. Niestety, często zapominamy o tym, by pić wodę przez cały dzień, małymi porcjami. Może to prowadzić do groźnego w skutkach...

Żywienie

Co się dzieje z organizmem, gdy spożywasz za dużo soli?

Co się dzieje z organizmem, gdy spożywasz za dużo soli?

Sól - cichy zabójca Zastanawiałeś się kiedyś, co dzieje się z organizmem, gdy regularnie dostarczamy mu zbyt duże ilości soli? Okazuje się, że wachlarz objawów, które mogą wówczas wystąpić, jest bardzo szeroki. Niektóre z nich są niezwykle niepokojące....